Даму үрдісіндегі тың серпін

2018 жылдың жеті айының қорытындысы бойынша елордамыздың экономикасына 519,9 миллиард теңге инвестиция тартылыпты. Елорданың негізгі капиталына құйылған осы инвестиция көлеміне қарап,  бас қаламыздың бүгінгі даму қарқынының қаншалықты күшейгенін болжау қиын емес.

Егемен Қазақстан
04.09.2018 780
2

Астанада жүзеге асырылып жатқан жетістіктер әлемдік қауымдастық назарынан да тыс қалмады. Оған күні кеше елорданың 20 жылдық мерейтойын халықаралық дәрежеде атап өткен мереке барысында көзіміз анық жетті. Айтулы мерекеден кейінгі қала әкімдігінің алдында тұрған бүгінгі бас­ты міндет – шаһарды осынау жоғары қарқынды даму үрдісінен жаңылдырмай, әлемнің көшбасшы мегаполистерінің қатарына қосу. Қаланың қарқынды даму үрдісінде инвес­тиция тартуға бірінші кезекте басымдық беріліп отырғандығы да сондықтан.

Сөйтіп биылғы жылдың 7 айында бас қаламызға тартылған шетелдік инвестиция көлемі 2017 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 27,1 процентке өскен. Яғни 2017 жылдың қаңтар-шілде айындағы 342,4 миллиард теңгеден, 2018 жылдың қаңтар-шілде айында 461,3 миллиард теңгеге дейін артқан. Астанаға тартылған бұл мол инвестициялық игілік қала индустриясының базалық салаларының қарқынды дамуына игі ықпал етті. Мәселен, қала өнеркәсібінің өсімі 3,1 процентті (331,6 миллиард теңге) құраса, қайта өңдеу өнеркәсібі 3,5 процент өсімді көрсетті.

Инвестиция игілігінен бас қаланың орта және шағын бизнес (ШОБ) субъектілері де сырт қалмады. Биыл жеті айда елордада жұмыс істейтін ШОБ  субъектілерінің саны 10,5 процентке (107,9 мың бірлік) дейін көбейді. Тек бірінші тоқсанда ғана астаналық ШОБ субъектілері 908,8 миллиард теңгенің өнімін өндірді. Осы мерзімде олардың елорда бюджетіне аударған салығының көлемі 214 миллиард теңге немесе сол уақытқа дейін түскен барлық бюджет түсімдерінің 46 процентін құрады. Есепті мерзім ішінде нақты экономикалық секторларда 12656  жаңа жұмыс орны ашылған болса, оның ішінде 10887 жаңа жұмыс орны (үлесі 86 процент)  елордалық шағын және орта бизнес құрылымдарына тиесілі.

Елордаға тартылған ауқымды инвестиция көлемі қаладағы құрылыс индустриясының дамуына да серпін берді. Өткен жеті айда Астанада 1 513 000 шаршы метр тұрғын үй салыныпты. Тұрғын үй құрылысын салу көлемі бойынша биылғы белгіленген меже – 2 362 000 шаршы метр болатын.  Соңғы уақытта тұрғын үй құрылысының қарқыны ай сайын артып отыр. Мәселен, маусым айында қаламызда 205 мың шаршы метр үй тұрғызылса, шілде айында ол 14,8 процентке артып, 235 мың шаршы метр үй пайдалануға берілген.

Бас қаланың даму динамикасын қамтамасыз ету үшін 2001 жылы «Астананың өркендеуі – Қазақстанның өркендеуі» атты мемлекеттік бағдарлама аясында Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасы бойынша «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағы құрылған болатын. Мұнда жеңілдетілген құқықтық режім жұмыс істейді. Инвесторлар корпоративтік табыс салығынан, мүлік салығынан, жер телімдерінің меншік иелері жер салығынан және 10 жылға дейін жерді пайдаланғаны жалға алу төлемін төлеуден босатылған. Арнайы экономикалық аймақтың аумағында еркін кеден аймағы режімі қолданылады, яғни инвестор тауарларды, материалдар мен жабдықтарды импорттаған кезде кедендік баж төлеуден босатылған. Міне, осындай елеулі салық жеңілдіктері инвесторлар үшін «Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағына инвестиция салу тиімділігін еселеп арттырады.

Мамандардың айтуынша, Астана қаласының даму драйверіне айналып отырған инвестиция тасқыны екінші жартыжылдықта да жоғары болады. Оған үстіміздегі жылдың екінші жартыжылдығында жүзеге асырылуға тиіс ірі инфрақұрылымдық инвестициялық жобалардың ықпалы мол болмақ. Бұл ірі жобалар қатарында LRT көлік құрылымының жүйесі, ағынды су кәріздерінің құрылысы, ЖЭО-2, ЖЭО-3 және жаңа жолдар құрылысы және басқа ірі инвестициялық кешендерді атауға болады. Осы ретте жыл соңына дейін бас қаламызда жалпы көлемі 470,5 мил­лиард теңгені құрайтын ірі инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жос­парланып отыр.

Қаламызда соңғы кезде іс жүзіне асырылып жатқан озық технологияларға негізделген инновациялық жобалар шетел инвесторларының ерекше қызығушылығын туғызуда. Алдағы уақытта отандық және шетелдік инвесторлар бұл заманауи жобаларға қомақты қаржы салатындығына сенім зор.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Қостанайда Батырбек Байназаровтың «Қобыз – аңыз» атты жеке концерті өтті

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу