Санитарлық авиация сырқаттарға жедел әрі сапалы қызмет көрсетеді

Әлемде құстай ұшып жететін «әуе жедел жәр­демін» санаулы да­мы­ған мем­лекеттер ғана жү­зеге асы­рып отыр. Оның өзін­де санитарлық авиа­ция қыз­меті барлық елде бір­дей тегін емес. Ал біздің елде даму әлеуеті зор еркін са­ни­тарлық авиация қыз­меті 2011 жылдан бері жұмыс істейді. Сондай-ақ әлем­нің қай жерінде болға­нына қарамастан еліміздің аза­маттарына санитарлық авиа­ция нысанында көмек көрсету мемлекет кепіл­ді­гімен қамтамасыз етілген.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 3277
2

Арқыраған аяз бен аптап ыстыққа қарамай, қар мен дауылда бастарын қатерге тігіп науқастарға жедел көмек бе­ру­ді, оларды тасымалдауды, кеңес беріп, операциялар жасау­ды және донорлық органдар мен биоматериалдарды жеткі­зуді қамтамасыз ететін Респуб­ликалық санитарлық авиация орталығының қызметкерлері бүгінге дейін 15 мыңнан ас­там қазақстандыққа жедел меди­ци­налық қызмет көрсеткен. Оның ішінде акушерлік қауіп-қатері және патологиясы бар 2537 жүкті әйел, 2460 жаңа ту­ған нәресте мен патологиясы бар 3249 бала әуе жолымен жыл­дам жететін білікті брига­да көмегіне жүгінген. Бұған қоса қан айналымы жүйесі ауруы бар 2365 пациентке, жаза­тайым оқиғалардан, улану мен жарақаттанудан зардап шек­кен 3177 адамға және өзге де 1458 сырқатқа көмек көр­се­тілген. Қазірге дейін са­ни­тар­лық авиация орталығы тарапы­нан көрсетілген 15395 медици­налық қызметтің 11464-і нау­қас­тарды тасымалдау түрінде жүзеге асса, 3027-сі кеңес беру ар­қылы орындалған. Ал әуе же­дел жәрдемі жасаған операция­ның саны 904-ке жеткен. Сон­д­ай-ақ соңғы үш жылда 60-қа жуық донорлық орган мен биологиялық материал та­сы­малданған. «Бүгінгі таңда сани­тарлық авиацияда донорлық органдарды тасымалдау бағыты белсенді дамуда. Өйткені елі­мізде ағза ауыстыру операция­сы жыл сайын артып келеді. До­норлық органдарды ауыстыру жоғары технологиялық үдеріс болғандықтан ең алдымен, тасымалдау жеделдігін ерекше та­лап етеді. 2015 жылдан бас­тап санитарлық авиациямен 60-қа жуық донорлық орган мен биологиялық материал тасымалданды», дейді «Республикалық  санитарлық авиация орталығы»  РМК директоры Нұржан Отар­баев.

Орталықтың мәліметінше, қазіргі уақытта санитарлық авиа­ция қызметіне 33 әуе кемесі пай­даланылады. Оның 22-сі ұшақ, 11-і тікұшақ. Барлы­ғы па­циент­терді қауіпсіз тасы­мал­дауға мүм­кіндік беретін қажетті меди­ци­на­лық техникамен жарақ­тал­ған, лицензияланған әуеком­па­ния­лары арқылы қызмет көр­сетеді.

Барлық өңір қамтылған

Мемлекет басшысы  Нұрсұл­­тан Назарбаев «Ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің қол­жетімділігін кеңейтуге айрықша назар аудару қажет» деп атап өт­кен болатын. Орталық басшысы осы мақсатқа жету үшін еліміздің барлық өңірінде санитариялық авиа­ция ұтқыр бригадаларын жедел басқаруға және тұрақты дайындығын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін санитарлық авиация қызметі ұсынылғанын жеткізді.

«Санитариялық авиация қыз­метінің айма­ғын кеңейту бо­йынша, әсіресе ауылдық жер­­лерде белсенді жұмыс жүргі­зілуде. Оған жаңа ұшу бағытын, қону алаңдарын және ұшу-қону жолақтарын игеру жұмыстары кіреді. Алғашқы уақытта әр об­лыс­тың тек үш-төрт аудан орталық­тарында ғана ұшулар жүзеге асы­­рылған болса, бүгінде жағдай күрт өзгерді. Сани­та­рия­лық авиация нысанында меди­ци­налық көмекпен Астана, Алматы қа­ла­­лары мен еліміздің 14 өңірі, аудан орта­лық­­та­­рының халқы то­лықтай қамтылды. Сөйтіп шал­­­ғайдағы және жетуі қиын аудан­дардың тұр­­ғындарын уақтылы және сапалы ма­ман­дан­дырылған медициналық көмекпен қам­­тама­сыз етуге мүмкіндік туды», дейді Н.Отарбаев.

20-ға жуық елден 47 қазақстандық тасымалданды

Еліміздегі санитарлық авиация шетелде ауыр халде жатқан Қазақстан азаматтарын және қандастарды халықаралық тасымалдау­ды да жүзеге асырады. Жыл сайын ел территориясынан шетте жүрген 10-нан астам қазақстандық медициналық көмектің бұл түрін қажет етеді екен. Биыл жыл басынан бері шетелден 8 науқас елге жеткізілген. Сонымен бірге шетелдік медициналық мекемелерге емделуге пациенттерді тасымалдау да «әуедегі жедел жәрдем» арқылы орындалып келеді. Орталық қызметін бастаған 2011 жылдан бүгінге дейін санитариялық авиация­мен Тайланд, Түркия, Швейцария, АҚШ, Оңтүстік Корея, Египет, Қырғызстан, Қытай Халық Республикасы, Ресей Федерациясы сияқты 20-ға жуық елден 47 қазақстандық елге жеткізіліпті.

Өлім-жітім деңгейі 20-30 процентке төмендеді

2011-2015 жылдары табысты жүзеге асырыл­ған «Саламатты Қазақстан» денсау­лық сақтау саласын дамыту мемлекеттік бағдар­ламасы бойынша алғашқы медициналық кө­мекті дамытуға, озық медициналық технологиялар әзірлеп, енгізуге, мобильдік медицинаны және телемедицинаны, сани­­­тарлық авиацияны әрі қарай дамытуға баса ден қойылды. Соның нәтижесінде жалпы өлім-жітім деңгейі – 14%-ке, ана өлімі – 1,4 есе (аман-есен туған 100 мың сәбиге шаққанда – 12,7), сәбилердің шетінеуі 1,5 еседен артық төмендеді (дү­ниеге келген мың сәбиге шаққанда – 8,59). Ал 2016-2019 жылдарға арналған «Ден­сау­лық» мем­ле­кет­тік бағдарламасы негізінде жұ­мы­сын одан ары жандандырып жатқан Рес­пуб­ликалық  санитарлық авиация орталы­ғы жыл сайын жедел жәрдемге мұқтаж екі жарым мың­нан астам азаматқа қызмет көр­сетуде. Соны­­мен қатар санитариялық авиа­ция қызметі меди­циналық мекемелер ара­сын­дағы жол жақын болған кезде және ауа ра­йы­на байланысты әуе кемесімен жету мүмкін болмаған жағдайда жер үсті жедел меди­ци­налық қызметін де көрсетеді. Са­ни­­та­рия­лық авиа­цияның жасаған жер үсті жедел жәрдемінің өзі бір жылда бес мыңнан асатын көрінеді.

«Территориямыздың кеңдігі мен басқа да географиялық ерекшеліктерге байланыс­ты санитариялық авиация қызметі ерекше маңызға ие. Жедел және  сапалы көмек көр­сетудің арқасында ана мен бала өлімі, жара­қаттану, инфаркт,  инсульттен болатын өлім-жітімнің деңгейі бұрынғыға қарағанда 20-30%-ке төмендеді», дейді орталық басшысы.

Жаңа технологиялар қолданылады

Елбасы биылғы Жолдауында «Халықтың өмір сүру ұзақтығының өсуіне және меди­­циналық технологиялардың дамуына байланысты медициналық қызмет көрсетуге деген сұраныс көлемі арта түсетін болады» деген болатын. Орталықтың жұмысымен танысу барысында санитарлық авиация қызметін дамытудың басым бағыттарының бірі де осы жаңа технологияларды – шұғыл телемедицинаны дамытып, кеңінен қолдануда және диспетчерлік қызметке арналған бірыңғай ақпараттық жүйе құруда заманауи техноло­гияларды пайдалану жоспар­ланып отырғанын, сондай-ақ көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу жұмыс­­тары жүріп жатқанына көз жеткіздік. Бұған қоса жақында Республикалық сани­тариялық авиация орталығының базасында Ұлттық шұғыл медициналық көмек көрсету орта­лығын құру да жоспарланған екен.

Нұржан Құрманғалиұлының айтуынша, санитарлық авиация қызметінің әр бағытын іске асыру әлемдік озық тәжірибені пайдалану қағидаларына (Good practice) және көрсетілетін көмек сапасын тұрақты түрде арттыруға (Total Quality Management) негізделуі тиіс. «Республикалық санитариялық авиация орталығымен ТМД аумағында алғаш рет көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу процесі басталды. Көлік медицинасының халықаралық стандарттарын енгізу көрсетілетін қызметтердің қауіпсіздігін және сапасын арттыруға ықпал етеді. Осылайша біз аккредиттелген осы стандарттар жүйесі бойынша әлемнің 10 көлік медициналық ұйымдарының қатарына кіруге мүмкіндік аламыз», дейді ол.

Ал маман дайындау және оқыту бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетудің тәжірибелік дағдыларын иелену маңызды рөл атқарады. «Бүгінгі таңда базалық реанимация (BLS) және кеңейтілген реанимация (ACLS) стандарты бойынша шұғыл медициналық көмек көрсетудің тәжірибелік дағдыларымен санитариялық авиация қызметкерлерінің 100%-і оқытылды», дейді Н.Отарбаев.

Біз көрсеткен әрбір санда ажал аузынан құт­қарылған адамның өмірі мен жылдың төрт маусымында ауа райының қолайсыз­ды­ғына қарамастан қатерге басын тігіп көкке көте­рілетін құтқарушы топтың еңбегі жат­қаны анық. Кез келген оқыс оқиғаға сақа­дай сай тұратын кәсіби біліктілік пен жауап­кершілікті қатар ұстанған бригада біз барған сәтте майға күйіп, ауыр халде жатқан 2 жастағы баланы құтқару үшін Мойынқұмға асығыс аттанды...

Майгүл СҰЛТАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу