«Метель» операциясынан бір күн бұрын...

Біз оқырман назарына ұсынып отырған бұл сурет 1986 жыл­дың 17 желтоқсанында түсі­рілген. 

Егемен Қазақстан
16.12.2017 4508

Иә, қанды оқиға орын алған Алматының сол кез­дегі Жаңа алаңы. Су­ретте на­­разылық танытуға жинал­ған студенттердің бейбіт бей­несі. Шеп құрып, талап біл­діріп тұрған жастардың үл­кен шоғыры дәл осы күні кеш­құрымда алаң алай-дүлей болып, қарулы әскердің шабуылына ұшырайтынын білмеген еді. «Метель» операциясының басталуына санаулы сағаттар қалған болатын...

Біздің кейіпкеріміз – осы суретте бейнелеген қайсар қазақ қызы Ақша­гүл Жемісбаева. Тұ­тасып тұр­ған топ­тың екінші қа­тарында, ақ түсті бас киім­мен, жы­лы жымиып тұрған бойжеткен – Ақшагүл. Ол кезде Қа­зақ мем­­лекеттік университетінің фи­ло­логия факультетінің 4-курсында оқып жүрген. Өзі оқу озаты, әрі ком­сомол, топтың старостасы еді.

– Орыс тобында оқыдым. Тобы­мыз­да ауылдан келген жастар көп болды. Ол кезде қазақ бөлімдеріне қара­ғанда, орыс тобына оқуға түсу жеңіл сияқты еді. Сөйтсек, бұл да бір саясат екен ғой, орыстана берсін деген. Бір үйдің баласындай татумыз, бірлігіміз бекем болатын. Әрі жалындап тұрған отаншыл едік. Желтоқсан оқиғасынан екі-үш күн бұрын студенттер арасында­ бір толқудың бас­талғаны анық сезіл­ді. Намысты оятатын, сезімді қайрайтын сөздер ай­тыла бастады. Бойымызда бір жалын тұтанды. «Егер 3 күн қатарынан нара­зылық білдірсек, Мәскеу шешімін өзгер­теді екен. Алаңда болуымыз керек», деген үндеу тасталғанда тобымыз­бен орталыққа тарттық. Мен топ старос­тасы болғандықтан алдың­ғы шеппен келдім, – деп еске алады Ақша­гүл ол күндерді.

Суретте алдыңғы қатарда кі­лең жігіт­тердің тас-түйін бо­лып­ тұр­ғаны анық байқалады. Аранда­тушылардан сақ­танған азаматтар қыздарға да қорған болып, оларды арқа тұстарына алған. Алаңға 17 желтоқсан күні шаңқай түс шамасында барған Ақш­агүл­дің курстастары кешкі 17.00-дің кезінде жатақханаға қайтқан. Бұл кезде алаң тыныш еді. Сағат 18.00-ден өте сирена ұлып қоя бе­ріп, ит жетекте­ген, сапер күрекпен қаруланған әскер шерушілерге лап қойған болатын. Арғы­сы... ащы тарих.

Ақшагүлдің алаңда болғанына бұл­тартпас айғақ болған бұл суретті ар­найы қызмет өкілі түсірген болуы ке­рек. Ертесі сабаққа келгенде оқу ор­ны басшылары тарапынан қысым басталған. Топтағы студенттер соған қа­ра­мастан, тағы да алаңға шыққан екен. Ақшагүл де құрбыларымен орта­лыққа жете алмай, қоршау сыр­тын­дағы жасақшылардың қолына тү­сіп қалады. «Жасақшылар бізді те­мір таяқтың астына алғанда бір топ жігіт арашалап, «Қашыңдар, кетіңдер...», деп жанұшыра айғай­лады, қыздар сытылып үлгердік», дей­ді Ақшагүл.

...Факультетте үлкен жиын өтіп, «Алаң­да нашақорлар мен мас­күнемдер жиналды», деп айыптау басталғанда ызадан жарылардай болған Ақшагүл орнынан атып тұрып: «Мен алаңда болдым, онда ешқандай мас адам болмады, біз өзіміз ғана болдық», деп жылап жібереді. «Осыдан кейін маған қазір елімізге белгілі бір үлкен кісі, оқытушымыз дүрсе қоя беріп: «Бұл – шовинстка. Ұлтшыл. Сабақта «АЗиЯны оқып отырады» деп айғай салды», дейді желтоқсаншы. Мұнан кейінгі жағдайдың желісі таныс. МҚК тергеуі, комсомолдан қуылу, диплом алғалы тұрғанда оқудан шығарып жіберу...

– Ештеңеге өкінген емеспін. Тек әкемнен ұялдым. Ол кісі бар өмірін ком­партияға арнаған еді. Менің қылығымды оның да бетіне салық қып басып, жиналыста жазалапты. Кейін ақталдық, құқы­ғымызды қал­пына келтірдік. Мемлекет тара­пы­­нан марапат та алдық. Бі­рақ ме­ні Желтоқсан оқиғасына қа­тысу­шылардың атын жамылып, өз­дерін сол күннің батыры етіп көрсеткісі келетіндердің көптігі алаң­­датады. Мысалға, осы суреттегі менің орныма таласушылар бар. Суретті шығарып алып, «Ақ түсті бас киім киген қыз менмін», деп әкімдікке барып, жеңілдік сұрап жүрген бірнеше адам бар дейді. Таныстарым, достарым оларды заң жолымен жазалауды айтады. Мен әркімнің ар-ұяты білсін деймін. Ол қасіретті күндердің азабын, жүрекке салған жарасын басынан өткізген адам ғана түсінеді, – деді біздің кейіпкеріміз.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.07.2018

Астанада Қазақстандық-Швейцариялық Іскерлік кеңесінің 4-ші отырысы өтті

15.07.2018

Қазақстанның ЕАЭО елдерімен өзара саудасы 7,4 пайызға артты

15.07.2018

Болат Мажағұлов Қазақстан джиу-джитсу қауымдастығын басқарады 

15.07.2018

Б. Сағынтаев денсаулық сақтау жүйесін дамыту және өнімді жұмыспен қамту мәселелері бойынша кеңес өткізді

15.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Зәмзәгүл Шәріпованың жақындарына көңіл айтты

15.07.2018

Қазақстан Президенті «Біржан-Сара» операсына барды

15.07.2018

Жетісуда егін жинау науқаны басталды

15.07.2018

Алматы облысында Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

14.07.2018

Бақытжан Сағынтаев шағын несие беру мәселесі жөнінде кеңес өткізді

14.07.2018

Қазақстанның халық әртісі Зәмзәгүл Шәріпова өмірден озды

14.07.2018

ӘЧ-2018: Хорваттар жеңсе, ешкім таңқалмас - Ермұхамед Мәулен

14.07.2018

10 елдің өнерпаздары Ұлытауға жиналды

14.07.2018

«Бастау» домбырашылар тобы Голливудта алтын медальға ие болды

14.07.2018

Құлсарыдағы көп қабатты тұрғын үйлерді ауыз сумен қамту проблемасы шешіліп жатыр

14.07.2018

Казунори Намура: «Ваби-саби» әдісі - шынайылықтың шыңы

14.07.2018

Токио-2020: Олимпиада алауының эстафетасы Фукусимадан басталады

14.07.2018

Астанада 21 шілдеден бастап автобустарға жаңа тариф енгізіледі

14.07.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне климаттың өзгеруі мәселелеріне қатысты өз көзқарасын ұсынды

14.07.2018

Қазақстандық әнші «Славян базары» халықаралық байқаудың финалына өтті

14.07.2018

Депутаттар Маңғыстау облысындағы спорт мектебіне барды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

«Қарты бар ел – қазыналы ел»

Осыдан 4 жыл бұрын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі елімізде 2030 жылға қарай егде жастағы адамдардың үлесі (2014 жылы – 6,9 пайыз) 11,2 пайызға жетеді деп болжам жасаған болатын. Алайда, бүгінгі жағдай жоғарыдағы көрсетілген жорамалды теріске шығарғандай. Өйткені Қазақстанда қазірдің өзінде жасы 60-тан асқан тұрғындар саны 12 пайызға көбейіп, өмір сүрудің орташа ұзақтығы 72 жасты көрсетіп отыр.

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Аралас тілді мектеп – ана тілімізге тұсау

 Қазақ мектебінің кезең-кезеңімен латын әліпбиіне көшетіні айқын болды. Тіл тұғырын бекемдейтін тарихи кезеңнің көшін бастау – қазақ мектебін орта білім беру ісінде бағдаршам болатын деңгейге алып шығатыны анық. Жауапты кезеңде бастауыш буынның бірінші сыныбынан араластілділік туғызып, ағылшын тілін қосақтау – қазақ мектебінің мемлекеттік маңызды міндет биігінен көрінуіне көп кедергі келтіруі мүмкін. Араластілділік мек­теп табалдырығын аттаған балауса ұрпақтың еркін білім алуына бөгет болатыны қоғамдық ортада наразылық туғыз­ғаны орынды. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу