Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

- 1485600438_user.jpeg -
Егемен Қазақстан
25.05.2018 117
2

Бүгінде кейбір конфессиялар арасын­дағы дүрдараздықтардан, сондай-ақ бір діннің ішіндегі түсінбеушіліктерден, алауыздық­тардан туындап жатқан түрлі келеңсіз жағ­даят­тарға қарап әрі-сәрі күй кешесің. Осындайда өзің, жалпы елің риясыз пейілмен тұтынатын дініңнің амандығын тілейсің, оның береке-бірліктің, ынтымақтың негізгі ұйытқысы екенін сезінесің әрі мойындайсың...

Қазіргі таңда елімізде дін саласына қатыс­ты шешімін күткен өзекті мәселелер бар­шы­лық. Мұны халық та, атқарушы органдар да жете түсінеді. Өйткені саладағы түйт­кіл­дердің кесірінен орын алған жағымсыз оқиғалар, оның зардаптары бізге көп жайтты аңғартты. Бұл жағдаяттар, әсіресе қоға­мы­мыздағы діни қатынастарды заңдық тұрғы­да мұқият, ыждағаттылықпен реттеу ұлтымыздың қауіпсіздігіне, мемлекетіміздің тұрақтылығына тікелей оң әсер ететін аса маңызды шаруа екенін санамызға мықтап сіңірді. Сондай-ақ осы орайда тек терроризм және діни экстремизмнен төнетін қауіп-қатерлерді барынша төмендету ісі ғана емес, қарапайым адамдар арасындағы байланыстарға, қоғамға және жекелеген отбасылардың ішкі қатынастарына кері ықпалын тигізетін жағымсыз үрдістердің, сырттан енген оғаш ғұрыптар мен дағдылардың жолын кесу жайы да өте өзекті екенін ұғындық. Мұның барлығы халқымыздың аталған саладағы жағдаяттардың салмағын сезінуі өте жоғары деңгейде екенін көрсетеді.

Жақында Мәжіліс депутаттары қоғамы­мыз­да біраз уақыттан бері қызу талқы­ланып келе жатқан, Дін істері және азамат­тық қоғам министрлігі тарапынан әзірле­ніп, ұсынылған діни қызмет және діни бірлес­тік­тер мәселелеріне қатысты заң жобасын ма­құлдады. Бұл құжаттың нақты атауы «Қазақ­стан Республикасының кейбір заңнама­лық актілеріне діни қызмет және діни бірлестік­тер мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы болып табылады. 

Мәжіліс мақұлдағанымен әлі жоғары деңгейлі талқылаулардан өтуі тиіс бұл құжат қалай десек те көкейде жүрген көптеген сауал­дарға жауап беріп, көңілімізді демдеді. Әрине «біткен іске сыншы көп». Яғни айтылып жатқан сындар да баршылық. Бірақ саралай қарасаңыз, әлгі сыни пікірлер аталған заң жобасының негізгі мақсатының жанында түкке тұрмайды. Мәселен, кейбір азаматтар бұл заң жобасы адамдардың діни еркіндігін шектейді деген мазмұндағы пікірлерін көлденең тартуда. Бұл арада олар аталған құжатта ешкімнің діни еркіндігіне шектеу қойылмайтынын, тек салаға қатысты мәселелерді реттеу көзделіп отырғанын түсінуі тиіс. Сондай-ақ осы орайда діни еркіндік пен бетімен кетушіліктің аражігін ажырата білген жөн.

Жалпы, қолданыстағы «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Заң 2011 жылы қазанда қабылданған болатын. Содан бері біршама уақыт өтті. Осы аралықта әлемде терроризм мен діни экстремизм қаупі күшейе түсті. Дін саласында жағымсыз үрдістер етек алды. Елімізде қоғамның діни бағыттағы сұранысы өзгерді. Діншіл адамдардың қатары көбейді әрі сырттан ықпал етушілер бой көрсетті. Сондықтан еліміздің діни саланы реттеуді көздейтін заңнамаларды жетілдіру ісінің күн тәртібіне шығарылуы өте орынды.

Негізінде мемлекетіміздің тұрақтылығын, қауіпсіздігін, азаматтарымыздың құқығын қорғауда қоғамымыздағы діни ахуал үлкен мәнге ие. Сондықтан аталған заң жобасында бірінші кезекте ел қауіпсіздігіне, жамағаттың құқығын сақтауға маңыз берілген. 

Заң жобасында дінді теріс пиғылда қол­дануға мүмкіндігінше жол бермеу көздел­ген. Осы орайда жаңа деструктивті ағым­дардың ұстанымдарына, сыртқы нышандарына тыйым салу қарастырылған. Мәселен, адамның жүзін тұмшалайтын киім үлгісін қоғамдық орындарда киюге, жүруге тыйым салынады. Бұл ең алдымен тұрғындардың қауіпсіздігі үшін қажет. Мұны діни еркіндікті шектеу деп түсінбеу керек. Бұл арада құқық бұзушылықтың алдын алу мәселесі алдыңғы орынға шығарылып отыр.

Тағы бір айта кетер жайт, жоба бойынша мемлекеттік қызметшілерге өзінің қызметтік мүдделерін діни тұрғыда пайдалануға, өзіне бағынышты қызметкерлерді діни жорал­ғыларды орындауға мәжбүрлеуге және діни бірлестіктер құруға көмектесуге, оған мүше болуға тыйым салынады. Бұл жерде де ешкім­нің діни еркіндігіне нұқсан келмейді. Өйткені әлгі нормалар азаматтың дінге қатысты басты құқықтарына, жұмыстан тыс мезгілде діни жоралғыларға қатысуына, діни рәсімдерді орындауына кедергі келтірмейді. 

Сондай-ақ заң жобасында атап көрсетіл­гендей, енді некені діни рәсімдер негізінде тіркеу немесе бұзу да арнайы белгіленген орындардан өзге жерде жүргізілмейді. Ал шет елдерден діни білім аламын деушілерге еліміздің аумағында жоғары діни білім алған жағдайда ғана рұқсат берілмек. Бұдан бөлек, балиғат жасқа толмаған жасөспірімдердің діни шараларға қатысуы үшін ата-аналары тарапынан келісімнің болуы да өте орынды. 
Қорыта айтқанда, аталған құжат дінді қол­жау­лыққа айналдыру, дәлірегі экстремистік мақсатқа пайдалану мүмкіндігін барынша азайтады деп үміттенеміз. Елге керегі де осы.

Жолдыбай БАЗАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.10.2018

Маңғыстау облысының кәсіпкерлер палатасында  семинар өтті

20.10.2018

Данияр Елеусінов АҚШ-та салмақ өлшеу рәсімінен өтті

20.10.2018

Мектеп туризмі отансүйгіштікке бастайды

20.10.2018

Павлодарда ТҮРКСОЙ жастар камералық хоры өнер көрсетті

20.10.2018

Ақтауда ана мен бала орталығы ашылады

20.10.2018

Сенаторлар Батыс Қазақстан облысын аралады

20.10.2018

Маңғыстау облысына ирандық делегация келді

20.10.2018

Қазақстан 2019 жылы медициналық қызметтерді көрсетудің электронды форматына толық көшеді

20.10.2018

Ғылыми-әдеби интеграция артып келеді

20.10.2018

Сыр елінде тұңғыш рет «Қорқыт. Қобыз» атты республикалық байқау өтті

20.10.2018

Кандагарда парламенттік сайлау кейінге қалдырылды

20.10.2018

Маңғыстау облысында өрт сөндірушілерге арналған ескерткіш ашылды

20.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

20.10.2018

Қызылордада  «Жолда қабылдау» акциясы өтті

20.10.2018

Сенат депутаттары Алматыдағы көпір құрылысы зауытын аралады

20.10.2018

Түрік технологы сүт өндірудің тың әдісін үйретті

20.10.2018

Қостанайда зағиптар үшін жол құрылымы өзгереді

20.10.2018

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады

19.10.2018

Қайнар Олжай: Жас журналист жайын сияқты болуы керек (Видео)

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу