Қазақстан-Қырғызстан ынтымақтастығы жаңа белеске көтеріледі

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Ақордада Қырғызстан Президенті Сооронбай Жээнбековпен кездесті. Салтанатты рәсімде екі елге қатысты бірқатар мәселелер талқыланып, содан кейін шағын құрамдағы келіссөздер жүргізілді.

Егемен Қазақстан
26.12.2017 824
Фото: akorda.kz

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қырғызстан басшысының осы сапары екі елдің достығы мен болашағына пайдалы болатынына сенім білдірді. Сондай-ақ Қазақстанға ресми сапармен келуге шақыруын қабыл алғаны үшін С.Жээнбековке ри­за­шылық білдіріп, Қырғызстан Пре­­зидентінің алғашқы сапары екі ел арасында орныққан дип­ло­­матиялық қарым-қатынас­тың 25 жылдығымен тұспа-тұс келіп отырғанын атап өтті. Қазақ­стан мен Қырғызстан қарым-қатынастарының тарихи тұрғыдан достық сипаты бар екеніне де екпін берді.

«Қазақстан мен Қырғызстан – бауырлас әрі одақтас мемлекеттер. Біздің арамыздағы барлық салада сындарлы және сенімді диалог орнаған», деді Қазақстан Президенті.

Одан әрі Елбасы Қырғызстан Президентімен бұған дейін бір рет кездескенін, Минскіде өт­кен Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйы­мы Ұжымдық қауіпсіздік кеңесі­нің ме­рейтойлық сессиясы аясын­дағы сол кездесуде бірқатар мәсе­лелердің шешімі табылғанын сөз етті.

«Биылғы кездесуіміз екі ел арасындағы дипломатиялық қа­рым-қатынастың орнауына 25 жыл толуымен тұспа-тұс келіп отыр. Қазақстан мен Қырғызстан – ежел­ден келе жатқан дос, бауыр­лас, көрші мемлекет. Екі ел­дің ара­сында мәңгілік достық жә­не стра­тегиялық әріптестік дей­тін негізгі екі шарт бар. Бү­гін­гі кез­десу дипломатиялық қа­рым-қа­ты­настың жаңа парағы бо­ла­ты­нына сенімдімін», деді Н.Назарбаев.

Сондай-ақ Елбасы 25 жыл­дың ішінде екі елдің тәуелсіздігі ны­ғайып, қарым-қатынасы кеңейе түсті. Осы уақыт аралығында 150 құ­жатқа қол қойылған, дей келіп, қазақтар мен қырғыз­дар шеше алмайтын түйін жоқ екенін ерекше атап өтті.

«Екі елдің арасындағы тауар айналымы өткен жылы 13 пайызға өсті. Қазақстан – Қырғызстанның басты әріптестерінің бірі және инвесторлардың қатарында. Қырғыз экономикасына осы уақыт аралығында 650 миллион доллардан астам инвестиция құйдық. Бірлескен жүздеген кә­сіп­орындарымыз бар. Қазіргі таңда біз Еуразиялық эконо­ми­калық одақ аясында әріптестік орнат­тық», деді Н.Назарбаев.

Мемлекет басшысы қонақ­тардың назарын күн тәртібінде тұрған негізгі мәселеге аударып, Минскідегі кездесуден кейін Қазақстан Үкіметінің тиімді жұмыс істегеніне, соның нәтижесінде маңызды мәселелер шешімін тапқанына тоқталды. Сондай-ақ Қырғызстан Президентін абыройлы қызметке сайлануымен тағы бір мәрте құттықтап, жұмысына сәттілік тіледі.

С.Жээн­беков Астанаға ресми сапармен келуге шақырғаны және өт­кен сайлаудағы жеңісімен құттық­та­ғаны үшін Елба­сына алғысын білдірді. Оның ай­туын­ша, ұшақтан түскеннен бастап қырғыз тарапы ыстық ықылас пен меймандостықты сезін­ген.

«Құрметті, Нұрсұлтан Әбіш­ұлы! Менің Қазақстанға бірін­ші сапарым қос мерейтой – дип­ло­матиялық қарым-қатынастардың 25 жылдығы мен Мәңгілік достық туралы шартқа қол қойылуының 20 жылдығы қарсаңында өтуде. Біздің тарихымыз да, тіліміз де, дініміз бен мәдениетіміз де бір. Мен Президент болып сайлана сала сіз хабарласып құттықтап, тілек білдірдіңіз. Қазақстанға шақырып, мәселелерді шешуге талпынысыңызға рахмет айтамын. Біз – ішкен суымыз да, жеріміз де, жолымыз да, базарымыз бен мазарымыз да бір, бауырлас елміз», деді С.Жээнбеков.

Бұдан кейін Қырғызстан басшысы кездесудің екі елге беретін мүмкіндігі мол екеніне тоқталып, Елбасының айтқан сөздерін жоғары бағалайтынын жеткізді.

«Сізбен шағын құрамдағы әңгіме барысында талай нәр­сенің басын аштық. Көп мәсе­лені туған бауырлар секілді тал­­қы­­ладық. Қырғызстан тарапы дос­­ты­ғымызды, бауыр­лас­тығымызды нығайту үшін бар күш-жігерін салады», деді С.Жээнбеков.

Екіжақты кездесуден соң Мемлекет басшылары журналистерге арналған баспасөз мәслихатын өткізді. Бірінші кезекте сөз алған Елбасы Н.Назар­баев кез­­десудің кейбір тұстары төңі­регінде әңгіме қозғады.

«Бүгінде қазақ-қырғыз ара­сын­дағы тарихи әрі мызғымас дос­тық байланыс сақталып қой­май, одан әрі нығая түседі. Екі ел арасындағы тығыз ынты­мақ­тастық, тату көршілік қарым-қатынастың берік іргетасы болып қала бермек. Біздің тарихымыз да, тіліміз де, мәдениетіміз де ұқсас. Ата-бабаларымыздың тату­лығы жарасқаны жырға қосы­лып, ынтымақты ел болғаны тарих­тан белгілі», деді Елбасы.

Н.Назарбаев екі ел үкіметтері қол қойған «Жол картасы» келі­сімі төңірегінде әңгіме қозғады.

«Біз Еуразиялық эко­но­ми­калық одақ аясында әріптес­тік орнаттық. Қазақстан мен Қыр­ғыз­стан арасында шешілмейтін қиын мәселе болған емес. Бұл жолы да ортақ келісімге келдік. Келіссөздер барысында күн тәрті­бінде тұрған экономикалық мәселені талқыладық. Қырғыз­стан Президентімен алғаш рет Минскіде кездескеннен бері көп уақыт өткен жоқ. Бірақ, осы қыс­қа мерзімде кедендік, көліктік, фитосанитарлық, салықтық бақылаудағы өзара әріптестік мәселелері жөнінде көптеген жұмыс атқарылды. Қазіргі таңда жағдай тұрақталды. Қазақстан тарапының әрекеті Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы келісімге сай жүргізілді», деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысының айтуынша, бүгінде шекарадағы жағдай тұрақталған. Бұрынғыдай ұзын-сонар көлік кептелісі жоқ. Елбасы «Жол картасының» қысқа мерзімді жедел шаралардан ғана емес, белгілі мерзімді қажет ете­тін жүйелік жұмысты талап ете­ті­нін жеткізді.

«Шағын құрамда өткен жеке кездесуде аталған құжаттың бүкіл тармақтарын лайықты деңгей­де орындау тапсырылды. Екі­жақ­ты сауда-саттыққа ерекше тоқталдық. Биылғы жылдың 8 айында тауар айналымының 13 пайызға өскеніне қарамастан, қолда бар мүмкіншіліктің бәрін қарастыру қажет. Ол үшін, біздегі сауда-сат­тық аясын кеңейтуді қолға алу керек. Біздің басты мақсатымыз – 2020 жылы екі ел арасындағы тауар айналымының көлемін 1 мил­лиард долларға жеткізу», деді Елбасы.

Президент Қазақстанның қыр­ғыз экономикасындағы не­гізгі инвестор екенін баса ай­та отырып, елде шетелдік ин­вес­­тор­ларға қолайлы жағдайлар жасаудың ма­ңыздылығын сөз етті.

«Біз инвестициялық ын­ты­мақтастықты жақсарту және сауда-экономикалық қарым-қатынасты жандандыру мақ­сатымен Қа­зақ­стан мен Қырғыз­стан­ның Іскерлік кеңесін құру мүмкін­дігін талқыладық. Мұндай алаң шаруашылық жүргізуші субъек­тілері арасындағы тікелей бай­ланысты нығайтуға мүмкіндік беріп, іскерлік серіктестікті кү­шей­теді. Кәсіпорындар арасын­дағы даулы сәттерді реттеуге оң септігін тигізеді», деді Елбасы.

Бұдан бөлек, Н.Назарбаев цифр­лы технология алмасу, су-энер­гетикалық ынтымақтастық, Арал теңізін құтқару халықаралық қорының жұмысын жандандыру мәселелері қозғалғанын айтты. Соны­мен қатар шағын жә­не кеңейтілген құрамдағы келіс­сөздер барысында өңірлік, жа­һандық күн тәртібіндегі өзекті мәселелер, мәдени-гуманитарлық саладағы ынтымақтастықты одан әрі жандандыру қажеттігі сөз болғанын жеткізді.

«Орталық Азиядағы транс­ше­каралық өзендердегі су ресурстары өңірдегі барлық елдер үшін ортақ болып саналатыны тағы да мақұлданды. Біздің қарым-қатынасымызға келешекте кедергі келтіруі мүмкін, айтылмай қалған мәселелер қалған жоқ», деді Н.Назарбаев.

Сапар аясында екіжақты ынты­мақ­тастықты жаңа сапалы дең­гейге көтеруге және мем­лекеттік ше­караның халық­аралық-құқық­тық ресімделуін аяқ­тауға бағыт­­талған бірқатар маңызды құжат­тарға қол қойылды. Атап айтар болсақ, Қазақстан Республикасы Пре­зи­денті мен Қырғыз Рес­пуб­ли­ка­сы Президентінің бірлескен мә­лім­демесі, мемлекеттік шекараны белгілеу туралы шарт және мемлекеттік шекара режімі туралы келісім жасалды. Елбасы Н.Назарбаев аталған құ­жаттардың маңыздылығын атап өтті.

«Бүгін қазақ-қырғыз ын­ты­мақ­тастығын одан әрі нығайтуға бағытталған маңызды екіжақты құжаттарға қол қойылды. Бұл мәселені қолға алған Сооронбай Шәріпұлына ризашылығымды біл­діремін. Аталған құжаттар біз­дің шекарамыздағы мем­ле­кетаралық құқықты рәсімдеуді аяқтайды», деді Елбасы.

Өз кезегінде С.Жээнбеков Қазақстан Президенті Н.Назар­баев­қа алғыс білдіріп, Қыр­­­­ғыз Рес­публикасына ресми са­пар­­­мен келуге шақырып, екі елдің жо­ғарғы мемлекетаралық кеңе­сі­нің кезекті отырысын өткі­зу жос­пар­ланатынын айтты. Со­ны­мен қатар С.Жээнбеков Қазақ­стан Пре­­зидентін 2018 жыл­ғы қыр­күйекте Ыстықкөл жаға­лауын­да өтетін үшінші Дүниежү­зілік көш­пенділер ойынының ашылу салтанатына шақырды.

«Қазақстан Қырғызстанның негізгі сауда серіктестерінің бірі болып саналады. Осыған орай, біз екіжақты экономикалық ынты­мақ­тастық, сондай-ақ шекара, көлік, фитосанитария, вете­ри­нарлық бақылау, ке­ден және са­лық әкім­шілігі сала­сын­дағы өза­ра іс-қимыл мәсе­ле­лері жөніндегі жол картасының іс­ке асырылуына зор мән бере­міз», деді Қырғызстан Прези­денті.

Сонымен бірге С.Жээнбеков Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болып сайлануымен құттықтап, бұл маңызды халықаралық ор­ганға алдағы уақытта төрағалық етуімізге орай табыс тіледі.

Журналистер алдында сөз сөйлеген тараптар өткен келіс­сөздердің қорытындыларына қа­нағаттанатынын айтып, бұл сапар елдеріміз арасындағы жан-жақты өзара іс-қимыл үшін жаңа жол ашатынына сенім білдірісті.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.08.2018

Жамбылда 250-ге тарта адам донорға мұқтаж

20.08.2018

2019 жылға тегін дәрі-дәрмектерді сатып алу басталды

20.08.2018

Зарина Дияс АҚШ-тағы турнирдің финалына шықты

20.08.2018

Рауан Кенжеханұлы «Нұр Отан» партиясы Төрағасының Бірінші орынбасарының кеңесшісі болып тағайындалды

20.08.2018

Ел мен жерді қадірлеуді өнерімен ұқтырып жүрген Александр

20.08.2018

«Ы.Алтын­сарин – ұлы педагог, ағартушы» атты көрме өтті

20.08.2018

Аялдамадағы  үш  азамат (әңгіме)

20.08.2018

Шымкентте Шәмші әндері әуеледі

20.08.2018

Қызылордада суға батқан жігітті құтқарды

20.08.2018

Көк­­шетауда тұңғыш элек­трондық кітапхана-коворкинг орта­лығы қызмет көрсетеді

20.08.2018

«Реал Мадрид» Испания чемпионатын жеңіспен бастады

20.08.2018

«Kazakh Tourism ҰК» ел аумағындағы ең биік 20 шыңға арнайы экспедиция ұйымдастырады

20.08.2018

Жайылма елді мекені диқандарының өсіріп жатқан қарбызының даңқы өрлеп тұр

20.08.2018

Ақтауда үздік тауар өндірушілер анықталды

20.08.2018

Азиада аламаны басталды

20.08.2018

Кемпірбай сыйға кенде емес

20.08.2018

«Қазақ әдебиеті», 1961 жыл»

20.08.2018

Тәкен және күй өнері

20.08.2018

Қазақстанның танымалдығы арта түсті

20.08.2018

Баянауылда туризм қалай өрістемек?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу