Ұлттық домбыра күні ұлықталады

Астанадағы Тәуелсіздік сарайында Ұлттық домбыра күнін ұйымдастыру мен өткізу шараларын кеңінен насихаттауға бағытталған баспасөз мәслихаты өтті. 

Егемен Қазақстан
18.06.2018 3851
2

Жиынға Астана қаласы мәде­ниет және спорт басқар­масының басшысы Болат Мажағұлов, Пар­ламент Мәжілісінің депутаты, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі Бекболат Тілеухан, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, күйші Секен Тұрысбек, профессор, күйші Айтжан Тоқтаған және Астана қаласы әкімдігінің Мемлекеттік академиялық филармониясы Қазақ оркестрінің көркемдік жетекшісі әрі бас режиссері, композитор Айтқали Жайымов қатысты.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен бекі­тілген жаңа мейрам – Ұлт­тық домбыра күні жыл сайы­н шілде айының алғашқы жек­сенбісінде аталып өтілетін болады. Биыл бұл мерекенің тұсаукесері 1 шілдеге тура келіп отыр. Айтулы домбыра думанына қатысуға қазірдің өзінде 1300-ден аса өтінім келіп түскен.

 – Ұлттық домбыра күніне орай еліміздің мыңдаған музыкант домбырашысының қатысуымен өтетін «Домбыра – асыл мұра» атты концерт аталған мерекенің көркін кел­тіріп, қазақ даласын ұлттық аспаптың күмбіріне бөлейтіні сөзсіз. Айтулы шарада өнер жана­шырлары танымал қоғам қай­раткерлері Секен Тұрысбек, Бек­болат Тілеухан, Айтжан Тоқ­таған, Айтқали Жа­йымов, Айгүл Үлкенбаева, Нұржан Тәжі­кенов, Асылбек Ең­сепов, «Арт домбыра» триосы мен «МузАрт» тобы бастаған өнер­паздардың өнерін тамашалайды. Сонымен қатар аталған шараның тағы бір ерекшелігі – мерекелік кон­цертке asyldombyra.kz сайтында онлайн тіркеліп, «Көңілашар», «Адай», «Балбырауын», «Сары­ар­­қа», «Ерке сылқым» күй­лерін жатқа білетін кез келген орындаушы қатыса алады. Арқа төсін күмбірлеген домбыра үніне, ұлттық рухқа бөлейтін мұндай ауқымды шара елордада бұрын-соңды болған емес», – деп Б.Мажағұлов айтулы думанның негізгі ерекшелігі мен маңызына тоқталып өтті.

Жоғарыда аталған тізімнен бөлек, бас шаһардағы Ұлттық домбыра күнін мерекелеуге, сон­дай-ақ Құрманғазы атын­дағы Қазақ мемлекеттік ұлттық аспаптар оркестрі, «Отырар са­зы» ұлттық аспаптардың фольк­­­­лорлық-этнографиялық ор­­кестрі, Астана қаласының мем­­лекеттік академиялық филар­­мониясының Ұлттық аспап­тар оркестрі және Ақтау қала­сының Қазақ ұлттық аспаптар ор­кестрі арнайы келіп өнер көрсетеді.

Мәдениет және спорт бас­қар­масының басшысы Болат Бауыр­жанұлының айтуынша, Ұлттық домбыра күнінің құрметіне Ас­танада халықтық серуен ұйым­дастыру жоспарлануда. Мұнда өнер жанкүйерлері мен қала қонақтары аталған шараға арнайы тігілген киіз үйлердің ішінен домбырадан бөлек, басқа да ұлттық аспаптардың сан алуан түрін көріп, олардың тарихымен танысуға мүмкіндік алады. Кәсіби музыканттар халық шығармаларын орындайды. Сонымен қатар дәл осы күні жиналған қауым домбыра жасау барысымен танысып, «Қазақ Елі» монументі алдындағы алаң­да Ортеке өнерін де тамашалай алады.

– 1 шілдеде «Қазақ Елі» монументінің алдындағы алаңда халықтық серуен өтеді. Киіз үй­лер тігіліп, қа­зақ ұлттық аспап­тарының му­зейі ашылады. Му­зейде Құр­манғазы, Дина Нұр­пейісова, Ахмет Жұбанов жә­не тағы да басқа көптеген күй өнері шебер­лерінің тартқан дом­быра­лары көпшілік назарына ұсынылады. Өйткені дом­­быраның қазақ өмірінен алар орны үлкен. Өскелең ұрпақ­ты ұлтжандылыққа, рухани терең­дікке тәрбиелейміз десек, бұл шараның мәні ора­сан. Бұған Елбасымыз да өзі­нің «Рухани жаңғыру» бағдар­ламалық ма­қаласында айрық­ша назар аудартқан болатын. Дом­быра секіл­ді басқа ешбір музыкалық аспап ұлтымызды осылай бірік­тіріп, рухымызды көтере аламайды», – деді Б.Мажағұлов.

Көмейінен күмбірлі күй төгіл­ген қасиетті қазақ аспабы, міне, енді дәстүрлі түрде жыл сайын ұлттық деңгейде аталып өтілетін болады. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қолдауымен жүзеге асып жатқан айтулы домбыра думаны Аста­наның 20 жылдығына үлкен тарту болады деп күтілуде.

Назерке ЖҰМАБАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу