Озық технологияның орны бөлек

Мемлекет басшысының биылғы Жолдауында денсаулық сақтау саласына қатысты маңызды мәселелер айтылып, бірқатар тапсырмалар жүктелді. Елбасы қазіргі денсаулық сақтау ісі қымбатқа түсетін стационарлық емге емес, негізінен аурудың алдын алуға бағытталу керектігін, саланы кадрлармен қамтамасыз ету және оларды сапалы даяр­лау мәселелерін алға тартты. Сондықтан бұл құжат елдің денсаулығын түзетуге жауапты мекемелер мен мамандарға үлкен жауапкершілік артқаны анық. 

Егемен Қазақстан
19.01.2018 265
2

Президент атап өт­кендей, медици­на­лық тех­но­ло­гия­лардың дамуы­на байла­нысты медицина­лық қыз­­мет көрсетуге деген сұраныс көлемі де арта түседі. Демек, меди­цина­ның қай саласы болсын, заман тала­бына сай жұмыс істеп, пациенттерге ең жоғары сапалы қызмет көрсетуге, ұйымды соңғы үлгідегі құрал-жабдықтар­мен қамтамасыз етуге ұм­тылуы керек.

Өз басым Астана қала­сын­­дағы Травматология және ортопедия ғылыми-зерт­­теу институтын 17 жылдан бері басқарып келемін. Осы уақыттың ішінде трав­­ма­тология саласы да үл­кен өзгерістерді бастан кешті. Мысалы, кезінде ортан жіліктің мойны сын­ған адамдарға салған кеңес­тік протездердің техноло­гиясының сапасы тым төмен еді. Темір заттары тез желі­ніп, ұзаққа жарамай морт сы­нып кететін. Протезді қайта-қайта ауыс­тырып, пышақ­қа түсу науқастарға да оңай бол­ған жоқ. Мұның бәрі осы салаға жаңа технология ке­рек­тігін аңғартты. Біз­дің ма­мандар адам емдеумен ғана емес, өз салаларына қатысты зерттеулер жүргізіп, тың жаңалықтар алып келуге ұмтылды. Осы саладағы ең үздік технологияларды зерттедік. Әлемдік травматология саласындағы соң­ғы табыстарды саралай келе түйгеніміз, протез жа­сау ісінде немістерден ар­тық ешкім жоқ екеніне көзі­міз жетті. Германияның буын ауыстырудағы әдіс-тәсіл­дерін еркін меңгерген дәрігерлеріміз Новосібірдің ғылыми-зерттеу инсититуты мамандарымен бірлесіп, омыртқаны конструкциямен бекітудің қыр-сырын игерді. Мұндай заманауи технологияның тиімділігін ел көрді.

Бұрын омыртқасы сынған адам бірнеше айлап, аурухана төсегінде таңылып жатса, жаңа технология келгелі бірнеше күннен кейін-ақ аяғы­нан тұрып кететін болды. Биік құр­ылыстан құлап, омырт­қасын сын­дырған адам­дардың бәрі де бес ай көле­мінде жұмысына қайта оралды.

Сондай-ақ еліміздегі травматология саласындағы күрделі операция­ларды жасайтын институтқа протез салдырғысы келетін сырқат жандар бұрын кезегін бір­неше жыл бойы сарыла күте­тін. Ал қазір небары 8-9 ай­дың ішінде шақырту ала­­тын болды. Міне тың техно­ло­гияның құді­реті деге­­ні­міз осы. Сондай-ақ абай­сыз­­да шабылған, кесілген саусақ­тар­­­ды жұм­сақ ет­терінің жіңіш­к­е та­мыр­­­лары ар­қылы қосып, қалпына кел­­­ті­ре­­тін әдісті де енгіздік. Ас­қан шы­­дам­­­дылық пен шебер­лікті қажет ете­тін мұн­дай операция­ларды жасай­­­­тын хир­ургия­лық бөлім­­ше­лер тұтас заманауи құ­рыл­­­ғылар­мен жаб­­д­ы­қ­­­талған. Мұнда жара­­қ­ат­­тан­ған жер­ді сегіз есеге дейін үлкей­­тіп көр­­­­се­­тетін рентген аппарат­тары, сүйек­­­ті қай жерінен, қан­дай кө­ле­м­де алу керектігін ескертіп, он­дағы қы­­­­­сым­­­ның деңгейін көрсетіп тұра­­тын а­р­­найы навигациялық жүйе орнатылған.

Әрине, медицина саласында қол­данылатын әр­бір жаңа технология – ең алдымен адамдардың игілігі үшін пайдаланылады. Мұн­дай қадам, Жолдауда ай­тылғандай, медицинада ауруларды диагностикалау мен емдеудің тиімділігін айтарлықтай арттырады. Мысалы, Травматология және ортопедия ғылыми-зерттеу институ­тын­дағы эндопротездеу, кеуде қуысының бұ­зылыстары мен сколиоздар хирургиясы, вертебропластика саласындағы заманауи емдеу тәсілдері мен құрылғылардың бәрі пациент­терге жоғары сапалы қыз­мет көрсету­ге ықпал етпек. Кадр­лары­мыз­дың білік­ті­лігін арттыруды да назардан тыс қалдырмай, маман­дарымыз Израиль, Германия, Швей­цария, АҚШ, Аустрия, Польша, Бель­гия және Ре­сейдің алдыңғы қатарлы орта­лық­­­тарында тұрақты түрде оқу курс­тарынан өтіп келеді. Қазіргі таң­да ға­лым­дарымыз жамбас буы­нын ауыс­ты­руға ар­налған жаңа эндо­п­ротезді әзірлеумен айналысуда. Бұл құрылғы жастау азаматтарға арнал­ған. Оған ұлттық патент алу үшін өті­ніш берілді. Одан кейін еура­зиялық па­тентті иеленуге күш салатын боламыз.

Президенттің Жолдауын­да ха­лық мемлекет тарапынан кепілдік бе­ріл­­ме­ген қызметтерді Міндетті әлеу­меттік медициналық сақтандыру жүйесінің қа­тысушысы ретінде немесе ерікті медициналық сақ­тандыру, сондай-ақ бірлесе төлеу арқылы ала алатынын атап өтті. Бұл – өте ма­ңызды мәселе. Мысалы, тірек-қимыл жүйесіне за­қым келген сырқат кезегін күткісі келмесе, онда өзіне қажетті протезді мердігер-фирмадан алып, жоғары технологиялық медициналық көмек­ті ала беруіне болады. Ал оның стацио­нарда жату ақысын, протезді қою және емдеуді мемлекет толық өз мойнына алады. Ал эндопротезді алуға жағдайы келмейтіндер кезе­гін аяғына дейін күтуге тура келеді. Есесіне, протездің, басқа да қажетті конс­трукциялардың ақысы мемлекет есебінен төленеді. Бұл да сырқаттарға көрсетіліп жатқан үлкен қолдау. Осы тұрғыдан ал­ған­да, мен Елбасы атап өт­кен міндетті медициналық сақ­тан­дыру жүйесін енгізуді қолдаймын. 

Нұрлан БАТПЕНОВ,
Мемлекеттік сыйлықтың
лауреаты, «Травматология және ортопедия ғылыми-зерттеу институты» РМК директоры

АСТАНА

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу