Қазақстан • 25 Қазан, 2018

Электр қуаты мен жылу бағасы – Бас прокуратура назарында

225 реткөрсетілді

Бас прокурор Қайрат Қожамжаров төрағалық еткен Бас прокуратураның алқа отырысында электр қуаты мен жылудың бағасын қалыптастырудағы заңдылық мәселелері талқыланды.

Алқа жұмысына Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі – Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Ғабит Байжанов, «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Мәулен Әшімбаев, орталық мемлекеттік органдар мен монополист-кәсіпорындардың басшылары қатысты.

Бас прокурор қатысушыларға Мемлекет басшысының Жол­дауында тұрғын үй-комму­нал­дық шаруашылық және табиғи мо­нополистер көрсететін қыз­мет­тердің ақысын өсірмеу туралы тапсырмасын еске салды. 

– Президент монополистердің қызметіне тиімді мониторинг жа­сауды және баға белгілеу кезін­де ашықтықты қамтамасыз ету­ді талап етті. Тариф мәселесі ха­лық үшін өте маңызды, өйт­кені отбасылық бюджеттен ком­му­налдық қызметтерге айтарлық­тай қаржы жұмсалады, – деді Қ.Қожамжаров. 

Ол тариф белгілеуге қатысты бірқатар салалық проблемаларды, соның ішінде Энергетика және Ұлттық экономика ми­нис­трліктері тарапынан мемлекеттік ба­қылаудың тиісті деңгейде жүр­гізілмегенін атап өтті. Оған қоса, Қ.Қожамжаров аталған ми­нистрліктердің тариф белгілеу саласындағы мемлекеттік ба­қылауын «бұлыңғыр» деп атады.

Мәселен, тексерулер кезінде еліміздегі көптеген электр стансалары тұтынушылар үшін электр энергиясының бағасын жоғарылатуға әсер еткен негізсіз тарифтер бойынша ұзақ уақыт жұмыс істегені анықталды. Осы­ның нәтижесінде энергия беру­ші және жабдықтаушы ұйым­дар тарифтерді көтеру арқы­лы 29 млрд теңге мөлшерінде пайда тапқан.

– Бір жағынан, тарифтер­ге монополияға қарсы ведомс­т­воның үнсіз келісімі бойынша қызметкерлерге төленетін сый­лықтар мен бонустар, сондай-ақ не­сиелер бойынша сыйақылар не­гізсіз қосылып отырған. Екінші жағынан, шығындарды ұлғайту мақсатында жабдықтарды жо­ғары бағамен жөндеу және сатып алу үшін арнайы сервистік кәсіп­орындар құрылған. Алынған табыс «заңсыз» компаниялар арқылы шығарылып отырған, – деді Бас прокурор. 

Мәселен, «Маңғыстау БЭК» сме­та­сында 1 млрд теңгеге жуық сыйақы мен басқа да сыйа­қы шығыстары негізсіз ескеріл­ген. Сонымен қатар «Астана­энер­госбыт» тарифті қалыптастыру кезінде электр энергиясын 11,8 теңгеден сатып алатынын көрсеткен, іс жүзінде 2 есе арзанға сатып алған. Соның нәтижесінде елорда тұрғындарынан 2,6 млрд теңгеге артық қаржы жиналған. 

Дәл осындай жолмен әрекет еткен Атырау, Алматы, Ақтөбе, Қызылорда және Шығыс Қа­зақ­стан облыстарындағы жаб­дықтаушылар 1 млрд теңге кө­лемінде негізсіз пайда тапқан. Прокурорлық шаралардың нәтижесінде монополистер 5 млн тұтынушыға 13 млрд теңгеге жуық шығынды қайтарған. Оған қоса, 14 өңірде электр қуаты мен жылудың бағасы төмендетілген. 

– Егер 3 жыл ішінде уәкілетті орган тұтынушыларға электр энергиясы бойынша небәрі 3,7 млрд теңгені өтесе, онда прокур­орлар тек бір тексеру кезінде 8 есе артық соманы анықтады, – деп атап өтті Бас прокурор.

Сонымен қатар тұрғындарға жылу есептейтін құралдарды орнату кезінде мемлекеттік қаражат тиімсіз жұмсалып келгендігі анықталған. 

Мәселен, Қарағанды облысы Саран қаласында орта­лық­тандырылған жылудың жоқты­ғына қарамастан, 2015 жылы 215 млн теңгеге 274 жылу есептеуіш құралы орнатылған. Қазіргі уа­қытта бұл әрекет бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізіліп жатыр. 

Мұндай прокурорлық тексерулер нәтижесінде жалпы 15 лауазымды тұлға жіберген ол­қы­­лықтар үшін жазаланып, мо­но­полистерге 159 млн теңге кө­ле­мінде айыппұл салынған, сон­дай-ақ 10 қылмыстық іс қозғалған. 

Алқа мәжілісіндегі сөзін қо­ры­тындылай келе Бас проку­рор табиғи монополиялар су­бъек­тілерінің басшыларына қо­ғам алдындағы әлеуметтік жа­уапкершілікті сезініп, жұмыс тәсілін өзгертуге шақырды.

– Энергия қорының елеулі бөлігінің қолдарыңызда болуы сіздерге тұтынушылардың мүд­де­леріне назар аудармау құқы­ғын бермейді. Прокуратура орган­дары құқық қорғау функциясын ескере келе, тарифтерді белгі­леу мәселелерін жүйелі түрде бақылайды, – деп сөзін түйін­деді Қ. Қожамжаров.

Отырыс қоры­тын­дысы бо­йынша тарифті қалып­тас­тыру кезінде ашықтық дең­гейін арт­тыруға бағытталған бірқатар нақ­ты ұсыныстар қабылданды.

Серік ӘБДІБЕК,

«Егемен Қазақстан»

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ұлылар үндескен күн

Аймақтар • 18 Қазан, 2019

Футзал: Бүгін жеребе тартылады

Футбол • 18 Қазан, 2019

Күлкі керуені №4

Руханият • 18 Қазан, 2019

Қазақстанда 200 теңгелік тиын шығады

Қазақстан • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Ерғали Бақаш

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Мақсат Мәлік

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Есболат Айдабосын

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Нәзира Жәрімбет

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Алмаз Мырзахмет

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Алматы еліміздің мәдени орталығы

Қазақстан • 18 Қазан, 2019

Жаңаөзенде «Баста» форумы өтті

Аймақтар • 18 Қазан, 2019

Алғашқы күні жүлде бұйырмады

Спорт • 18 Қазан, 2019

«Алтын бутса» иесі атанды

Спорт • 18 Қазан, 2019

Тағы овертаймда ұтылды

Хоккей • 18 Қазан, 2019

Жәнияның жұлдызы жарқырады

Руханият • 18 Қазан, 2019

Ұқсас жаңалықтар