14 Наурыз, 2019

Авиациялық оқиғаның қорытындысы шықты

851 реткөрсетілді

Жуырда Индустрия және инфрақұрылымдық даму министр­лігі­нің авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тексеру бас­қармасы өткен жылдың 22 мамыры күні «Эйр Астана» АҚ иелігіндегі Airbus-320 әуе кемесінің Нұрсұлтан Назарбаев атын­дағы халықаралық әуежайға қонғаннан кейін жасанды ұшу-қону жолағынан шығып кетуіне байланысты, авиациялық оқыс оқиғаны тексеру қорытындысын жариялады.  

Шымкент – Астана бағытын­дағы рейсті орындаған Airbus-320 ұшағының бортында 88 жолау­шы мен экипаждың 2 мүшесі және 7 бортсерік болған еді. Абы­рой болғанда, ұшақта болған адамдар аман қалды. 

Міне, министрліктің Тексеру комиссиясы сегіз айға жуық тергеп-тексерулерден соң осы елеу­лі оқиғаның орын алуына ұшақтың 311 градустық бағыт­тан жылдамдығы секундына бүйір­ден 22 метрге жететін жел соғып тұрғанда қондырылуы себеп болды деген тоқтамға кел­ген. Ал ұшақтың табаны қону алаңына тиісімен желдің жыл­дам­дығы секундына 6 метрге дейін бәсеңдеуінің себебінен әуе көлігі бұлғақтап, ұшқыштар тізгінге ие бола алмай қалған. 

Бұл оқиғаның салдарынан әуе көлігі әжептәуір зақым­данған. Ұшақ жолақтан ауытқи бас­таған­да жылдамдығы сағатына 200 ки­ло­метрді құраған. Осындай үл­кен жылдамдықпен жолдан шығып кеткен ұшақ оңға-сол­ға бұл­ғалақтап, ақпараттық тақтай­шаларды қирата әрең тоқтаған. 

Сарапшылардың қорытын­ды­сына қарасақ, ұшып-қону алаңы­ның жиегіндегі қауіп­сіз­дік жолағының қатқыл болуы, яғни Астанада сол кез­дері 10 тәу­­ліктей жауын-шашын­ның бол­­мауы да ұшақтағы адам­дар­дың аман қалуына септескен. Өйт­кені сағатына 200 шақы­рым­ жылдамдықпен заулаған әуе кемесінің дөңгелектері жерге батыңқырап кеткенде іс насырға шабар еді. 

Ең бастысы, экипаж мүше­лері­не жердегі қауіпсіздік қыз­мет­тері өкпек желдің құбылып тұрғандығын қанша айтса да, ұшқыштар қонуға екінші қайтара талпыныс жасау мүмкіндігін ес­кер­­мегендігі белгілі болып отыр. Дис­петчердің «Go around. Wind shear ahead», яғни қазақ­ша­ласақ, «Алдыңыздағы жел­дің екпіні күшті, бір айналып келіңіз­дер», деген бұйрығы ескерусіз қалған. Дәлірек айтқанда, екінші ұшқыш сол сәтте «Stop» деп үн қат­қанымен, ұшақ жерге жа­қын­дай түскен. Кейін комиссия мүшелеріне түсінік берген ұш­қыш бұл сөзі арқылы экипаж ко­ман­диріне қонудан бас тарту туралы меңзегенін, ал аға ұшқыш әріптесінің сөзін түсінбегендігін айтқан. 

Бұл түсінбестікке комиссия мүше­лері ұшқыштардың өзара қарым-қатынасының дең­­­гейі төмен деген баға берген. Оның үсті­не бұл жағдаят Халық­аралық аза­маттық авиация ко­ми­тетінің талаптарын өрескел бұзғандық болып есептеледі. 

Оған қоса, ресми құжатта желдің жылдамдығынан бас­тап экипаж мүшелерінің дис­пет­черлердің ескертулеріне нем­құ­рай­лы қарауы, әуе кемесі ко­ман­дирінің шектен шыққан өз-өзіне сенімділігі мен Қазақ­стан жағдайында ұшуға дайын­ды­ғы­ның жеткіліксіздігі, экипаждың рейске алдын ала даярлығының нашарлығы, экипаж мүшелерінің өзара қарым-қатынастарының төмендігі нақты жазылған. 

Әрине осындай кемшілік­тер анықталғаннан кейін Азамат­тық авиация комитеті мүдделі та­рап­­тарға ұсыныстар беруі заң­­­дылық. Құзырлы орындарға ұшқыш­тардың ұшу-қону талаптарын сақтауы, біліктіліктерін көтеруді бақылауға алумен қа­тар, аталған экипаж мүше­лері­­­нің шетелден алынған ли­цен­­зия­ларын қайта қарау туралы ұсыныс берілген. 

Бұл оқиғаны жексенбі күні Эфиопияда 157 адам опат бол­ған әуе апатымен байланыс­тыра қараған да артықтық етпес. Өйткені бұл апаттан соң құ­рыл­ған комиссия да төтенше оқи­ғаның себеп-салдарын тиянақ­тап талдайтыны анық. Ал осы тек­тес апаттарға себеп ретінде көбіне ауа райының қолайсыздығы, тех­ни­каның ақауы мен адами фак­торлар жиі таңылады. Өз ке­зегінде, Эфиопиядағы апат­қа бай­­ланысты Индустрия және инф­ра­құрылымдық даму ми­нистр­­­лігінің Азаматтық авиация коми­теті 2019 жылдың 13 нау­рызы­нан «СКАТ» әуе компа­ния­­­­сы­ның Boeing 737 MAX ұша­­­­ғын пайдалануды уақытша тоқ­­тат­­ты. Қазақстандық тізілімде бұл үл­гі­дегі бір ғана әуе кемесі тіркелген. 

Жалпы, бұл деректер ұшақ­тар­­­д­ың басқа көліктерден қауіп­­ті­лі­г­ін көрсетпесі анық. Өйт­кені елі­міздің автожолдарында опат бол­­ғандардың саны әуе апа­­т­ынан қаза тап­қан­дар­дан ондаған есе артық.

Серік ӘБДІБЕК,

«Egemen Qazaqstan»

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар