Спорт • 30 Сәуір, 2019

Алтынның аздығы алаңдатады

765 рет көрсетілді

Өткен аптада «Egemen Qazaqstan» газетінде дзюдодан Азия чемпионаттарының тарихы жайында көлемді мақала жарық көрді. Ол кезде біз ерлер арасында сары құрлықтың көшбасшы командалары кімдер, қазіргі кезде қай елдің қарқыны күшті және де тәуелсіздік алған кезден бері Қазақстан балуандарының қол жеткізген табыстары туралы біраз мағұлұмат бердік. Ал бүгінгі әңгіменің тақырыбы – әйелдер дзюдосы.

1993-2009 жылдар аралығында 20 мәрте жалауы желбіреген Азия чемпио­натында әнұранымыз небәрі үш рет қана шырқалды. Атап айтсақ, тек Гүлжан Исанова, Мариан Ордабаева және От­гонцэцэг Галбадрах сынды балуандар бай­рақты бәсекеде жеңіс тұғырының ең биік сатысына көтерілу бақытына бөленді. Тоғыз балуанымыз ақтық сынға алқынбай жеткенімен шешуші тұста ұтылды. Тағы 24 жерлесіміз жүлдегерлер қатарынан көрінді. Қысқа қайырсақ, ширек ғасырдан аса уақыт аралығында 36 (3 алтын + 9 күміс + 24 қола) жүлде иеленген екенбіз. Әңгімеміз мәнді әрі сәнді болу үшін енді осы жарыстардың барлығына жеке-жеке тоқталайық.

1993 жыл. Макао. Бұл жарыста Қа­зақ­станның әйелдер құрамасының қоржыны бос болды. Ал сарапқа салынған сегіз жүлденің барлығын Оңтүстік Корея мен Қытай теңдей бөлісті. 1995 жыл. Нью-Дели. Жерлестеріміз үш жүлде алды. Евгений Богунова (72 кило) финалда ұтылса, Валентина Камсулева (61 кило) мен Мәншүк Дәулеткереева (72 кило) қола медальды иеленді. Үнді елінде Оңтүстік Корея арулары бес алтын алды.

1996 жыл. Хошмин. Жанат Нұртазина (66 кило) мен Евгения Богунова (72 кило) үшінші орынға табан тіреді. 1997 жыл. Манила. Қазақстан дзюдошыларына бірде-бір жүлде бұйырмады. Сегіз жүлдені Қытай, Оңтүстік Корея, Солтүстік Корея және Жапония екі-екіден бөліп алды.   

1999 жыл. Вэнчжоу. Қытай елінде жанарымызбен жер шұқып қалдық. Өз жерінде өткен жарыста Қытай спортшылары бес рет жеңіс тұғырынан көрінді.

2000 жыл. Осака. Күн шығыс елінде Гүлнар Көшербаева (+78 кило) қола медальды иеленді. Жапондар – төрт, қытайлар – үш алтынды қоржынға салды.

2001 жыл. Ұлан-батыр. Нүргүл Тағаева (63 кило) ақтық сынға дейін жет­кенімен, шешуші тұста ұтылды. Шолпан Қалиева (52 кило) қолаға қол жеткізді. Жа­пония балуандары өз елдерінің әнұра­нын бес мәрте шырқатты. 2003 жыл. Чеджу. Варвара Масягинаның (78 кило) же­ңіп алған жалғыз қоласын қанағат тұттық.

2004 жыл. Алматы. Өз жерімізде жалауы желбіреген жарыста әнұранымыз шырқалса деп армандаған едік, алайда үш қоламен шектелдік. Бұл жүлделердің иегерлері – Татьяна Шишкина (48 кило), Сағат Әбікеева (70 кило) және Варвара Масягина (78 кило). Командалық тартыс­та Жапонияның қыздары төрт алтынды иемденді. 2005 жыл. Ташкент. Сағат Әбікеева (абсолютті салмақ) – күміс, Қал­жан Тайжанова (70 кило) – қола ме­дальды мойындарына ілді. Күн шығыс елінің сұлулары алты рет алтыннан алқа тағынды.

2007 жыл. Эль-Кувейт. Жанар Жанұзынова (70 кило) алтын тұғырға бір табан жақындағанымен, финалда қарсыласына әлі жетпеді. Мариям Ордабаева (63 кило), Сағат Әбікеева (78 кило) және Гүлжан Исанова (абсолютті салмақ) үшінші сатыға жайғасты. Жапондар бес алтын олжалады. 2008 жыл. Чеджу. Үш қызымыз үшінші орынға табан тіреді. Олар – Шолпан Қалиева (52 кило), Жанар Жанұзынова (70 кило) және Гүлжан Исанова (+78 кило).

2009 жыл. Тайбэй. Азия чемпионатында Қазақстанның әйелдер құрамасы тұңғыш рет әнұранымызды шырқатты. Аса ауыр салмақта айқасқан Гүлжан Исанова барша жанкүйерлерді қуаныш пен шаттыққа бөледі. Ленария Меңғазова (52 кило) қола медальды иеленді. 2011 жыл. Әбу-Даби. Гүлжан Исанова (+78 кило) үшінші орынды еншіледі. Өзге дзюдошыларымыз тегістей ұтылды. Жапония бес бас жүлде олжалады.

2012 жыл. Ташкент. Тағы да сол жалғыз Гүлжан Исанова (+78 кило) ел намысын абыройлы қорғап, қола медальды мойнына ілді. Командалық сайыста үш алтыны бар жапондар озды. 2013 жыл. Бангкок. Ленария Меңғазова (52 кило) үздік үштікті қорытындылады. Өзге балуандар жер сипап қалды. Жапония мен Оңтүстік Корея үш алтыннан алды.

2015 жыл. Эль-Кувейт. Мариям Ордабаева (63 кило) мен Гүлжан Исанова (+78 кило) қола жүлдегер атанды. Көш басындағы Жапонияның үш алтыны бар. 2016 жыл. Ташкент. Өзбекстанның астанасында жалауы желбіреген Азия чемпио­наты Қазақстанның әйелдер құрамасы үшін ең табысты жарыс болды. Осы додада Отгонцэцэг Галбадрах (48 кило) пен Мариям Ордабаева (63 кило) алтыннан алқа тағынды. Гүлжан Исанова (+78 кило) күміспен күптелді. 2017 жыл. Гонконг. Жерлестеріміз арасынан Отгонцэцэг Галбадрах (48 кило) күміс алса, Зере Бектасқызы (70 кило) және Гүлжан Исанова (+78 кило) қола жүлдені еншіледі. Бес алтыны бар Жапония алдыңғы лектен көрінді.

2019 жыл. Фуджейра. Жуырда ғана Бі­ріккен Араб Әмірлігінде аяқталған жа­рыста Отгонцэцэг Галбадрах (48 кило) қатарынан екінші рет күміс медаль­ды кеудесінде жарқыратса, Севара Нышан­баева (57 кило) қола жүлдегер атанды. Пар­сы шығанағында өткен жарыста Жапо­ния мен Қытай бас жүлдені екі-екіден ие­ленді.

Міне, Азия чемпионаттарының қыс­қаша тарихы осындай. Бір өкініштісі, Қазақстан құрамасы осы жарыстарда тек бір рет қана жалпы, командалық есепте үздік үштіктің қатарынан көрінген екен. 2016 жылы Ташкентте біздің арулар екінші орынды олжалағаны жайында жоғарыда айттық. Сонымен қатар 2011 жылдан бері командалық бәсекелердің үздіксіз ұйымдастырылып келе жатқанын да естеріңізге сала кетейік. Жеті мәрте өткен сол жарыста Қазақстанның дзюдошылары екі рет, яғни 2013 және 2016 жылдары үшінші орынға табан тіреді.

Азия чемпионатының әйелдер сайы­сында Қазақстанның дзюдошылары арасында ең көп жүлде алған Гүлжан Исанова екені мәлім. Аса ауыр салмақта күресетін ардагер балуан 2007-2017 жылдары аралығында ұйымдастырылған сары құрлықтың басты додасында 1 алтын, 2 күміс және 7 қола медаль иеленді. Ал қазір­гі кезде Отгонцэцэг Галбадрахтың қарқыны қуантады. Ол соңғы үш Азия чемпионатының барлығынан олжалы оралды. 2016 жылы Галбадрах алтыннан алқа тағынса, 2017 және 2019 жылдары күміс медальды иеленді.

Жалпы алғанда Қазақстанның әйелдер құрамасы Азия чемпионаты мен Азия ойындарында біраз жүлде алғаны рас. Алайда төрткүл дүниенің мықтылары жиналатын жарыстарда асығымыздың алшысынан түскен кездері тым сирек. Мәселен, Олимпия ойындарында (2016 ж.) бір жүлде ғана алдық. Әлем чемпионатында (2017, 2018 ж.ж.) жеңіс тұғырына екі мәрте ғана көтерілдік. Сол жүлделердің бар­лығы жалғыз О.Галбадрахқа тие­сілі. Біз енді жоғарыда есімі аталған даңқ­ты балуанның жеңісті жолы өзге жерлес­те­рімізге жұғысты болсын деп тілейміз...

Бетті дайындаған

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Egemen Qazaqstan»

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар