«Метель» операциясынан бір күн бұрын...

Біз оқырман назарына ұсынып отырған бұл сурет 1986 жыл­дың 17 желтоқсанында түсі­рілген. 

Егемен Қазақстан
16.12.2017 4728
2

Иә, қанды оқиға орын алған Алматының сол кез­дегі Жаңа алаңы. Су­ретте на­­разылық танытуға жинал­ған студенттердің бейбіт бей­несі. Шеп құрып, талап біл­діріп тұрған жастардың үл­кен шоғыры дәл осы күні кеш­құрымда алаң алай-дүлей болып, қарулы әскердің шабуылына ұшырайтынын білмеген еді. «Метель» операциясының басталуына санаулы сағаттар қалған болатын...

Біздің кейіпкеріміз – осы суретте бейнелеген қайсар қазақ қызы Ақша­гүл Жемісбаева. Тұ­тасып тұр­ған топ­тың екінші қа­тарында, ақ түсті бас киім­мен, жы­лы жымиып тұрған бойжеткен – Ақшагүл. Ол кезде Қа­зақ мем­­лекеттік университетінің фи­ло­логия факультетінің 4-курсында оқып жүрген. Өзі оқу озаты, әрі ком­сомол, топтың старостасы еді.

– Орыс тобында оқыдым. Тобы­мыз­да ауылдан келген жастар көп болды. Ол кезде қазақ бөлімдеріне қара­ғанда, орыс тобына оқуға түсу жеңіл сияқты еді. Сөйтсек, бұл да бір саясат екен ғой, орыстана берсін деген. Бір үйдің баласындай татумыз, бірлігіміз бекем болатын. Әрі жалындап тұрған отаншыл едік. Желтоқсан оқиғасынан екі-үш күн бұрын студенттер арасында­ бір толқудың бас­талғаны анық сезіл­ді. Намысты оятатын, сезімді қайрайтын сөздер ай­тыла бастады. Бойымызда бір жалын тұтанды. «Егер 3 күн қатарынан нара­зылық білдірсек, Мәскеу шешімін өзгер­теді екен. Алаңда болуымыз керек», деген үндеу тасталғанда тобымыз­бен орталыққа тарттық. Мен топ старос­тасы болғандықтан алдың­ғы шеппен келдім, – деп еске алады Ақша­гүл ол күндерді.

Суретте алдыңғы қатарда кі­лең жігіт­тердің тас-түйін бо­лып­ тұр­ғаны анық байқалады. Аранда­тушылардан сақ­танған азаматтар қыздарға да қорған болып, оларды арқа тұстарына алған. Алаңға 17 желтоқсан күні шаңқай түс шамасында барған Ақш­агүл­дің курстастары кешкі 17.00-дің кезінде жатақханаға қайтқан. Бұл кезде алаң тыныш еді. Сағат 18.00-ден өте сирена ұлып қоя бе­ріп, ит жетекте­ген, сапер күрекпен қаруланған әскер шерушілерге лап қойған болатын. Арғы­сы... ащы тарих.

Ақшагүлдің алаңда болғанына бұл­тартпас айғақ болған бұл суретті ар­найы қызмет өкілі түсірген болуы ке­рек. Ертесі сабаққа келгенде оқу ор­ны басшылары тарапынан қысым басталған. Топтағы студенттер соған қа­ра­мастан, тағы да алаңға шыққан екен. Ақшагүл де құрбыларымен орта­лыққа жете алмай, қоршау сыр­тын­дағы жасақшылардың қолына тү­сіп қалады. «Жасақшылар бізді те­мір таяқтың астына алғанда бір топ жігіт арашалап, «Қашыңдар, кетіңдер...», деп жанұшыра айғай­лады, қыздар сытылып үлгердік», дей­ді Ақшагүл.

...Факультетте үлкен жиын өтіп, «Алаң­да нашақорлар мен мас­күнемдер жиналды», деп айыптау басталғанда ызадан жарылардай болған Ақшагүл орнынан атып тұрып: «Мен алаңда болдым, онда ешқандай мас адам болмады, біз өзіміз ғана болдық», деп жылап жібереді. «Осыдан кейін маған қазір елімізге белгілі бір үлкен кісі, оқытушымыз дүрсе қоя беріп: «Бұл – шовинстка. Ұлтшыл. Сабақта «АЗиЯны оқып отырады» деп айғай салды», дейді желтоқсаншы. Мұнан кейінгі жағдайдың желісі таныс. МҚК тергеуі, комсомолдан қуылу, диплом алғалы тұрғанда оқудан шығарып жіберу...

– Ештеңеге өкінген емеспін. Тек әкемнен ұялдым. Ол кісі бар өмірін ком­партияға арнаған еді. Менің қылығымды оның да бетіне салық қып басып, жиналыста жазалапты. Кейін ақталдық, құқы­ғымызды қал­пына келтірдік. Мемлекет тара­пы­­нан марапат та алдық. Бі­рақ ме­ні Желтоқсан оқиғасына қа­тысу­шылардың атын жамылып, өз­дерін сол күннің батыры етіп көрсеткісі келетіндердің көптігі алаң­­датады. Мысалға, осы суреттегі менің орныма таласушылар бар. Суретті шығарып алып, «Ақ түсті бас киім киген қыз менмін», деп әкімдікке барып, жеңілдік сұрап жүрген бірнеше адам бар дейді. Таныстарым, достарым оларды заң жолымен жазалауды айтады. Мен әркімнің ар-ұяты білсін деймін. Ол қасіретті күндердің азабын, жүрекке салған жарасын басынан өткізген адам ғана түсінеді, – деді біздің кейіпкеріміз.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.10.2018

Ақпараттық кеңістік артықшылығы

22.10.2018

Қаржы саласы қарқын береді

22.10.2018

Данияр Елеусіновтің әлемдік рейтингтегі орны жоғарылады

22.10.2018

Өмірұзақ Кенжебеков: Блокчейн алыс болашақ емес, осы шақ

22.10.2018

Райымбек бұлағы

22.10.2018

«Қызыл трактор» Нью-Йоркте жүр

22.10.2018

«Әз-аға, қазағымның күй абызы...»

22.10.2018

Елеусіновтің кезекті жеңісі

22.10.2018

Ерлан Серікжанов: Токиоға нағыз мықты балуан барғаны дұрыс

22.10.2018

19 жыл бойы алтынды аңсап келеміз...

22.10.2018

Жатақхана құрылысы жанданады

22.10.2018

Жастарды қолдау – басым бағыттардың бірі

22.10.2018

Бүгін - Халықаралық мектеп кітапханаларының күні

22.10.2018

Баспанасы бар жандар бақуатты

22.10.2018

Депутаттар ел ішінде

22.10.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы Алматы облысына арнайы сапармен келді

22.10.2018

Жолдау міндеттеріне сай Астанада ауқымды шаралар басталды

22.10.2018

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыға жұмыс сапарымен барды

22.10.2018

Нұрлан Нығматулин Жапония делегациясымен кездесті

22.10.2018

Павлодарда орманшылар жануарлардың азығын дайындауда

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу