Несие алушылар қалай алданады?

 «Екінші деңгейлі банктер несие алған азаматтарға заңсыз үстемелеген комиссиялық төлемдерді қайтаратын болыпты», деген хабар интернет кеңістігі мен WhatsApp қосымшасы арқылы тарап жатқанына біршама уақыт болды. Ақшаны қайтару үшін несие алғаны туралы келісімшарт пен несиені төлеу кестесінің түпнұсқалары немесе көшірмесі қажет. Сол құжаттармен сот орындарына жүгінуге тура келеді, өйткені клиенттерден бір кезде «заңды» жолмен жинап алған қаражаттан банктер де оңайлықпен айырылғысы келмейді.

Егемен Қазақстан
12.04.2018 14251

Банктердің көрсеткен қыз­меті үшін алған комиссиялық төлемдерді қайтару үшін клиент­­­­тер алдымен Қазақстан кә­сіп­керлер қауымдастығына хабар­ласқаны дұрыс. Қауым­дас­­тық­қа шағымданып жат­қан­­дар­дың саны қазірдің өзін­де мыңдап саналады. Әл­бет­те, несиені ешкім де жетіс­кеннен алмайды. Айлығы шайлығына жетпейтін халық тұрмыстық техникадан бас­тап, баласының оқуына, авто­көлік пен баспанаға дүркін-дүркін несие алуға мәжбүр. Ал екінші деңгейлі банктер Ұлттық банктің несие беру қызметіне ақы алуға тыйым салғанына қарамастан, өз клиенттерінен комиссиялық төлемдер жинап келген.

– Несие есепшоттары есеп айырысу операцияларына жатпайды. Бұл – ақшаны бух­галтерлік есепке алу әді­сі. Яғни несие есепшоттары­на қыз­мет көрсеткені үшін комис­сия алуға банктің құ­қы жоқ. Алайда екінші дең­­гей­­лі банктердің көп­ші­лі­гі Ұлттық банктің алдын­да­ғы­ есептерін несие алу­шы­­лар­­дың қалтасынан жүргіз­ген. Нақ­ты айтқанда, несие­ беру қызметін көрсету – екін­­ші деңгейлі банктің қарыз алу­шының емес, Ұлт­тық банк­тің алдындағы мін­деті, – дей­ді Кәсіпкерлер қауымдас­ты­ғы­ның президенті Ермек Әбіл­дин.

Оның айтуынша, 2012 жы­лы Ұлттық банк барлық ком­мерциялық банктерге кей­бір комиссия түрлерін алуға тыйым салып, несие алу­шылардың үстінен заңсыз пайда табудың жолын кесіп баққан екен. Бірақ оны елегендер шамалы. Ұлттық банк 2016 жылы несие алу ке­зін­­дегі комиссиялардың санын 46-дан 11-ге дейін (!) қыс­­қартып тастады. Екінші дең­гейлі банктердің кейбірі заңсыз комиссия жинауды сонда да доғармай қойды. Банк­тен қарыз алушылар ор­та есеппен 18-20 пайыздық не­сие алып тұрмын, осы пайыз­­ды ғана төлеймін деп ой­лаған. Ал шын мәнінде банк­тер олардың мойнына негізгі қарыздың үстіне ко­мис­сиялық үстеме қосып, 40 пайыз артық төлем жүктеп отыр­­ған.

Ермек Әбілдиннің айтуынша, Кәсіпкерлер қа­уым­­дастығының заңгерлері ша­ғым­данған несиегерлермен бірге банкке барып, тиіс­ті ақшаны қайтаруды сұ­рай­ды. Банк әдетте бас тартады. Содан қауымдастық ма­ман­дары 42 істің несиегер­лер пай­дасына шешілуіне кө­мектесті. Бүгінгі таңда қа­уым­­­дастық атына келіп түс­кен­ арыз-шағымның саны 900-ден асқан.

Қауымдастықтан көмек сұраған­дардың қатарында тауар­лы несие алғандар да,­ ипо­те­калық несие ал­ған­­дар да бар. Әсіресе сол ипо­те­калық несие алғандар­дың ко­­мис­сиялық төлемдерді қай­­таруға деген құлшынысы күшті. Енді ше, ол дегеніңіз мил­лион­даған теңгеге же­тетін қып-қызыл ақша ғой!.. Оны айтасыз, кейбір жандар үшін он-он бес мың теңгенің өзі айтарлықтай салмақ екені жасырын емес.

Айта кету керек, несие ал­ған адамдар тиісті құжаттарды түр­лі себептермен сақтай ал­ма­ған болса, банктен олар­дың түпнұсқасын талап ету­ге құқылы. Бұл жерде ес­кере­тін бір маңызды жайт: түп­нұс­қада клиент қолының көшір­месі болуы тиіс.

– Кейінгі сот шешімдеріне бай­ланысты, банктер комиссия алу туралы тармақшасы алы­нып тасталған келісім­шарт көшірмелерін бере бас­тады. Әлбетте, оларда несие алу­шының қолы жоқ. Сон­­­­дық­­тан келісімшарт пен тө­лем жасау кестесінің көшір­мелерін сұрағанда, қолыңыз қойылған түпнұсқаны беруді талап етіңіз, – дейді Ермек Әбілдин.

Сонымен қатар заңгерлер осы жағдайда көмектесуге уәде беріп, ақша сұрайтын алаяқ­­тарға алданып қал­мау­ды ескертеді. Банктің ал­да­ғаны аздай, көлденең дел­дал­дардың дегеніне сеніп, сан соғып қалмаңыз, ағайын.

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

ҚАРАҒАНДЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

18.07.2018

Алматыда Кореямен бірлескен клиника ашылды

18.07.2018

Шекара туралы толғау

18.07.2018

Қытай елінің айшықтары

18.07.2018

Тұманды сейілткен «Талан

18.07.2018

Мағжанның «Батыр Баяны»

18.07.2018

Жеткіншектер сауықтыру лагерінде өз-өзін жетілдіре түсті

18.07.2018

Жетісайдағы Бауыржан Момышұлы атындағы №6 мектеп-гимназия үздіктері көп үлгілі мектеп

18.07.2018

Семейлік оқушылар дін тарихын оқиды

18.07.2018

«Цифрлы Қазақстан» үлкен мүмкіндіктер сыйлайды

18.07.2018

Батыс Қазақстан облысында екі мектеп пайдалануға беріледі

18.07.2018

Жауын жастана жантайған Жабағы батыр

18.07.2018

Сынақтар шежіресінен сыр шертеді

18.07.2018

Әліпби – жазуымыздың іргетасы

18.07.2018

Малдәрігерлік қызмет уақыт талабына сай ма?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу