БҰҰ Иран мәселесін талқылады

БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Ирандағы нара­зы­лық шерулеріне қатысты кезектен тыс отырыс өтті. Қазақстан төрағалығымен өткен жиын барысында ұйымға мүше мемлекеттердің Ирандағы жағдайға байланысты пікірі екіге жарылды.

Егемен Қазақстан
09.01.2018 2237

Жалпы, Иран мәселесін қоз­ғау жөніндегі бастаманы АҚШ-тың БҰҰ-дағы Тұрақты өкілі Ник­ки Хэйли көтерген болатын. Жыл бастала сала Тегеранға шүй­ліккен ол Қауіпсіздік Кеңесі отырысында да аталған елдегі жағдайға қатысты өз ұстаны­мынан айныған жоқ. Оның айтуынша, Ирандағы шерулер – адам құқығының негізі. Елдегі билікке қарсы бас көтергендер өз өмірін құрбандыққа шалуы мүмкін. Н.Хэйли ресми Тегеранның адам құқығын аяққа таптап жатқанын сөз етті.

«Адам құқығы – мемлекет берген сыйлық емес. Ол – халық­тың өзіне тиесілі дүние. Иран режімі қазір назарымызда, әлем олар­дың не істейтінін көреді. Азат­тық пен адам құндылығы бей­бітшілік пен қауіпсіздіктен бөлек қарастырылмайды. Егер халықтың құқығы шектелсе, онда олар лайықты түрде қарсылық көрсетеді», деді Н.Хэйли.

Алайда, АҚШ-тың Иранға қатысты ұстанымы Кеңеске мүше басқа мемлекеттердің тарапынан қолдау тапқан жоқ. Отырыста екінші болып сөз алған Франция өкілі Франсуа Делатр Таяу Шығыста күн тәртібінде тұрған маңызды оқиғалар бар екенін атап өтті. Оның айтуынша, Иранға қатысты талқыланатын мәселелер жетерлік. Мәселен, Иранның ядролық қаруды қолдануы, елдің Таяу Шығысқа әсері мен ондағы шиеленісті шешу жолдары Кеңес аясында қарастырылуы керек. Бірақ Ф.Делатр таяуда Иранда болған шерулердің халықаралық қауіпсіздік пен бейбітшілікке тигізер кері әсері шамалы деп санайтынын жеткізді.

Жиынға төрағалық еткен Қазақстанның БҰҰ-дағы Тұрақты өкілі Қайрат Омаров Қазақстан ұстанымын мәлімдеді. Оның айтуынша, Ирандағы ахуал елдің ішкі шаруасы және оны талқылау Қауіпсіздік Кеңесінің құзыретіне кірмейді. Қазіргі таңда Ирандағы жағдайдың тұрақтанғанын атап өткен Қ.Омаров Таяу Шығыста әлі күнге шешімін таппаған мәселелер көп екенін атап өтті.

«Қазақстан күш қолдану одан әрі өршіп кетпес үшін дау-жанжалдарды бейбіт шешуді мақсат етеді. Осы орайда, Иран билігін өз халқы мен ондағы бүкіл әлеуметтік топтарды өзара келісімге келуге үндеуге шақырамыз. Қазіргі таңда елдегі жағдай тұрақталды. Сонымен қатар біз кез келген шиеленістің бейбіт жолмен шешілетініне сенімдіміз», деді Қ.Омаров.

Қытай да АҚШ-тың бастамасы Қауіпсіздік Кеңесінде тал­қы­лауға келмейтінін мәлімдеді. Қытайдың Тұрақты өкілінің орынбасары У Хайтаоның айтуынша, Таяу Шығыстың кей өңіріндегі жағдай алаңда­тар­лықтай. Сондықтан халықаралық қоғамдастық ондағы шиеленісті шешу үшін барын салуы керек. Әсіресе Палестина мәселесі өте маңызды. Бұл мәселеде халықаралық қоғамдастық «екі мемлекет» шешіміне арқа сүйеуі керек. Қытай өкілінің пікі­рін­ше, Қауіпсіздік Кеңесінің бас­ты бағыты халықаралық қауіп­сіздік пен бейбітшілікке арнал­ған­дықтан, Кеңес аясында ешбір елдегі адам құқығы талқыланбауы тиіс. Қазіргі таңда Иран әлемдік бейбітшілік пен қауіпсіздікке нұқсан келтіріп тұрған жоқ.

Ресейдің БҰҰ-дағы Тұрақ­ты өкілі Василий Небензя Н.Хэй­лидің ұсынысын сынға алды. Оның пікірінше, осы әрекеті арқылы АҚШ тарапы Қауіпсіздік Кеңесінің алаңын сыйламай отыр.

«Бүгін АҚШ-тың Қауіпсіздік Кеңесі алаңын өз мақсатында қолданып отырғанының куәсі болдық. Кеңестің тұрақты мүшесі және БҰҰ Жарғысы автор­­лары­ның бірі саналатын АҚШ неліктен халықаралық қауіп­сіздік пен бейбітшілікке жа­уап беретін ҚК-нің беделіне нұқсан келтіріп отыр? Күн тәртібінде тал­қыланатын мә­се­ле Кеңестің жарғысына сай кел­мейтіні бәрімізге белгілі», деді В.Небензя.

Ресей өкілінің пайымдауынша, Ақ үй билігін Иран халқының құ­қығы қызықтырмайды. Ке­рі­сінше, осы жағдайды АҚШ өз мүддесіне пайдаланып кетуді көздейді. Яғни, адам құқығын желеу етіп, Ирандағы ядролық бағ­дарлама төңірегіндегі мәселені өзіне ыңғайлы етіп шешуге талпынады, деді ол. Осы орайда, В.Небензя Қауіпсіздік Кеңесі Иран­дағы ахуал ушығып кетпес үшін ондағы жағдайға араласпау керек екенін атап көрсетті.

Бұдан кейін Иранның БҰҰ-дағы Тұрақты өкілі Голямали Хошру баяндама жасады. Ол өз елінің ішкі жағдайына араласқан АҚШ тарапын сынға алды. Ақ үйдің Иран ісіне араласуы 1953 жылдан басталады. Бұл жолы да америкалықтар елдегі ішкі жағдайға араласып отыр, деді Г.Хошру.

Боливия өкілі Педро Луис те күн тәртібіндегі мәселенің Кеңес қарастыратын тақырыптар аясына жатпайтынын айтты. Оның пікірінше, Ирандағы ахуал халықаралық қауіпсіздік пен бейбітшілікке қауіп төндірмейді.

Бұдан кейін сөз алған бір­қа­тар мемлекеттің өкілдері Иран­дағы болып жатқан жағдайға қын­жылыс білдіріп, ел үкіметін мәселені оң реттеуге шақырды. Жиын соңында Қазақстанның Тұрақты өкілі журналистермен кездесіп, олардың сұрақтарына жауап берді.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу