Тіл мәдениетін зерделеген Мырзатай Серғалиев

Белгілі ғалым, Ұлттық ғылым академиясының академигі Мырзатай Серғалиев – қақ-соқтан аулақ, жастардың көңілін жықпай, тілегін қабыл алып жүретін қарапайым қазақ еді. 

Егемен Қазақстан
19.03.2018 2258
2

Ол қазіргі сантүрлі сауалға жүк болып, кейде жүйкені тоздырған тіл мәдениетін зерттеген, зерделеген ғалым болатын. Тіл құдіретін, тіл көркемдігін саралап, сөйлеген сәтте һәм көркем дүниеге қолдану барысында тілдің халықтық үлгісін бұзбау – ғылыми жұмысының негізгі арқауы болды. Сөз ұстаған жыраулар мен жыршылардың, қалам тербеген қаламгерлердің мұрасын терең барлап, ана тілін қадір тұтқан ғалым соңына мол мұра қалдырды. Оның негізгі бағыты көркем әдебиет тілі мен стилистика негіздеріне синтаксис мәселелеріне арналды. Ол тіл ғылымымен бірге жазушылықты да қатар алып жүрді. Ой әлемінен қанат қағып, өмір көшімен жарасым тапқан шығармалары көпшіліктің көңілінен шығып, оң бағасын алды.

Айтулы ғалымның 80 жылдығына орай, «Серғалиев сабақтары-2018» аясында «Рухани жаңғыру және тіл білімі мәселелері» атты халықаралық ғылыми-теориялық конференция елордадағы Еуразия ұлттық университетінде өтті. Конференцияны университеттің проректоры, профессор Дихан Қамзабекұлы ашып, ғалымның өмір жолына еңбектеріне тоқталса, профессор Нұргелді Уәли сөз мәдениетіне ерекше мән бергенін тілге тиек етті. Ал филология ғылымдарының докторы Гүлдархан Смағұлова академик М.Серғалиевтің азаматтық және ғалымдық тұлғасын туралы толғанып профессор Бағдан Момынова қазақ тіліндегі гибрид сөздер бойынша ғалымның зерттеулеріне үңілді. Профессор Шерубай Құрманбайұлы қазіргі БАҚ тіліндегі будан атауларға қатысты байламын академик талдауларымен ұштастыра отырып, нақты мысалдарға жүгінді. Сол секілді профессор Сарқыт Әлісжан қазақ стилистикасының сардары туралы түйінді пікірін жеткізіп, ұстаз алдындағы шәкірттік қарызы мен парызы туралы ой тербеді. Ал академиктің жары Зәуреш Серғалиева конференцияны ұйымдастырған азаматтарға алғысын білдірді.

Алқалы басқосу секцияларда жалғасып, академиктің Оқу-зертханасында қорытындыланды.

Сүлеймен МӘМЕТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Мемлекеттер басшылары Қасым-Жомарт Тоқаевты Президент лауазымына кірісуімен құттықтады

21.03.2019

Қазақстан Шотландияны 3-0 есебімен ұтты

21.03.2019

Н.Назарбаев пен Қ.Тоқаев Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Н.Назарбаев Армения Президенті Армен Саркисянмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Назарбаев Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Қазақстан-Испания экономикалық ынтымақтастық Мадридте талқыланды

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Путинмен телефон арқылы сөйлесті

21.03.2019

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Наурыз мерекесіне орай құттықтауы

21.03.2019

Ономастика комиссиясы Қостанайдағы Абай даңғылының орнына басқа көшені таңдауды ұсынды

21.03.2019

Қостанайда  халықаралық медиа форум өтті

21.03.2019

Елордада Наурыз мерекесі тойланды

21.03.2019

«Астана Опера» Наурызды жаңа форматта атап өтті

21.03.2019

Біз астаналықтар болып қала береміз - Бақыт Сұлтанов

21.03.2019

Таразда сауықтыру орталығы ашылды

21.03.2019

Әулиеатадағы әсерлі мереке

21.03.2019

Тараз қаласында жастарға арналған аллея ашылды

21.03.2019

Ономастикалық комиссия көше атауларының өзгеруін қолдады

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Наурыз мейрамына қатысты

21.03.2019

Наурыз мейрамын ЮНЕСКО-да атап өтті

21.03.2019

Наурыз мейрамында шаңырақ көтерген жастарға Нұрсұлтан Назарбаев ақ батасын берді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу