Қаршыға мен қара бала

Өткен жылы отандық фотожурналистикада алғаш рет дау туып, белгілі фототілші Сәрсенбек Қызайбекұлы «авторлық құқығымды бұзып, суретімді рұқсатсыз пай­да­ланды» деген арызбен Алматы қалалық ішкі саясат басқармасынан 1,5 мил­ли­­он теңге көлемінде өтемақы талап еткен-ді. Фототілшіні осы қадамға ба­ру­ға мәж­­бүрлеген мұндай оқиғалардың жиілеуі болатын. Қалай десек те, бұл оқи­ға фототілшілердің суреттерін сұраусыз баса беретін БАҚ өкілдері үшін са­бақ бол­ғаны даусыз.

Егемен Қазақстан
19.07.2018 1034
2

Қысқасы, Алматы қаласындағы Бос­тан­дық аудандық соты фотографтың ары­зын жартылай қанағаттандырып, судья Аида Әбілмәжінова Алматы қалалық ішкі саясат басқармасын шағымданушы Сәрсенбек Қызайбекұлына 300 айлық есеп­­тік көрсеткіш (680700 теңге) көле­мін­де өтемақы төлеп беруге міндет­теді. Алай­­да бұл айдардың міндеті басқа. Ал өте сәтті түсірілген суреттің сыры төмен­де­гідей.

– Бұл сурет Алматы облысының Еңбек­ші­қазақ ауданында өткен «Сонар-2014» құс­бегілер байқауы кезінде түсірілді. Жа­рыс басталар алдында әр жерден келген құсбегілер қырандарын сылап-сипап, өз­ара шүйіркелесіп жатады. Фотографтар да осындай сәттерде жақсы сурет түсіріп қалу­дың сәтін аңдимыз. Жарыс басталуға жақындаған кезде құсбегілер сапқа түрып жатты.

Көзіме бірден қаршығасын қолына қон­дырған қазақтың қара домалақ баласы түсті. Олардың қимылын объективте аңду­мен болдым. Бала мен қаршығаның ара­сында бір байланыс, көзге көрінбейтін сүйіс­пеншілік бар екенін аңғардым. Тек осы баланы фотокөзбен аңдып отыр­дым. Оңтайы келгенде суретті тү­сі­ріп қалдым. Алайда бастапқыда бұл суретке риза болмадым. Жалғасты сәт­ті із­деп, тағы соңдарына түстім. Айна­лып кел­­­генде көп кадрлардың іші­нен осы су­­­ретке көз тоқтады. Кейін бір­қа­тар газет-журналдарда, оқулықтың мұ­қа­ба­сы­на да шықты. Қытайда өткен ха­лық­­ара­лық фотобайқауда да жүлделі болды. Осы фотоны «Үркер» сыйлығына да ұсы­­нып көргенмін, бірақ жолы болма­ды.

Кейін билбордтарда еліміздің жер-жерінде іліне бастады.

Содан кейін қызықтың көкесі бастал­ға­ны белгілі. Фото рұқсатсыз қолданғанға дейін автор ақысына бар болғаны 50 мың тең­ге сұраған... Нәтижесі жоғарыда. Бұл жер­де фототілші өзінің авторлық құқы­ғын қорғап қалғандығын басты жеңіс са­най­ды.

Осы оқиғадан кейін біздегі сайттар су­ретті пайдаланғанда авторын іздей­тін болды. Менің суреттерім бұрын рұқсатсыз жиі басылатын. Бұған дейін олар­ға түсіністікпен қарап келдім. Көп мә­селе қазақы жолмен шешілетін. Бұл фо­тоның дауы қолданыстағы заңмен шешілді. Демек біздің заңда бәрі дұрыс. Бірақ заң жолымен жүрмейді екенбіз, – дейді тәжірибелі фототілші.

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Бақытжан Сағынтаев «Президенттің бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру бойынша нақты тапсырма берді

22.01.2019

Петропавлда алабай тұқымдас ит иелерін талап тастады

22.01.2019

Солтүстік Қазақстанда шетелдік мигранттар легі тыйылар емес

22.01.2019

Қ. Бозымбаев «Сарыарқа» магистральді газ құбырын салу жобасын іске асыру барысы туралы баяндады

22.01.2019

Шағын несие алушылар қосымша 12,6 мыңнан астам жұмыс орнын ашты

22.01.2019

Дәстүрлі өнер академиясы ашылады

22.01.2019

«Тал бесіктен жер бесікке дейін...»

22.01.2019

Жаңақорғандық кәсіпкер жүгеріден сусын шығаруды қолға алды

22.01.2019

Елбасының гранттар бөлу туралы тапсырмасы толық көлемде орындалды — ҚР БҒМ

22.01.2019

Мемлекеттік көмектің нәтижесін көріп отыр

22.01.2019

Қандастарды қабылдайтын байланыс орталығы ашылады

22.01.2019

Алматыда үстел теннисінен «ТОП-12» турнирі аяқталды

22.01.2019

Жүргізушісіз көліктерге жасалған шабуыл

22.01.2019

Қыраулы қаңтар (фотоэтюд)

22.01.2019

Облыс дәрігерлерінің біліктілігі нығайып келеді

22.01.2019

Сенат комитетінде «Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияны ратификациялау туралы» заң жобасы қаралды

22.01.2019

Астананы газдандыру үш кезеңмен жүргізіледі – Бақыт Сұлтанов

22.01.2019

Азат Перуашев көше, мекеме атауларына Алаш қайраткерлерінің есімдерін беруді ұсынды

22.01.2019

«Бес әлеуметтік бастама»: салық жүктемесін төмендету 2 млн азаматқа қосымша кіріс алуға жол ашады

22.01.2019

Сегіз спортшымыз Парижде күш сынасады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу