Менингиттен қалай қорғану керек?

Алматыдағы менингококк инфекциясына шалдығу оқиғалары қоғамда белсенді талқыланды. Бұл тұрғындардың алаңдаушылығын тудырғаны жасырын емес. Менингококк инфекциясына қарсы екпе әзірге Қазақстанның ұлттық екпе күнтізбесіне кірмегендіктен, бұл ауру туралы барлығы біле бермейді. Негізі, аталған екпе Мекке мен Мединаға қажылыққа барушы адамдардан міндетті түрде талап етіледі. Сондықтан менингококкқа қарсы екпені қажет ететін адамдар ел ішінде әлдеқайда көбірек екені жасырын емес. С.Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық медициналық университетінің Балалар жұқпалы аурулар кафедрасының профессоры, Тұрғындарды иммундау жөніндегі консультативтік комиссиясы төрағасының орынбасары Ләззат ЕРАЛИЕВА аталған аурудың белгілері мен одан қорғанудың жолдары туралы әңгімелеген еді.

Егемен Қазақстан
23.05.2018 2501

– Ләззат Тасболатқызы, менингококк деген қандай ауру және қаншалықты қауіпті?

– Менингококк – бұл бактерия. Менингококк бактериясының 12 түрі бар. Олардың 6-уы (A, B, C, W135, Y, X) адам өміріне қауіпті. Бұл бактериялар мұрын мен жұтқыншақтың шырышты қабығында болады және бір адамнан екіншісіне жеке тығыз байланыс кезінде, бір мекемеде бірге ұзақ отыру кезінде жұғады. Менингококк инфекциясы науқасқа шұғыл медициналық көмек көрсетілгеніне қарамастан және аурудың асқынуынан өлімге апару мүмкіндігінің жоғары болуымен қауіпті. Одан аман қалған әрбір бесінші адамды өмірінің соңына дейін сіңірдің тартылуы, аяқ-қолдың қозғалмауы, бүйрек аурулары, кереңдік және ақыл-естің кемістігі тәрізді шектеулер мазалайды деп есептелінеді. Менингит – өте қауіпті инфекциялық ауру, бас және жұлынның жұмсақ қабығының қабынуы және түрлі бактериялар мен вирустардан туындауы мүмкін. Алайда, менингококк менингиттері (менингококк қоздырғышы тудырған)  аса қауіпті.  Менингитке апаруы мүмкін пневмококк және гемофильді инфекциялар Қазақстанның ұлттық екпе күнтізбесіне кіреді.   

– Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы менингококк инфекциясына қатысты қандай ұсынымдар айтады?

– ДДҰ менингококк инфекциясына шалдығу деңгейі жоғары елдерде екпе жүргізуге кеңес береді. Қазақстанда соңғы 10 жылда менингококк инфекциясымен ауыру жоғары деңгейде сақталып отыр. Яғни 100 адамға 6,7-7,4 жұқтыру оқиғасы тіркелген. Бұл жалпы көрсеткіш. Ал балалар туралы айтар болсақ, онда тіркелген оқиға саны көбірек. Өңірлік тұрғыдан дертке шалдығудың ең жоғары деңгейі Алматы мен Астанада тіркеліп отыр. Аталған қалаларда тұрғындар санының көп болуы бұған ықпал етеді. Негізінен, онымен 3 жасқа толмаған кішкентай балалар ауырады. Ересектер арасында  инфекцияны жатақханада бір бөлмеде тұратын студенттердің жұқтыру оқиғасы, бұған қоса, оның жүкті әйелдердің өліміне әкелуі кездесті. Біз менингококк инфекциясын қадағалап, анықталған уақытта міндетті түрде тексереміз. Егер жұқпалы аурудың көбеюі немесе жиі тарауы байқалса, міндетті түрде вакциналау ұсынысы енгізілер еді. Әзірге, өзін немесе өз отбасын қауіпті дерттен қорғауға ниет білдіргендер жеке түрде екпе алуға құқылы. Бұған қоса, нарықта сапалы вакциналар бар. Бірақ біз қазір бұл проблемамен шұғыл түрде айналысуға кірістік және алдағы уақытта екпе өзге елдердегі тәрізді күнтізбеге енгізіледі.

– Кейде менингококк инфекциясына шалдығу бойынша жеткілікті түрде сенімді емес статистиканы естуге болады. Оның басты себебі ауруды анықтау мен есепке алу ерекшеліктерінде жатыр. Елде тәуелсіз эпидемиологиялық бақылау құру жоспарда бар ма?

– Биылдан бастап біз менингококк инфекциясын анықтау бойынша қанатқақты жобаны қолға алып жатырмыз. «Алтын стандарт» болып табылатын бактериология ғана емес, сонымен бірге ПЦР-диагностика, ИФА-диагностика тәрізді жаңа тәсілдерді енгіземіз. Қажет болған жағдайда бұл жоба негізінде эпидемиялық бақылау жұмысын жақсартуға немесе тәуелсіз эпидемиологиялық бақылау құруға бағытталған ұсыныстар жасалады.

– Менингококк қаупі мен одан сақтану қажеттігі туралы хабардар етуді қалай жақсартуға болады? Күнтізбеде бар екпелер үшін вакциналауға қарсылар мен оны қолдайтындар арасында әркез пікірталастар болып жатқан тұста екпенің пайдасын қалай түсіндіру қажет?

– Күрделі сұрақ. Бізде жол ережесін бұзушыларды фотографиялармен, ал шылым шегушілерді темекі қорабындағы қауіпті ауруларды жазу арқылы қорқытады. Адамдарға ауру салдары түсірілген фотографияларды көрсетуге болады. Менингококк инфекциясы өте қауіпті. Күндіз сау жүрген бала бұл аурудан бірнеше сағаттан кейін өмірден өтуі мүмкін. Аяқ-қол ампутациясы, жүйке және өзге де ауытқулар тәрізді асқыну салдары ауруға шалдыққан адамның өмірін түбегейлі өзгертеді. Ақпараттандыру – дәрігерлердің парызы. Адамға алдын ала ескертіліп, хабардар етілсе, ол аурумен күреске дайын деуге болады.

Әңгімелескен Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.06.2018

Парламентте балалар денсаулығына қатысты заң жобасы қаралды

19.06.2018

ОҚО-ның әкімшілік орталығы Түркістан қаласына көшіріледі

19.06.2018

Елімізде газ нарығында үлкен өзгерістер болады

19.06.2018

Энергетика министрі халық алдында есеп берді

19.06.2018

Асхат Аймағамбетов: «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің 98,4%-ы білімдерін растады

19.06.2018

Ақсуда Қымызмұрындық мерекесі өтті

19.06.2018

Мемлекет басшысы Түркістан облысын құру туралы Жарлыққа қол қойды

19.06.2018

Қ. Тоқаев сарапшылар алдына жаңа міндеттер қойды

19.06.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

19.06.2018

Павлодарда казактар мәдениеті мен өнері күні өтті

19.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова «Ұлы Дала» гуманитарлық ғылымдар форумына қатысты

19.06.2018

Головкинге The Ring журналының белбеуі табысталды

19.06.2018

Чемпиондар лигасы. «Астананың» іріктеу кезеңіндегі қарсыласы белгілі болды

19.06.2018

Астанада Дүниежүзілік тау-кен конгресі өтіп жатыр

19.06.2018

Сенаторлар валюталық реттеу туралы заң жобаларын талқылады

19.06.2018

«Жетісу көктемі» атты республикалық форум: жас қаламгерлер не дейді?

19.06.2018

СҚО-ның Бостандық ауылында қуғын-сүргін құрбандарына арнап ескерткіш-тақта орнатылды

19.06.2018

Мемлекет басшысы Қайрат Мәмиді қабылдады

19.06.2018

Бурабайда «Қазақтану» ғылыми-ағартушылық жобасының тұсауы кесілді

19.06.2018

Солтүстік Қазақсанда жаңа мешіт ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу