Орынсыз мақтан – мәдениетсіздік көрінісі

Әлеуметтік желі – адамдарға бір-бірімен идея алмасуға мүмкіндік беретін тамаша құрал. Өкінішке қарай, кей замандастар бұл мүмкіндікті теріс пайдаланып, пендешілік мақсаттарын қуалап жүр. 

Егемен Қазақстан
14.03.2018 2885
2

Мақтанады, мақтайды, мұның не десең ғайбаттайды. Бүгінде мақтаншақтардың көбейгені сонша, оларды бірнеше топқа бөліп, жіктеуге де болады. 

Бірінші топқа не істесе де соны жұрт­қа жария ететіндер жатады. Көлі­гіне ақау келтірген адамды кешіре сал­ғанын айтып, жақсы іс бітірдім деп жазады. Жетімдер үйіне барып қайырымдылық жасаса, балаларға сый­лық беріп жатқанын, мешітке барса намаз оқығанын суретке түсірткізіп, оны жа­риялайды. Кітап жазса, оның мазмұны мен сапасы туралы пікір қалыптаспай жатып, адамзаттың өмірін өзгертетін жаңалық жасағандай мақтау күтеді. Жұртқа көрдіңдер ме мен қандай керемет іс тындырдым дегісі келетіндей. 

Екінші топқа танымалдығы мен абыройы жоғары адамдарды танитын­дығымен ұпай жинайтындар кіреді. Жағымпаздана жүріп, әлгі адамның қабылдауына жазылады, қоғамдық шарада болса, амалын тауып жанынан табылады да, бірге түскен суретін Фэйсбукке салып, мына кісімен арнайы жо­лығып, пәлен уақыт сөйлестік, түген мәс­елені талқыладық деп жаза қояды. Айт­пағы – менің кіммен араласатынымды көрдіңдер ме? 

Біреудің аузымен мақтанатындар үшінші топты құрайды. Егер әлдекім «ұлтқа қызмет етіп жүр», «қазақ тілінің дамуына зор үлес қосуда», «мықты тележүргізуші», «білімі терең экономист» деген баға берсе, оны міндетті түрде әлеуметтік желіде бөліседі, кітап жазса соған енгізеді. Жасаған еңбегі үшін ақы алса, я болмаса халық үшін тиімді болып көрінген бастамасы үшін мемлекеттен тапсырыс алса, ол адам ұлтқа, еліме қызмет еттім деп айта ала ма? Тіпті солай болған күннің өзінде де парасатты адамның «ұлтқа қызмет етудемін» деп өз-өзіне баға беруі қаншалықты орынды? 

Соңғы күндері оқырманы көп өнер қайраткерлерінің қалыптан тыс жаз­балары көзімізге жиі түсіп жүр. Өздері орыстілді болса да, бір жазбасы ойламаған жерден қазақша болып шығады. Бір-екі ауыз сөз емес, көлемді жазба. Әдетте ішкен-жегенін және қыдырғанын жазатын бұл адамдар кенет өздеріне жат тілде бәзбіреуді мақтай жөнеледі. Туған жылын, жерін, қай мектепте оқығанын, кімнен алғыс хат алғанын, «Дарын» сыйлығының лауреа­ты және «Болашақ» бағдарламасының стипендиаты екенін жаза келіп, соңында өз ісінің шебері, керемет маман деген жарнамалық сөздермен аяқтайды. Мақ­тау сөздің жазылу сипатына мұқият қа­расақ, мадақталып отырған адамның жазу стиліне өте қатты ұқсайды. Яғни өзін-өзі мақтап жазып, оны беделі жо­ғары адамдарға жариялатады. Мақтан­гер­шіліктің үшінші тобындағы бұл адамдар осы амалдары арқылы көрдіңдер ме жұрт мен туралы не деп жатыр деп меңзегісі келетіндей. Бұл топтағы мақ­­таншақтардың жағымпаздықты қатар алып жүретінін де аңғаруға болады. Қашан көрсең елдің бәрін ағам, ұс­тазым, үлгі тұтар тұлғам деп көпшік қою­дан, елге сөз арнағанда «халқым» деп сөйлеуден шаршамайды. Аға, көке, жәке деп жұрт алдында мақтап, артынан жеке өтініштерін білдіріп жүргендердің де талайын көрдік. Заманың түлкі болса, тазы болып шал деген нақылды өз пайдасына бұрмалаған бұл топ жүгі ауыр терең білім мен ерен еңбектен бас тартып, арзан айланы амал еткенін білер ме екен? 

Төртінші топта өзінің айналада болып жатқан оқиғаларға «қосқан» үлесін асыра бағалайтындар жүреді. Мысалы, Елбасы бір сұхбатында ескерткіштерге қатысты сұраққа Марк Аврелийдің сөзімен жауап берген болатын. Ертесіне бір жігіт Фэйсбукте Мем­лекет басшысының сөзін жазатындар менің жазбаларымды оқып тұрады екен, өйткені мен Аврелийдің сол сөзі туралы алдыңғы жылы жазғанмын деп салды. Сонда Марк Аврелийдің не айтып, не істегені туралы деректер жалғыз ол адам­ның кітапханасында тұр ма екен? Танымал адамның ұлағатты сөздерін көзі ашық адамдардың көбі біледі емес пе? Иә, шынымен де кездейсоқтық болып, Президент сөзін жазатындар әлгі адамның жазбасын оқыған болар. Бірақ ол бұған қалай сенімді бола алады? Өзімшілдігі жоғары, эгоцентристік көзқарастағы мұндай адамдар өздеріне сырт көзбен қарай алар ма екен? 

Бір қызығы, егер осы адамдарға қы­лық­тары мақтаншақтық екенін бетке бассаң, ойланбастан көре алмау­шылардың қатарына қосады. Мақ­таншақтықтың бұл түрлері не себепті бұрыс екенін Абайдың нақыл сөздеріне бармай-ақ түсіндіріп көрелік. Қитұрқы амалдармен халық алдында ұпай жинап, жасанды образ жасағандар өз ісін дұрыс білмей жатып, жұртқа ақыл айт­қанды жақсы көретіні бар.

Арзан бе­делдің арқасында түрлі деңгейдегі кәсіп­керлермен және лауазымды тұлғалармен жолығып, «тендер» беруін сұрайды. Егер әкім-қаралар мемлекеттік тапсырыс бере қалса, сол әкімді және ол бас­қарып отырған өңірді жүрген жерде жарнамалайды, біреу-міреу тиісе қалса, онымен ерінбей айтысады. Мақтанудан келген беделді бұдан да өткен қатігез амалдарға пайдаланатындары да бар. Біреуді даттайды, сынайды, сөйтеді де тамағын ішіп, сыйлығын алған соң, 180 градусқа бұрылып, қайта мақтайды. 

Дархан ӨМІРБЕК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу