«Метель» операциясынан бір күн бұрын...

Біз оқырман назарына ұсынып отырған бұл сурет 1986 жыл­дың 17 желтоқсанында түсі­рілген. 

Егемен Қазақстан
16.12.2017 4318

Иә, қанды оқиға орын алған Алматының сол кез­дегі Жаңа алаңы. Су­ретте на­­разылық танытуға жинал­ған студенттердің бейбіт бей­несі. Шеп құрып, талап біл­діріп тұрған жастардың үл­кен шоғыры дәл осы күні кеш­құрымда алаң алай-дүлей болып, қарулы әскердің шабуылына ұшырайтынын білмеген еді. «Метель» операциясының басталуына санаулы сағаттар қалған болатын...

Біздің кейіпкеріміз – осы суретте бейнелеген қайсар қазақ қызы Ақша­гүл Жемісбаева. Тұ­тасып тұр­ған топ­тың екінші қа­тарында, ақ түсті бас киім­мен, жы­лы жымиып тұрған бойжеткен – Ақшагүл. Ол кезде Қа­зақ мем­­лекеттік университетінің фи­ло­логия факультетінің 4-курсында оқып жүрген. Өзі оқу озаты, әрі ком­сомол, топтың старостасы еді.

– Орыс тобында оқыдым. Тобы­мыз­да ауылдан келген жастар көп болды. Ол кезде қазақ бөлімдеріне қара­ғанда, орыс тобына оқуға түсу жеңіл сияқты еді. Сөйтсек, бұл да бір саясат екен ғой, орыстана берсін деген. Бір үйдің баласындай татумыз, бірлігіміз бекем болатын. Әрі жалындап тұрған отаншыл едік. Желтоқсан оқиғасынан екі-үш күн бұрын студенттер арасында­ бір толқудың бас­талғаны анық сезіл­ді. Намысты оятатын, сезімді қайрайтын сөздер ай­тыла бастады. Бойымызда бір жалын тұтанды. «Егер 3 күн қатарынан нара­зылық білдірсек, Мәскеу шешімін өзгер­теді екен. Алаңда болуымыз керек», деген үндеу тасталғанда тобымыз­бен орталыққа тарттық. Мен топ старос­тасы болғандықтан алдың­ғы шеппен келдім, – деп еске алады Ақша­гүл ол күндерді.

Суретте алдыңғы қатарда кі­лең жігіт­тердің тас-түйін бо­лып­ тұр­ғаны анық байқалады. Аранда­тушылардан сақ­танған азаматтар қыздарға да қорған болып, оларды арқа тұстарына алған. Алаңға 17 желтоқсан күні шаңқай түс шамасында барған Ақш­агүл­дің курстастары кешкі 17.00-дің кезінде жатақханаға қайтқан. Бұл кезде алаң тыныш еді. Сағат 18.00-ден өте сирена ұлып қоя бе­ріп, ит жетекте­ген, сапер күрекпен қаруланған әскер шерушілерге лап қойған болатын. Арғы­сы... ащы тарих.

Ақшагүлдің алаңда болғанына бұл­тартпас айғақ болған бұл суретті ар­найы қызмет өкілі түсірген болуы ке­рек. Ертесі сабаққа келгенде оқу ор­ны басшылары тарапынан қысым басталған. Топтағы студенттер соған қа­ра­мастан, тағы да алаңға шыққан екен. Ақшагүл де құрбыларымен орта­лыққа жете алмай, қоршау сыр­тын­дағы жасақшылардың қолына тү­сіп қалады. «Жасақшылар бізді те­мір таяқтың астына алғанда бір топ жігіт арашалап, «Қашыңдар, кетіңдер...», деп жанұшыра айғай­лады, қыздар сытылып үлгердік», дей­ді Ақшагүл.

...Факультетте үлкен жиын өтіп, «Алаң­да нашақорлар мен мас­күнемдер жиналды», деп айыптау басталғанда ызадан жарылардай болған Ақшагүл орнынан атып тұрып: «Мен алаңда болдым, онда ешқандай мас адам болмады, біз өзіміз ғана болдық», деп жылап жібереді. «Осыдан кейін маған қазір елімізге белгілі бір үлкен кісі, оқытушымыз дүрсе қоя беріп: «Бұл – шовинстка. Ұлтшыл. Сабақта «АЗиЯны оқып отырады» деп айғай салды», дейді желтоқсаншы. Мұнан кейінгі жағдайдың желісі таныс. МҚК тергеуі, комсомолдан қуылу, диплом алғалы тұрғанда оқудан шығарып жіберу...

– Ештеңеге өкінген емеспін. Тек әкемнен ұялдым. Ол кісі бар өмірін ком­партияға арнаған еді. Менің қылығымды оның да бетіне салық қып басып, жиналыста жазалапты. Кейін ақталдық, құқы­ғымызды қал­пына келтірдік. Мемлекет тара­пы­­нан марапат та алдық. Бі­рақ ме­ні Желтоқсан оқиғасына қа­тысу­шылардың атын жамылып, өз­дерін сол күннің батыры етіп көрсеткісі келетіндердің көптігі алаң­­датады. Мысалға, осы суреттегі менің орныма таласушылар бар. Суретті шығарып алып, «Ақ түсті бас киім киген қыз менмін», деп әкімдікке барып, жеңілдік сұрап жүрген бірнеше адам бар дейді. Таныстарым, достарым оларды заң жолымен жазалауды айтады. Мен әркімнің ар-ұяты білсін деймін. Ол қасіретті күндердің азабын, жүрекке салған жарасын басынан өткізген адам ғана түсінеді, – деді біздің кейіпкеріміз.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.04.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

24.04.2018

Солтүстік Қазақстанда құс өнімдері сатылымнан алынып тасталды

24.04.2018

Солтүстік Қазақстанда асық атудан ел чемпионаты өтті

24.04.2018

Қазақстан мен Норвегия парламенттерінің ынтымақтастығы нығая түседі

24.04.2018

Майқайың кентінде дзюдо күресінен ашық турнир өтті

24.04.2018

Қостанайда үш тілде сөйлейтіндер қатары көбейіп келеді

24.04.2018

Сенат Төрағасының орынбасары «Единая Россия» партиясының өкілімен кездесті

24.04.2018

Назарбаев орталығында «Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы талқыланды

24.04.2018

Қостанайда «Тіл – парасат» атты облыстық байқау өтті

24.04.2018

Солтүстікқазақстандық жас бишілер бас жүлдемен оралды

24.04.2018

Гендік ауруды емдейтін әлемнің үздік дәрігерлері Қазақстанға келді

24.04.2018

СІМ: Торонтода зардап шеккендердің арасында қазақстандықтардың бар-жоғын тексеріп жатыр

24.04.2018

Қазақстанның 12 кеден бекетінде байланыс жылдамдығы ұлғайды

24.04.2018

Үкімет басшысы мал шаруашылығын дамытуды тапсырды

24.04.2018

Оңтүстікте «7-20-25» бағдарламасы бойынша 104 көпқабатты тұрғын үй салынып жатыр

24.04.2018

Қазақстанның жас ғалым-педагогтарының I Республикалық Слеті өтеді

24.04.2018

Петропавлда бірнеше отбасы баспанасыз қалды

24.04.2018

Қазақстан Ауғанстанда болған террорлық шабуылдарды айыптады

24.04.2018

Астанада инвестициялық форум өтеді

24.04.2018

Торонтодағы көлік шабуылынан 10 адам қайтыс болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Киберспортпен күнелткендер

Балаңыз телефон немесе теледидар арқылы түрлі ойындар ойнаса аса қатты қорықпаңыз. Ол қазір еріккеннің ермегі емес. Мұны қазіргі жаһанданған әлемде киберспорт деп атайды. Ғаламтордың дамуымен бірге бұл спорт қазір елімізде де белең ала бастады.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Не ішіп-жеп жүрсіз, ағайын?

Жақында Астананың ірі азық-түлік дүкенін аралап жүріп бір қыздың атағы бүкіл Қазақстанға танымал мүйізі қарағайдай компанияның сүтін іздеп таба алмай, ол неге жоқ деп жағалай сұрап жүргенін кө­ріп қалдым. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Тажалға қарсы табанды күрес керек

Ашығын айту керек, есірткі мәселесі біздің елде өте күрделі. Ол небір отба­сының шаңырағын шайқалтып, айық­пас кеселге ұшыратып жатыр. Сондықтан да Елбасы «Таразының бір басында оны әкеліп, тарататын адамның өмірі тұрса, екінші басында соның  «көмегімен» қор болған есірткі тұтынушылардың ғұмыры тұр» деді.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Оқшауланудан – интеграциялануға

Алдымен мына мәселеге назар аударайық. Өткен жылы Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев Қазақстан, Түрікменстан және Қырғызстан елдерінде сапарда болды. Биылғы жылдың наурызында ол Тәжікстанға мемлекеттік сапармен барды. Душанбе халықаралық әуежайында Ш.Мирзиёевті Тәжікстан президенті Эмомали Рахмонның өзі қарсы алды.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Кісілік әліппесі

Жер бетінде сонау да сонау көз жеткісіз, көңіл сенгісіз небір ықылымдардан бері жасап келе жатқан заты адам баласының ең зарлы мақсаты не десе, ол – адам болу дер едік. Түр-сипатыңмен, тәніңмен ғана емес, жаныңмен, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, бүкіл болмыс-бітіміңмен. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу