Ақыл иесі (әңгіме)

Егемен Қазақстан
19.03.2018 218

Бөрібасардың үйшігінен шықпағанына бүгін үшінші күн. Бүктетіле жатқан қалпы нәр сызбады. Тек арагідік сойдым-сойдым тілінген тері арасындағы қанталаған жараларын алма-кезек жалап қояды. Арқабайдың тысқа шыққан сайын «Бөрбасар!» деген шақыруына да елең етпеді. Әншейінде иесін көрсе арсалаңдай жүгіретін Бөрібасар Арқабайға өкпелегендей қабақ астынан қарап үнсіз жата берді.

Кешегі қанды айқас Бөрібасар үшін ит өмі­ріндегі мәңгі есінде қалар айқас болды. Соңғы кез­де осы үйге келгіштеп жүрген нән тақырбас­­­ты Бөрібасар әу бастан-ақ ұнатпаған еді. Қақ­падан басы көрінгеннен ырылдап ішке ат­тап бастырмайтын. Арқабай үйден шыға әл­гі­ге жік-жаппар болып, Бөрібасарға дауыс кө­те­ре: – Кет-ей! Мұның мұндайы жоқ еді. Өй, оңбаған! – деп қонағын алдынан күтіп үйіне кір­гізіп алатын.

Бөрібасар сонда иесі Арқабайға көз қиығы­мен қарап іштей осыны да ақыл иесі адам дей­ді-ау. Кімнің жақсы, кімнің жаман екенін түрі мен репетінен-ақ байқамай ма екен?» дегендей бір-екі әупілдей үріп үйшігіне кіріп кететін.

Кеше Арқабай үйінен қарғыбауын алып шыққанда қыдыртатын болды деп қатты қуа­н-
­ған Бөрібасар, артынша әлдене бір жаман­дық­ты сезгендей иесіне жалтақтай қарады.

– Бүгін сенің өнеріңді көреміз. Қазақы төбеттігіңді көрсететін күн болып тұр, – деп екі алақанымен екі қапталынан қаққан Арқа­байдың үнінен кейін Арлан сезіктене түсті.

Неткен қанды алаң, қан мен қанды сілекей сасыған иіс. Қыңсылаған иттер. Итжығыс арпалыстар Бөрібасардың басын айналдырды. Үйлеріне жиі келгіштеп кеткен әлгі нән тақырбас осында жүр екен. Жетегінде дәу шетелдік алпауыт қара төбет. Қос ұрты жел тербеген түңліктей салп-салп етсе, бас терісі салбырап жер сүзіп тұр. Үсті-басы қолаңса сасиды. Бай­қаса, оны Арланмен айқастырғалы тұрған секіл­ді. Бір сәтте нән тақырбас «Фас!» деді. Сол-ақ екен алып төбет Бөрібасарға тарпа бас салды. Мұндай жағдайды күтпеген Бөрібасар жалма-жан жалт бұрылып, шапшаңдық танытты.

Әйтсе де төбелестің әбден «дәмін» татып көргендіктен бе, қара төбет қарпып қалуға күш салды. Қиқулаған адамдар жан-жақтан анталап тұр. Ит болып өмірге келгелі мұндай сұмдықты көрмеген Бөрібасар ақырында өзін қорғауға көшті. Тұла бойы қара төбеттің ақсиған азуына ілігіп, сау тамтығы қалмады. Қара төбеттің көздері қызыл шоққа айналып, бір мезетте Бөрібасардың бүйіріне ауыз салғанда, жылдамдық танытқан Бөрібасар қанды төбеттің шабын қақырата жарып жіберді. Қарны ақтарыла қансыраған қара төбет қыңсылай құлады...

Ертеңіне Арқабайдың үйіне шетелдік екі-үш сұр машина келіп тоқтады. Қымбат көліктен түскен он шақты адамның ішінде кешегі нән тақырбас ерекше сұсты көрінді. Олар Арқабайдың есігінің алдында көп-көрім уақыт даурығысып жатты. Ақыры Арқабай әлгі бағасы қымбат шетелдік иттің емделу қаржысын мойнына алды ма, әйтеуір үйден оралған пакет алып шықты. Іс мұнымен түгел біт­педі ме, әлде толық қарыз-құрызынан құ­тыл­­ма­ды ма араға уақыт өте, түн жарымында Бөрі­басар қақпа алдында ыңырсыған адамның дауысын естігендей болды. Қақпаға жақын келгенде иесі Арқабайдың иісін сезе кетті. Үсті басын қан жуған, итше таланған Арқабайды әлгілер соққыға жығып, тастап кеткен екен.

Бөрібасар Арқабайдың арқасындағы ыр­си­ған қанды жарасын үнсіз қыңсылап жалай берді.

Мақсат Қарғабай

Оңтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.07.2018

Гинеколог-акушер жас ананың өліміне қатысты пікір білдірді (видео)

17.07.2018

Елбасы Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді

17.07.2018

Каспий маңы елдерінің басшылары Ақтауда кездеседі

17.07.2018

Еліміздің үш қаласынан Баянауылға әуе рейстері ашылады

17.07.2018

Биыл Қазақстан перзентханаларында 31 ана қайтыс болды

17.07.2018

Алматыда Оңтүстік Кореямен бірлескен амбулаторлық клиника ашылды

17.07.2018

Еліміздің бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды

17.07.2018

Арқайым – аңыздар андыздаған алқап

17.07.2018

Инновациялық жобалар мен тың идеяларға байқау жарияланды

17.07.2018

Ақпарат және коммуникациялар министрі Smart city жобасын жүзеге асыру бойынша есеп берді

17.07.2018

Елбасы «Павлодар мұнай химиясы зауытына» барды

17.07.2018

«Президент кубогы» басталды

17.07.2018

Қазақмыс биылғы алты айда 14 млн 507 мың тонна кен өндірді

17.07.2018

«Qazaqstan» мен «Qazsport» футболдан әлем чемпионатының көрсетілімін қорытындылады

17.07.2018

Жаңаөзенде «Астанаммен мақтанам!» атты дөңгелек үстел өтті

17.07.2018

Биыл Алматыда заңсыз 77 нысан анықталды

17.07.2018

Мемлекеттік хатшы «Айбын» әскери-патриоттық жиынының ашылуына қатысты

17.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Казэнергокабель» акционерлік қоғамына барды

17.07.2018

Мемлекет басшысы «GiessenHaus» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.07.2018

Қазақстан Президенті Павлодар облысына жұмыс сапарымен барды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу