Даму үрдісіндегі тың серпін

2018 жылдың жеті айының қорытындысы бойынша елордамыздың экономикасына 519,9 миллиард теңге инвестиция тартылыпты. Елорданың негізгі капиталына құйылған осы инвестиция көлеміне қарап,  бас қаламыздың бүгінгі даму қарқынының қаншалықты күшейгенін болжау қиын емес.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 730
2

Астанада жүзеге асырылып жатқан жетістіктер әлемдік қауымдастық назарынан да тыс қалмады. Оған күні кеше елорданың 20 жылдық мерейтойын халықаралық дәрежеде атап өткен мереке барысында көзіміз анық жетті. Айтулы мерекеден кейінгі қала әкімдігінің алдында тұрған бүгінгі бас­ты міндет – шаһарды осынау жоғары қарқынды даму үрдісінен жаңылдырмай, әлемнің көшбасшы мегаполистерінің қатарына қосу. Қаланың қарқынды даму үрдісінде инвес­тиция тартуға бірінші кезекте басымдық беріліп отырғандығы да сондықтан.

Сөйтіп биылғы жылдың 7 айында бас қаламызға тартылған шетелдік инвестиция көлемі 2017 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 27,1 процентке өскен. Яғни 2017 жылдың қаңтар-шілде айындағы 342,4 миллиард теңгеден, 2018 жылдың қаңтар-шілде айында 461,3 миллиард теңгеге дейін артқан. Астанаға тартылған бұл мол инвестициялық игілік қала индустриясының базалық салаларының қарқынды дамуына игі ықпал етті. Мәселен, қала өнеркәсібінің өсімі 3,1 процентті (331,6 миллиард теңге) құраса, қайта өңдеу өнеркәсібі 3,5 процент өсімді көрсетті.

Инвестиция игілігінен бас қаланың орта және шағын бизнес (ШОБ) субъектілері де сырт қалмады. Биыл жеті айда елордада жұмыс істейтін ШОБ  субъектілерінің саны 10,5 процентке (107,9 мың бірлік) дейін көбейді. Тек бірінші тоқсанда ғана астаналық ШОБ субъектілері 908,8 миллиард теңгенің өнімін өндірді. Осы мерзімде олардың елорда бюджетіне аударған салығының көлемі 214 миллиард теңге немесе сол уақытқа дейін түскен барлық бюджет түсімдерінің 46 процентін құрады. Есепті мерзім ішінде нақты экономикалық секторларда 12656  жаңа жұмыс орны ашылған болса, оның ішінде 10887 жаңа жұмыс орны (үлесі 86 процент)  елордалық шағын және орта бизнес құрылымдарына тиесілі.

Елордаға тартылған ауқымды инвестиция көлемі қаладағы құрылыс индустриясының дамуына да серпін берді. Өткен жеті айда Астанада 1 513 000 шаршы метр тұрғын үй салыныпты. Тұрғын үй құрылысын салу көлемі бойынша биылғы белгіленген меже – 2 362 000 шаршы метр болатын.  Соңғы уақытта тұрғын үй құрылысының қарқыны ай сайын артып отыр. Мәселен, маусым айында қаламызда 205 мың шаршы метр үй тұрғызылса, шілде айында ол 14,8 процентке артып, 235 мың шаршы метр үй пайдалануға берілген.

Бас қаланың даму динамикасын қамтамасыз ету үшін 2001 жылы «Астананың өркендеуі – Қазақстанның өркендеуі» атты мемлекеттік бағдарлама аясында Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасы бойынша «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағы құрылған болатын. Мұнда жеңілдетілген құқықтық режім жұмыс істейді. Инвесторлар корпоративтік табыс салығынан, мүлік салығынан, жер телімдерінің меншік иелері жер салығынан және 10 жылға дейін жерді пайдаланғаны жалға алу төлемін төлеуден босатылған. Арнайы экономикалық аймақтың аумағында еркін кеден аймағы режімі қолданылады, яғни инвестор тауарларды, материалдар мен жабдықтарды импорттаған кезде кедендік баж төлеуден босатылған. Міне, осындай елеулі салық жеңілдіктері инвесторлар үшін «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағына инвестиция салу тиімділігін еселеп арттырады.

Мамандардың айтуынша, Астана қаласының даму драйверіне айналып отырған инвестиция тасқыны екінші жартыжылдықта да жоғары болады. Оған үстіміздегі жылдың екінші жартыжылдығында жүзеге асырылуға тиіс ірі инфрақұрылымдық инвестициялық жобалардың ықпалы мол болмақ. Бұл ірі жобалар қатарында LRT көлік құрылымының жүйесі, ағынды су кәріздерінің құрылысы, ЖЭО-2, ЖЭО-3 және жаңа жолдар құрылысы және басқа ірі инвестициялық кешендерді атауға болады. Осы ретте жыл соңына дейін бас қаламызда жалпы көлемі 470,5 мил­лиард теңгені құрайтын ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жос­парланып отыр.

Қаламызда соңғы кезде іс жүзіне асырылып жатқан озық технологияларға негізделген инновациялық жобалар шетел инвесторларының ерекше қызығушылығын туғызуда. Алдағы уақытта отандық және шетелдік инвесторлар бұл заманауи жобаларға қомақты қаржы салатындығына сенім зор.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу