Несие алушылар қалай алданады?

 «Екінші деңгейлі банктер несие алған азаматтарға заңсыз үстемелеген комиссиялық төлемдерді қайтаратын болыпты», деген хабар интернет кеңістігі мен WhatsApp қосымшасы арқылы тарап жатқанына біршама уақыт болды. Ақшаны қайтару үшін несие алғаны туралы келісімшарт пен несиені төлеу кестесінің түпнұсқалары немесе көшірмесі қажет. Сол құжаттармен сот орындарына жүгінуге тура келеді, өйткені клиенттерден бір кезде «заңды» жолмен жинап алған қаражаттан банктер де оңайлықпен айырылғысы келмейді.

Егемен Қазақстан
12.04.2018 14658
2

Банктердің көрсеткен қыз­меті үшін алған комиссиялық төлемдерді қайтару үшін клиент­­­­тер алдымен Қазақстан кә­сіп­керлер қауымдастығына хабар­ласқаны дұрыс. Қауым­дас­­тық­қа шағымданып жат­қан­­дар­дың саны қазірдің өзін­де мыңдап саналады. Әл­бет­те, несиені ешкім де жетіс­кеннен алмайды. Айлығы шайлығына жетпейтін халық тұрмыстық техникадан бас­тап, баласының оқуына, авто­көлік пен баспанаға дүркін-дүркін несие алуға мәжбүр. Ал екінші деңгейлі банктер Ұлттық банктің несие беру қызметіне ақы алуға тыйым салғанына қарамастан, өз клиенттерінен комиссиялық төлемдер жинап келген.

– Несие есепшоттары есеп айырысу операцияларына жатпайды. Бұл – ақшаны бух­галтерлік есепке алу әді­сі. Яғни несие есепшоттары­на қыз­мет көрсеткені үшін комис­сия алуға банктің құ­қы жоқ. Алайда екінші дең­­гей­­лі банктердің көп­ші­лі­гі Ұлттық банктің алдын­да­ғы­ есептерін несие алу­шы­­лар­­дың қалтасынан жүргіз­ген. Нақ­ты айтқанда, несие­ беру қызметін көрсету – екін­­ші деңгейлі банктің қарыз алу­шының емес, Ұлт­тық банк­тің алдындағы мін­деті, – дей­ді Кәсіпкерлер қауымдас­ты­ғы­ның президенті Ермек Әбіл­дин.

Оның айтуынша, 2012 жы­лы Ұлттық банк барлық ком­мерциялық банктерге кей­бір комиссия түрлерін алуға тыйым салып, несие алу­шылардың үстінен заңсыз пайда табудың жолын кесіп баққан екен. Бірақ оны елегендер шамалы. Ұлттық банк 2016 жылы несие алу ке­зін­­дегі комиссиялардың санын 46-дан 11-ге дейін (!) қыс­­қартып тастады. Екінші дең­гейлі банктердің кейбірі заңсыз комиссия жинауды сонда да доғармай қойды. Банк­тен қарыз алушылар ор­та есеппен 18-20 пайыздық не­сие алып тұрмын, осы пайыз­­ды ғана төлеймін деп ой­лаған. Ал шын мәнінде банк­тер олардың мойнына негізгі қарыздың үстіне ко­мис­сиялық үстеме қосып, 40 пайыз артық төлем жүктеп отыр­­ған.

Ермек Әбілдиннің айтуынша, Кәсіпкерлер қа­уым­­дастығының заңгерлері ша­ғым­данған несиегерлермен бірге банкке барып, тиіс­ті ақшаны қайтаруды сұ­рай­ды. Банк әдетте бас тартады. Содан қауымдастық ма­ман­дары 42 істің несиегер­лер пай­дасына шешілуіне кө­мектесті. Бүгінгі таңда қа­уым­­­дастық атына келіп түс­кен­ арыз-шағымның саны 900-ден асқан.

Қауымдастықтан көмек сұраған­дардың қатарында тауар­лы несие алғандар да,­ ипо­те­калық несие ал­ған­­дар да бар. Әсіресе сол ипо­те­калық несие алғандар­дың ко­­мис­сиялық төлемдерді қай­­таруға деген құлшынысы күшті. Енді ше, ол дегеніңіз мил­лион­даған теңгеге же­тетін қып-қызыл ақша ғой!.. Оны айтасыз, кейбір жандар үшін он-он бес мың теңгенің өзі айтарлықтай салмақ екені жасырын емес.

Айта кету керек, несие ал­ған адамдар тиісті құжаттарды түр­лі себептермен сақтай ал­ма­ған болса, банктен олар­дың түпнұсқасын талап ету­ге құқылы. Бұл жерде ес­кере­тін бір маңызды жайт: түп­нұс­қада клиент қолының көшір­месі болуы тиіс.

– Кейінгі сот шешімдеріне бай­ланысты, банктер комиссия алу туралы тармақшасы алы­нып тасталған келісім­шарт көшірмелерін бере бас­тады. Әлбетте, оларда несие алу­шының қолы жоқ. Сон­­­­дық­­тан келісімшарт пен тө­лем жасау кестесінің көшір­мелерін сұрағанда, қолыңыз қойылған түпнұсқаны беруді талап етіңіз, – дейді Ермек Әбілдин.

Сонымен қатар заңгерлер осы жағдайда көмектесуге уәде беріп, ақша сұрайтын алаяқ­­тарға алданып қал­мау­ды ескертеді. Банктің ал­да­ғаны аздай, көлденең дел­дал­дардың дегеніне сеніп, сан соғып қалмаңыз, ағайын.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Ұлттық Банк жүзеге асырады

13.12.2018

Түркістан облысында мақта қалдықтарынан электр қуатын өндіретін зауыт салу жоспарлануда   

13.12.2018

«Мұрагер ханзада» компаниясының өкілдері Екібастұзда болды

13.12.2018

Елбасы Беларусь Республикасы Қауіпсіздік кеңесінің Мемлекеттік хатшысы Станислав Засьпен кездесті

13.12.2018

Қыздар университетінде Нұртас Оңдасыновқа ескерткіш тақта орнатылды

13.12.2018

Тағы төрт спортшы допингпен ұсталды

13.12.2018

Ұлағатты ұстазбен кездесу өтті

13.12.2018

Түрікменстанның вице-премьері: екі ел арасындағы әрекеттестіктің деңгейі жоғары

13.12.2018

«БҰҰ Адам құқықтары Жалпыға ортақ Декларациясына» 70 жыл» шарасы өтті

13.12.2018

Жинақтаушы зейнетақы жүйесіне 20 жыл толуына орай дөңгелек үстел өтті

13.12.2018

«Qazaq Banki» АҚ салымшылары кепілдік берілген депозиттері бойынша өтемді ВТБ-дан алатын болды

13.12.2018

Атырауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы жобалық кеңсе ашылды

13.12.2018

Алматыда қаланың үздік мұғалімдері марапатталды

13.12.2018

Джиу-джитсудің хас шеберлерінің жүлдесі үшін жарыс өтеді

13.12.2018

Қ.Тоқаев қытайлық Genertec холдингінің басшысын қабылдады

13.12.2018

«Нұр Отан» партиясының депутаттары Алматының 2019 жылғы бюджетіне ұсыныстар енгізді

13.12.2018

Алматыда АИТВ-мен өмір сүретіндерге көмектесетін мобильді қосымша таныстырылды

13.12.2018

Үш ардагерге «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағы берілді

13.12.2018

Левандовски мергендер көшін бастады

13.12.2018

Қазақфильм «Қызғалдақтар атамекені» деректі фильмін жарыққа шығарды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу