Медицина • 31 Қазан, 2018

Қатерлі дертпен күрес – бұқаралық іс

168 реткөрсетілді

Дүниежүзілік қатерлі ісікпен күрес айы аясында Алматы қаласындағы Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының емханасында кеуде обырына қатысты зертханалық тексеру шаралары жүргізілді.

Сүт безі қатерлі ісігінің алдын алу және қажетті ақпараттармен қамт­амасыз ету мақсатында инс­титут емханасында өткен ашық есік күнінде дәрігер кеңесіне 550-ге жуық әйел жүгінген. Олардың 54-і маммографиялық тексеруден өтсе, қатерлі ісік қаупі бо­луы мүмкін деген 7 әйелдің сарап­тамасы қосымша тексеруге жолданды. Ал қатерлі ісіктің тұ­қым қуалау себеп-салдары бар-жоғын анықтау мақсатында алғаш­қы рет жүргізілген тексеру аясында 74 әйелге генетикалық са­рап­тама жасалды. Сонымен қатар ультрадыбыстық зерттеулер, пункциялық биопсия, трепан биопсиялық тексерулер де жүр­гізілді.

Онколог-маммолог Әсем То­ғыз­баеваның айтуынша, қатер­лі ісік жас талғамайтын ауыр ін­дет. Осы тұрғыдан алғанда, әйел адамдардың, оның ішінде жас қыздардың дәрігерге қара­луы, уақтылы тұрмыс құруы, дер кезінде бала көтеруі аса ма­­­ңызды. Қатерлі ісіктің белең алуы­на экологиялық ахуалмен қатар жүйке күйзелісі, шылым шегу, ішімдік ішу сияқты жат­ әдет­­тердің де кері әсері жеткі­лікті.

Деректерге сүйенсек, еліміз­де жы­лына 4 мыңға жуық әйел­де сүт безі қатерлі ісігі анық­­талады екен. Ал 1400-ден­ ас­там әйел қатерлі дерттен көз жұ­мады. Бүгінде елі­міздің бар­лық аймағында жас мөл­шеріне қарай скринингтердің жиі өткізілетіндігіне қарамастан, әйел­дердің өз денсаулығына сал­­­ғырт қарап отырғандығына ма­мандар алаңдаулы.

Дүниежүзілік денсаулық сақ­тау ұйымының мәліметтері бо­йынша 2020 жылға қарай әлемде қатерлі ісік көрсеткіші 1,5-2 есеге дейін ұлғаймақ. Бүгінде Қазақ­станда қатерлі ісікпен күрес жал­пыұлттық мәселеге айналып отыр. Жылына осы дерттен елімізде 15 мың адам көз жұ­мады. Осындай деректермен бөліскен Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу инс­титуты директорының орынбасары Дәурен Әділбайдың айтуын­ша, сүт безінің, колоректалды және жатыр мойнының қатерлі ісігі дүниежүзі дәрігерлерін алаң­датып отыр. Адамзаттың өмір сүру салтының өзгеруі мен апатты экологиялық жағдайлардың салдарынан қатерлі дертке шал­дығу көрсеткіші ұлғайып барады. Бүгінде әлем елдері қатерлі ісіктің алдын алу және мүлде болдырмау шараларын жүзеге асыра бастады. Осы бағытта Қазақстанда мемлекеттің қол­дауы­мен жүргізілген кешенді ша­ралардың нәтижесінде қатерлі ісіктен көз жұму көрсеткіштері төмендей бастаған. Өлім көрсет­кіштері соңғы үш жылда 100 адамға шаққанда 5 пайызды құ­райды. Бұл қатерлі ісікті ерте ке­зеңде анықтау және емдеу шара­ларының тиімділігімен байланысты. Қазіргі кезде өлім-жітім Ақ­мола, Павлодар, Солтүстік Қазақ­стан және Шығыс Қазақстан об­лыс­тарында жоғары. Өкпе, ас­қа­зан, сүт безі ауруларының көр­сет­кіштері алғашқы орында тұр. 

Деректер бойынша 2017 жылы республикада қатерлі ісікпен тір­кел­гендер саны 28 мыңға жуық­тайды. Жалпы есепте тұрғандар – 179 397. 

Бүгінде қатерлі ісікті ерте кезең­де анықтауда еліміздің ден­саулық сақтау мекемелерінде жүр­гізіліп жатқан скринингтің нәти­желілігін көреміз. Қазіргі кезде еліміздегі 30-70 жас ара­лы­ғындағы азаматтар өздері тір­келген емханаларда тегін скринингтен өте алады. Скрининг кез келген қатерлі ісіктің алдын алуға бағытталған кешенді шара. 

Дүниежүзілік денсаулық сақ­тау ұйымы сарапшыларының және Эко­номикалық ынтымақтас­тық­ және даму ұйымы елдерінің де­рек­тері бойынша Ұлттық скрин­ин­г­­­тік бағдарламалар же­­тіл­­ді­рі­ліп келеді. Десек те, Қа­зақ­станда қатерлі дертпен кү­рес шараларын жүзеге асыру­да әлі де ведомствоаралық, сек­то­р­аралық байланыстардың жет­кі­ліксіздігі байқалады. Онко­логия­лық көмек көрсетудің жет­кіліксіз қаржыландырылуы мен механизмдерінің тиімсіздігі, қа­тер­лі ісікті ерте анықтау көрсет­кіш­терінің төмендігі қатерлі ісікке шалдыққан науқастардың бес жылдағы өмір сүру көрсеткішінің төмендеуі сияқты көкейкесті мәселелер әлі баса назар аударуды қажет етеді. 

Эльвира СЕРІКҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

Соңғы жаңалықтар

Таушық ауылы 80 жылдығын тойлады

Аймақтар • Бүгін, 16:35

Абай дүкені – Бельгияда

Руханият • Бүгін, 16:32

Герольд Бельгерге көше берілді

Қазақстан • Бүгін, 15:57

Ең қысқа әңгіме. Риза Исаева

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:50

Ең қысқа әңгіме. Нұрбике Құдайбергенова

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:45

Ең қысқа әңгіме. Дәурен Дариябек

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:39

Ең қысқа әңгіме. Назерке Саниязова

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:37

Ең қысқа әңгіме. Ақылбек Шаяхмет

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 15:22

Ең қысқа әңгіме. Алдаберген Кемпірбай

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 13:00

Ең қысқа әңгіме. Еркеғали Бейсенов

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:42

Ең қысқа әңгіме. Көгедай Шәмерхан

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:39

Ең қысқа әңгіме. Жасұлан Серік

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:37

Ең қысқа әңгіме. Ақжол Қалшабек

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:28

Ең қысқа әңгіме. Нұрбек Нұржанұлы

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 12:24

Сағынайдың бейіті табылды

Аймақтар • Бүгін, 10:52

Ақмоланың астығына сұраныс мол

Аймақтар • Бүгін, 10:22

Күлкі керуені № 7

Руханият • Бүгін, 10:20

Аталмай неге қалсын Мұса аты?!

Руханият • Бүгін, 10:01

Жақсы дәстүр жалғасады

Руханият • Бүгін, 08:49

Алаштанушы ғалымның белесі

Руханият • Бүгін, 08:47

Игілікті еңбек иесі

Қоғам • Бүгін, 08:46

Намазалы Омашұлы: Ел шежіресі

Руханият • Бүгін, 08:42

Тараз шаһарындағы тамаша түн

Аймақтар • Бүгін, 08:39

Тұңғыш Тіл форумы өтеді

Қоғам • Бүгін, 08:36

Патриархтың орындалған парызы

Руханият • Бүгін, 08:33

Кедергісіз келешек

Қоғам • Бүгін, 08:31

Жошы ханға ескерткіш орнатылады

Руханият • Бүгін, 08:24

Қазақтардың атқа міну мәдениеті

Қазақстан • Бүгін, 08:22

Еуроны сатып алушылар көбейді

Экономика • Бүгін, 08:20

АQR: 14 банкті «сауықтыру» керек пе?

Экономика • Бүгін, 08:15

Ұқсас жаңалықтар