Наурыз күні дүниеге келіп, Наурыз атанғандар

Наурыз айы туғанда, Наурыз мерекесі төрімізге енгенде іңгәләп дүние есігін ашқандар жетерлік. Айталық ықылым замандар мен арғы-бергі ғасырлардан бері аталып, тойланып келген түркі халықтарының ортақ мерекесі – Наурызға кеңестік идеология бұғаулық салғаны белгілі. Оны діни наным-сенімдермен байланыстырып келген кеңестік атеист-ғалымдар да аз емес. 

Егемен Қазақстан
19.03.2018 71
2

Сөйтіп 1926 жылдан бергі кезеңде кеңестік империя аумағында наурыз мерекесін тойлауға тыйым салынған. Алайда тотаритарлық режим ежелден халқымыздың қанына сіңген, сана-сезімдеріне орныққан дәстүрді. Олардың көкейлері мен жүректерінен сызып тастай алмады.

Тіпті республиканың батыс өңірлерінде 14-наурыз жылдың басы деп саналып, бұл күні тұрғындар бір-бірімен құшақтасып, көріскен. Әр үйде мол дастарқан жайылатын салт-дәстүр комунистік саясаттың қылышынан қан тамып тұрған кезде де жойылмаған. Бүгінгі күні жоғары ресми органдар тарапынан бұл датаға түсіністік танытылып, Наурыз мерексі өз бастауын 14- наурыздан алатын болғаны да бір мерей. Әлбетте бүгінгі әңгімеміздің басты арқауы материалдың тақырыбына шығарып отырғанымыздай Наурыз күні дүниеге келгендер болмақ. Ежелгі наурыз тойы түркі халықтарының сана-сезімдерінен өшпеді дегеннен шығады. 1926 жылдан кейінгі кезеңнің өзінде бұдан берідегі отызыншы-сексенінші жылдар аяғында Наурыз есімін иеленген сәбилер қазақ жерінің қай қиырында да көп кездескен. Мұның өзі алдыңғы пікіріміздің басты дәлелі болмақ.

Бұған еліміздің батыс өңірінде орналасқан Ақтөбе, Батыс Қазақстан облыстарынан бірнеше нақты мысалдар келтіре кеткенді жөн көреміз. Осы орайда көзі тірісінде Ақжайық аймағына кеңінен танымал болған тұлға, Орал өңірінде қазақ телевизиясының өкілдігін өз қолымен құрып, облыстық телевизия және радио хабарларын тарату компаниясын ұзақ жылдар бойы басқарған азамат Наурызғали Сыдықовтың есімі ауызға бірінші оралады. Ол ішкі жан-дүниесі таза, өзге бір жанға қылдай қиянат жасап көрмеген көңілі мен пейілі Наурыздың ақша қарындай ақ, кіршіксіз жан еді. Өмірден ертерек кетіп қалды. Көзі тірі болғанда үлкен абырой мен бедел иесінің тоқсан жасқа толуын елі мен жұрты Наурыз тойымен бірге атап өтер еді.

Бұдан кейін Наурыз айында өмірге келген біз білетін Наурыз есімді перзенттердің легін Наурыз Бекмашев және Наурызбай Қарағойшин есімді азаматтар жалғастырады. Оның біріншісі елімізді Көшім атты асыл тұқымды жылқының өсу мен таралуына сүбелі үлес қосып жүрген белгілі ұйымдастырушы-жетекші болса, екіншісі ел басқарып, ел құрметіне бөленіп жүрген Нарын құмы топырағының төл тумасы Жаңақала ауданының әкімі Наурызбай Қарағойшин болып шығады.

Наурыз есімін иеленген бір замандасымыз ұзақ жылдар бойы облыстық «Орал өңірі» газетінде көлік жүргізушісі болып қызмет жасады. Ол бүгінде зейнет жасына жеткен ел ағасы. Қақ-соқпен ісі жоқ, бұл жалған өмірдің күңкіл-сүңкілі мен ырду-дырдуынан қашық жүретін табиғаты таза жан. Аталған аймақтарда Наурызгүл есімді ақылыа көркі сай қабақтары қашанда жайдары, ашық-жарқын, ел-жұртына сыйлы, әйел затының падишалары да баршылық. Мынандай да бір жәйт бар. Ресейде дүниеге келіп, кейін табиғи отанына оралған бір замандас құрбымыздың есімі –Марта деп қойылып кетіпті. Ол отбасымызбен араласып тұратын көңілімз бен сыйластығымыз жарасқан азаматтың асыл жар. Бір күні қонақтық үстінде, дастарқан басында бас қосқан сәтімізде оған: Мартаң не сенің, Марта деп атыңды кім қойып жүр? Марта емес, сенің есімін Наурызгүл. Қане, шұғыл өзгерт құжаттағы есіміңді деп әзіл-шынын араластыра тіл қатқаным бар. Не десін, ол менің достық-жолдастық рәуіштегі ұсыныс-тілегімді үнсіз қолдағандай түр көрсетті.

Қалай дегенде де біз білетін Наурыз есімді қазақ топырағының перзенттері көңілдері кім-кімге де Наурыз айының арайлап атқан ақ таңындай ашық, қолынан келмейтін көмегін аяп қалмайтн сүйегі асыл жандар. Қай-қайсысы да ынтымақ пен бірліктің, қайырымдылық пен тату-тәтті тірліктің ту ұстаушылары. Олардың бәрі де жылдың басы, жылдың алғашқы төлі –жақсылықтың жыршысы. Ендеше Наурыз күні дүниеге келіп Наурыз атанғандар екі-үш ауыз оң лебізге әбден лайықты деп білеміз.

Темір Құсайын,

«Егемен Қазақстан»

АҚТӨБЕ-ОРАЛ-АҚТӨБЕ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу