«Ақылды» кен алаңы

Кен алаңындағы өндірістік процестер ақпараты  онлайн режімде  «Ембімұнайгаз» АҚ-тың Атыраудағы орталығына және Астана қаласындағы бас кеңсесіне бір уақытта түсіп тұрады. Бұл ақпараттар талданады, бақылауға алынады және қажет жағдайда шұғыл шешім қабылдауға мүмкіндік береді.   

Егемен Қазақстан
09.11.2018 1566
2

Өндіріс саласын цифрлан­дырудың бұдан басқа да ұтымды тұстары көп. Екі жыл бұрын «Ембімұнайгаз» АҚ «Уаз» кен орнында «Интеллектуалды кен алаңы» жобасын іске қосқан еді. Соның нәтижесінде электр энергиясын пайдалану көрсеткіші, ұңғымаларды жөндеу шығыны, жерасты жөндеу жұмыстары айтарлықтай азайды. Енді оператор мамандар бұрынғыдай жаздың аптап ыстығы мен қыс­тың қақаған суығында ұңғы­ма­ларды тексеріп, істен шыққан жағдайда кен алаңдарын аралап жүрмейді. Бәрі автоматты түрде және қашықтықтан жүзеге асады. Қондырғыларға түсетін ауыртпалық азайғандықтан, көп бұзылмайды. Қауіпсіздік те сақталады, яғни диспетчерге дабыл келіп түссе, апатты жағдай бола қалса, жабдық автоматты түрде тоқтатылады. 

Елбасы халыққа Жолдауында «Индустрияландыру жобасы жаңа технологияларды енгізуде көшбасшы болуы тиіс», деп атап өткен болатын. «Интеллектуалды кен алаңы» жобасы өткен жылы «Прорва» кен орнында қолға алынса, биыл бұл қатарға «Жаңаталап» қосылды. «2024 жылға дейін компанияның 12 кен алаңына жоба таратылады. Мұндағы мақсат – мұнай өндіру процестерін оңтайландыру, өндіріс барысында туындаған проблемалар бо­йынша  жедел шешім қабылдау және талдау», дейді  өндірісті автоматтандыру және ақпарат технологиясы департаментінің директоры Болат Нысанбаев.

 «ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚ ақ­па­раттық технология ТПАБЖ департаментінің дирек­торы Талғат Махамбетов: «Интел­лек­туалды кен алаңы» жобасының басты бағдары «ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚ өндіру­ші активтерінде өндірісті басқарудың қазіргі заманғы кешенді жүйесін құру, – дейді. − Бүгінде Ембіде жобаны Прорва тобы кен орындарын­да кеңейту, Өзенде МГӨЦ желісі­нің жедел есебін алуды қайта жаңарту, «Қазгермұнайда» кен орындарын автоматтандырылған жүйеде бақылау және басқару, «Қаражанбасмұнайда» мұнай айдау цехтарында сұйықтық балансын есепке алуды автоматтандыру жүйесі орындалуда. «ҚМГ БӨ» АҚ-да 2017 жылы Талдау және шешім қабылдау орталығы құрылып, бұл барлық өндірістік ақпаратты шын мәніндегі режімде қамтамасыз ететін аудио-видео жабдықтармен қамтамасыз етілген. «Интеллектуалды кен алаңы» жобасының периметрі «ҚМГ БӨ» АҚ-тың басым кен орындарынан алынатын мұнай-газ қорының 90%-дан астамын қамтиды».

«Ембімұнайгаз» АҚ басқарма төрағасы Әнуар Жақсыбековтің айтуынша, әлемдік мұнай-газ сала­сы интеллектуалды кен алаң­­дарын құруға алдағы бес жыл­да 1 млрд доллар қара­жат жұмсауды жоспарлап отыр. Ембінің «Цифрлы кен ала­ңы» жобасы өткен жылы IX бүкіл­ресейлік «Мұнай-газ сала­сын­дағы 10 үздік ІТ-жоба» бай­қауында үздік деп танылды. Мем­лекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасына енгізілген жоба жұмысымен  тамыз айында Атырауға келген сапарында танысып, оң бағасын берген болатын. Инновациялық жобаның игілігі көп екенін тәжірибе көрсетіп отыр. 

Бақытгүл БАБАШ,

«Егемен Қазақстан»

АТЫРАУ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу