Аймақтар • 14 Тамыз, 2019

Тамыз кеңесінен не күтесіз?

204 реткөрсетілді

Бүгінде Тамыз кеңесі білім саласы қызметкерлерінің жаңа оқу жылына жаңа леп сыйлауына нақты бағыт беріп, бір-бірімен тәжірибе алмасатын дәстүрлі алаңға айналды. Еліміздің түкпір-түкпірінен келген педагогтар бас қосатын конференцияның форматы соңғы жылдары заман талабына сай түрленіп келеді. Мәселен, кейінгі жылдары ұйымдастырылған шарада үздік педагогтардың ted-x форматында өз білгенімен бөлісіп, жұмыс барысында қолданған әдіс-тәсілдері төңірегіндегі тың ойларын ортаға салғанына куә болып жүрміз. Сонымен қатар Тамыз кеңесінде педагог қауымның еңбегі еленіп, жемісті жұмысы үшін жұрт алдында марапатталуы да мұғалім мәртебесін биіктете түседі.

Білім саласында биыл қандай бетбұрыстар жасалмақ? Жаңа оқу жылында нендей жаңалықтар бар? Осы сұрақтың барлығына жауап табылатын, алдағы бағыт-бағдар айқындалатын конференциядан аталған саланың қазанында қай­нап жүрген қауым не күтеді?

Республикалық білім саласы сарапшылары қауымдастығының төрағасы, РһD докторы Ғани Бектайұлы болашағымызды қалыптастыратын білім беру саласын алға сүйреу, сапасын бәріміз қалайтын жоғары сатыға көтеру ортақ жүкті жұмыла кө­тере білуге байланысты екенін айтады. Себебі статистикалық мәлі­меттерге жүгінсек, бір ғана Бі­лім және ғылым министрлігінің қыз­меті  5,5 млн адаммен тікелей қарым-қатынаста атқарылады. Оның 2,8 млн-ы – мектеп оқу­шы­лары. «Бұл санға педагогтар, балабақша тәрбиеленушілері, колледж, ЖОО студенттері және ата-аналар қосылмады. Бү­гін­гі жылдам өзгерістер мен ин­новацияның қарыштап дамыған ХХІ ғасырындағы білім жүйесіне түсер жүк салмағының сансыз есе артуын есептеңіз. Бұл орайда мұғалімдерінің ең төменгі ай­лық жалақысы ұлттық валютамен есептегенде 600 мың теңгені құрайтын алдыңғы қатарлы озық мемлекеттерді атаудың өзі артық болар», дейді сарапшы.

Оның айтуынша, егер де еліміздің тағдырын ойласақ, ұл-қызымыздың болашағы жарқын, мақсат-мұраттары айқын, әлемдік бәсекеге дайын болуын қаласақ, онда билік пен халық бірлесе отырып білім саласына көмекке келуі керек. Яғни оған қызмет етуге да­йын болған абзал. Өйткені онда өзге елдің,  өзге планетаның емес, сіз бен біздің ұрпағымыз білім алып жатыр. Осыған орай Ғ.Бектайұлы биылғы Тамыз кеңесінен елеулі өзгерістер күтетінін жеткізді.

Атап айтқанда, ел мұғалім­дері­нің орташа айлық жалақысының мөлшері республикалық орташа айлық жалақы көрсеткішімен тең болса игі. Екіншіден, мектепті артық функциялардан арылтып, санитарлық, өрт қауіпсіздігін тексерушілердің айыппұл салуын тоқтату керек. Мәселен, Санитарлық-эпидемиологиялық та­лаптардың жаңа ережесі бойын­ша мектеп директорына 500 мың теңгеге дейін айыппұл салу көзделген. 150 мың теңгедей ғана айлығы бар басшы бұл қаржыны қайдан алмақ? Демек, мектептегі жем­қорлықты дамытуға қол­дан ықпал етіп жатырмыз. Үшінші­ден, білімді басқарудағы қателік­терді түзеу қажет. Бұл үшін білім кеңістігінде сапаға ықпал ететін, бір-бірінен тәуелсіз үш ірі инсти­тут жүйелі жұмыс жүргізгені жөн, яғни Білім және ғылым минис­тр­лігі, Ұлттық білім академия­сы, Білім саласының сарап­шылар қауымдастығы. Олар нен­дей қызмет атқармақ? Білім ми­нистрлігінің қызметі – бақылау, нор­мативті-құқықтық негіздегі қызмет. Ұлттық білім академиясы – ғылыми-әдістемелік негіз­дегі қызмет. Білім саласы сарапшы­ла­рының қауымдастығы – тәуелсіз талдау жасау негізіндегі қызмет.

Ал Шымкент қаласындағы №41 мектеп-лицейі тарих пә­нінің мұғалімі, қоғам белсендісі Өмір Шыныбекұлы жаңа минис­тр­дің қабылдауында болғанын, кез­десуде ведомство басшы­сының білім саласында көтерген мәсе­лелермен келіскенін жеткізді. Десе де, өзінің осы мәслихат­тан айтарлықтай оң өзгеріс күтпейтінін айтады.

Осы орайда білім саласының әр деңгейінде еңбек етіп жүр­ген мамандардың пайымына құлақ түрген едік.

Тәрбиеші туралы бап керек

Ақжайық САБЫРБЕКҚЫЗЫ,

Қызылорда облысындағы «Бегім ана» балабақшасының тәрбиешісі

Мектепке дейінгі білім – бар­лық білім беру жүйесінің ірге­тасы. Мемлекеттік «Балапан» бағдарламасы арқылы мектепке дейінгі ұйымдарға қоғамның көзқарасы біршама оңалды. Қазір аталған бағдарламаның негізінде 3-6 жастағы балаларды қамту 95 пайызға жетіп отыр. Десе де, әлі атқарылар шар­уа шаш-етектен. Соның бір парасына тоқталсам, «Egemen Qazaqstan» газетінде жарияланған «Сан бар, сапа қайда?» атты мақалада көтерілген «Педагог мәртебесі туралы» заң жобасына тәрбиеші туралы арнайы бап қосу керектігі туралы ұсыныс – барша әріптестерімнің қалауы. Бұл – кезек күттірмейтін мәселе. Себебі жұмысына сал­ғырт қарайтын кей жандардың кесірінен біз секілді жас та болса кәсіби, сондай-ақ бала тәрбиесіне қаншама жылын арнаған майталман мамандардың мәртебесі төмендеп барады.

Адам өз саласында жақсы нәтижеге қол жеткізу жолында жан-жақты ізденіп жүрсе де, кедергі келтіретін жайттар болады. Соның бірі – мемлекеттік балабақшалардың материалдық-техникалық базасы. Қазір бізге қойылатын талап – өте күшті, бірінші сыныпқа әріптерді танып, тілі дамып, қарапайым математикалық ұғымдарды меңгеріп алған баланы дайындауымыз керек. Бұл үшін әр топ интерактивті тақта, роботтехника құралдары, балалар деңгейіне сай зерттеу жұмыстарын жүргізу мен экперимент жасауға арналған жабдықтармен қамтамасыз етілуі керек. Ал оны алуға азғантай айлығымыз жетпейді.

Сонымен қатар бала­бақ­шаларды жөнсіз тек­серістерден құтқаратын талаптың заңдық күші болса дейміз.

Мектеп тілі – мемлекеттік тіл

Аятжан АХМЕТЖАН,

химия пәнінің мұғалімі, республикалық «QAZBILIM» орталығының директоры

Мектептегі мемлекеттік тілдің бағы ашылмай тұр. Үш тұғырлы тіл ұғымы қазақ тіліне қызмет етпейді. Әліппе қайта орала ма? Орыс тілді мектепті бітіргендердің дені шетел асады, түлектері мем­лекеттік тілде сөйлемейді. Мұндай мектептер бізге керек пе? Қа­зақ баласы аударма негізінде әлем әдебиетін оқитын күн туа ма? Мек­теп­ке барған, буыны қатып, санасы жалғыз тілде қалыптаспаған балаға үш тілді тықпалаған өрес­кел педагогикалық қателік күшін жоя ма? Мем­лекеттік грант бөлуде қазақ тілінде оқуға түсуден орыс тілінде оқу­ға түсу жеңіл.

Бұл – білім саласында тек тілдің айналасында туындаған күрделі мәселелер.

Білім және ғылым министрі А.Аймағамбетов өткен айда ака­демик Асқар Жұмаділдаев баста­ған ағаларымызды жинап, тіл төңірегінде біраз мәсе­лені талқылады. Сол кезде байқа­ғаным, ведомство басшысы көп дүниені шешуге, реттеуге ниетті. Білім саласындағы сарапшы ма­ман­­дарды жинағанда да көп дүниенің басын ашты. Бұл көңілге жы­лы­­лық ұялатады.

Жұртты ең көп алаңдататыны – тіл мәселесі. Себебі мектепте екін­ші сорт­ты болса, ол тіл ешқашан мемлекеттік тіл болмайды. Алаш кө­семі Ә.Бөкей­ханның тілімен айтсақ: «Қазақ тілі ғылым-білім мен эко­­но­­миканың тіліне айналмай, шынайы мемлекеттік тіл болмайды». Бұл үшін әри­не мектептегі мемлекеттік тіл мәселесі шынайы шешілуі керек.

Министр білім саласындағы қазақ тіліне байланысты мәселе­лерге, әліппе мен гранттың тілдік нормасына, өзге тілді мектептер мен аралас мек­тептердегі «тілдік басқыншылық» мәселесіне, үш тұғырлы тіл проблемасына нүкте қояр деп ойлаймын. Биылғы тамыз кеңесі жыр болған білім саласындағы мәселелерге жаңа серпін әкелсе деген тілегім бар.

Грантқа талас тартысты болмай тұр

Рахман АЛШАНОВ,

Қазақстан жоғары оқу орындары қауымдастығының президенті

Жоғары және жоғарыдан кейінгі білім беру жүйесін деңгей-деңгей бойынша сараласақ, мектептегі білім сапасынан аттап кетуге болмайды. Алтын белгі иегерлері 2015 жылы 1,5 мыңның шамасында болса, биыл 6600 болды. 4 есе өсті. Қазір бака­лавриатқа түскендердің басым бөлігі білімін ақтай алмай жа­тыр. Бұл өз кезегінде жоғары оқу ор­нындағы білім сапасына әсер етеді.

Бакалавриатқа грант жеткілікті бөлінді. 54 мыңға жуық грантқа 64 мыңнан аса адам таласты. 1 орынға 2 адам да ортақтаспайды. Ертең оларды жұмыспен қамту мәсе­лесі қалай болады? Биыл, мәсе­лен, роботтехникаға мың грант бөлінді. Оқу бітіргенде кә­сіп­орындар жұмыс бере ме? Та­лап­кер­лер грантқа емес, мемлекетке қажетті мамандыққа бет бұруы, жұмыс орнын көздеп келуі керек.

«Серпін» бағдарламасы – өте маңызды жоба. Бірақ әлі де өз жолын, жүйелі бағытын таба алмай келеді. Бөлінген орын игерілмей қалады. Осыны дұрыс жолға қойған жөн.

Ал магистратураның биыл енгізген талабын жақсылап бақылау қажет. Қоғамнан, тапсырып көргендер мен қабылдаған кафедралардан арнайы сауалдамалар алынуы тиіс. Ондағы ескертулер мен шағымдар өзгерістерді нақтылауға негіз болуы керек.

Докторантурадағы ағылшын тілін білетіні туралы халықаралық сертификатты талап ету мәселесін әлі де егжей-тегжей қарау қажет. Бізге көптеген үміткер хабарласып, шағымын жеткізуде. Көбі қаңтарда жарияланған жаңалықты дер кезінде естігенімен, не дайындалып, не сертификатқа емтихан тапсырып үлгермеген. Өйткені мұндай халықаралық емтиханды қабылдайтын орталықтардың жұмыс уақыты, сертификатты беретін мерзімі, талаптары бар. Олар бізге бағынбайды. Оны биылдан бас­тап бірден енгізу қателік болды. Бұл біраз таланттарға тұсау болғалы тұр.  

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Кітапхана – қазына мекені

Аймақтар • Бүгін, 09:38

Алматыда пәтер ұрлығы азайған

Аймақтар • Бүгін, 09:23

Бұқаралық спорт – басты назарда

Аймақтар • Бүгін, 09:18

Үй гүлдерін өсірушілер клубы

Аймақтар • Бүгін, 09:09

Қобыздың құны

Аймақтар • Бүгін, 09:08

Стюартты сұлатып салды

Спорт • Бүгін, 09:05

Жидебайдағы жылы жүздесулер

Аймақтар • Бүгін, 08:57

Жетістік формуласы

Қоғам • Бүгін, 08:55

Сұрап алу – ұрлап алу емес

Қоғам • Бүгін, 08:42

Алыптар жайлы үш үзік сыр

Тарих • Бүгін, 08:35

Қостанайда киік мүсіні орнатылды

Аймақтар • 17 Тамыз, 2019

Ұқсас жаңалықтар