Аймақтар • 16 Қыркүйек, 2019

Ұлағатты өмір иесі

56 реткөрсетілді

Бүгін есімі елімізге кеңінен танымал көрнекті ғалым, математик, жоғары мектептің білікті ұйымдастырушысы, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Халықаралық ақпараттандыру мен экология, адам және табиғат қауіпсіздігі ғылым академияларының академигі, «Құрмет» орденінің иегері, Қазақ экономика, қаржы және халықаралық сауда университетінің ректоры Сәрсенғали Әбдіғалиұлы Әбдіманапов 70 жасқа толып отыр.

«Ғылым таппай мақтанба, орын таппай баптанба, құмарланып шаттанба, ойнап босқа күлуге» деп ұлы ақын Абай айтқандай, ақын өсиетін жастайы­нан көкейіне түйіп, оқу-білім, ғы­лым­ға ұмтылған киелі Жамбыл облы­сының тумасы Сәрсенғали Әбдіға­ли­ұлы есейе келе өмірден өз орнын тауып, бүкіл саналы ғұмырын білім-ғылым саласына арнаған тұлға. Оның өмірі мен атқарған ісі жас буынмен қатар, өзімен қатарласа қызмет етіп жүрген барлық замандас­тарына да үлкен өнеге. Осынау өнегелі өмірінде «Білімді болудың мақсаты мансап емес, қоғам мен халқыңа қызмет ету» деп біл­ген ұлағатты ұстаздың әрбір әрекеті, берген білімі барлық шәкірті үшін қа­шан­да ұмытылмас дүние.

Ғалым-ұстаздың жарты ғасырлық педагогикалық қызметінде бірнеше оқулықтармен қатар, 500-ден астам ғылыми мақалалары баспасөз бет­те­рі мен ғылыми басылымдарда жария­ланып, қазақ ғылымы мен білі­мі­не үлкен үлес болып қосылды. Бұл еңбектерінде автор әлемдік құн­ды­­лықтар, мемлекеттік саясат пен үш тұғырлы тіл мәселесі, студент-жас­­тар тағдыры, өз замандас­тары, әріп­тес­тері, ұстаздары туралы тол­ға­ну­мен қатар математика ғылымы сала­сын­да әлемдік деңгейде зор мәнге ие құнды дүниелерді жазып шықты. Ға­лым­ның осынау қажырлы еңбегі мен басқа да қабілет-қасиеттерін ескерген Испания корольдігінің докторлар академия­сы оны толық мүшесі етіп қабылдады. Сондай ақ Сократ атын­дағы халықаралық сыйлықты ие­ленді.

Байсалды басшы, ерік-жігерге толы азамат Сәрсенғали Әбдіғалиұлы Қазақ­стандағы жетекші жоғары оқу орын­дарының бірі – Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінде қарапайым оқы­ту­шы­дан оқу ісі жөніндегі прорек­тор­ға дейін көтеріліп, жиырма сегіз жыл бойы осы оқу орнында қызмет атқарды. Бұл оның өз ісін жете меңгерген тәжіри­белі маман екендігін танытатын нақты айғақтың бірі. Қызметтік жо­лында мол тәжірибе жинақтап, кәсі­би кемеліне келген тұста 2000-2004 жылдары Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия университетінің бірінші проректоры, 2004-2008 жылдары – осы маңдайалды университеттің рек­торы қызметін атқарып, оқу орны­ның беделін заманауи талапқа сай идеяларымен әлемге таныта білді. Адамның азаматтық келбеті жаса­ған жағымды істерімен, тер төгіп сіңір­ген еңбегімен айқындалады. Оның тікелей қатысуымен ЕҰУ база­сын­­да М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің қазақ­стан­дық филиалы ашылып, бүгінгі таңда ойдағыдай жұмыс істеуде. Ал 2012 жылдан бері Қазақ экономика, қаржы және халықаралық сауда уни­вер­ситетінің ректоры қызметін абы­рой­­мен атқарып келеді.

Қазақта «жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын» деген ұлағатты сөз бар. Сол себептен ағамыздың күнде айтыла бермейтін қандай қы­ры­на тоқталсақ та, артықтық етпес. Құрметті ғалым-ұстаз, білікті бас­шы­ның оқу-білім мен ғылымдағы, пе­да­гогикалық-ұйымдастырушылық қыз­­меттегі ерен еңбектерін, оның жақ­сы нәтижелерін таңды таңға асырып баяндауға болатындай. Ол жалпы жұрт­қа жақсы таныс. Тегінде адами игі қа­сиет­тер – адалдық, адамгершілік, кісілік, кіші­лік, қарапайымдылық пен қайырымдылық сынды сапалық белгілердің орны ерекше екендігі белгілі. Сондықтан жақсы қызмет, үлкен жұмыс, биік мәнсап – бәрі өткінші; бүгін бар, ертең жоқ дүниелер. Ал халыққа керегі, кейін­гі ұрпаққа өнеге боларлығы – адам­гер­шілік, адами қасиет, кісілік келбет пен бекзаттық болмыс бітім. Бұлар адамның ана сүтімен беріліп, өзі­мен бірге мәңгі бірге жүретін асыл белгі­лер.

Мен үшін Сәрсенғали Әбдіғалиұлы осындай асыл қасиеттердің барлығын бір бойына сіңіре білген өнегелі өмір иесі. Ол кісі мені Қазақ экономика, қаржы және халықаралық сау­да университетіне проректорлық қызметке жаңадан келген кезімде өзі­нің ағалық ілтипатын көрсетіп, Аста­на қаласына орнығуыма, сіңіс­уі­ме үлкен сеп­тігін тигізген ардақты жан. Қандайда болсын жұмысты меңгеру үшін бір-ақ әдіс бар, ол – үйрену. Менің де Сәрсенғали Әбдіға­ли­ұлынан үй­рен­генім ауыз толтырып айтарлықтай. Басшылық қабілетті, ұйым­дастырушылық шебер­лікті үй­рен­­дім, адамдармен іскерлік қарым-қатынас орнатуда, көпшілікпен санасып жұмыс істеуде көп сабақ алдым. Халықтың дәстүрі, салты, адамның адамгершілігі, мінезі сияқты мәселелер бойынша әңгімелесе қал­сақ, Сәрсенғали Әбдіғалиұлы ал­уан түрлі мысал келтіріп, әңгіменің шырайын кіргізеді. Әрбір сөзінен мәдениеттіліктің, терең білімділіктің нышанын аңғарасың. Осылайша өзінің сөзімен, ісімен, жүріс-тұры­сы­мен бізді де, әріптестерін де тәртіпке, адалдыққа, тазалыққа, мәдениет­ті­лік­ке үйретті. Мұндай тау тұлғалы аза­маттан бірнеше жыл бойы тә­лім алып, қызметтес болғанымда бай­қа­ғаным, ол кісінің еңбегінің басты ерекшелігі – тазалығында еді. Қоғамда қанша басшы туралы, оның ішінде ректорлар жайында да алып-қашпа сөздер айтылып жүретіні жасырын емес. Алайда, сондай сөздерден өзін аулақ ұстап, қарамағындағылардан да соны талап ету нағыз тазалықтың белгісі деп білемін. Жаны таза жанның еткен еңбегі де таза болып сақта­ла­ты­ны ақиқат. Сондықтан қызмет жолындағы қажырлы да таза еңбегі еленген ғалым-ұстаз «Қазақстанның білім беру ісінің үздігі», «Қазақстанның еңбек сіңірген білім қызметкері», «Таңдаулы ректор», «Ыбырай Алтынсарин» атындағы төсбелгілерін иеленді.

Қазіргі таңда Нұр-Сұлтан қа­ла­­­сындағы бизнес және басқа­ру ба­ғы­тындағы бірден-бір маман­дан­дырылған арнайы жоғары оқу орны­ның жаңа сипатта дамуы, «Ата­ме­кен» Ұлттық кәсіпкерлер пала­та­сының жоғары оқу орындарына жүргізген рейтингісінде ТОП-10 ЖОО қатарында болуы Сәрсенғали Әбдіғалиұлының стратегиялық мақ­саттарды дұрыс анықтауымен сабақ­та­сып жатыр.

Білім және ғылым министрлігі тарапынан болатын кезекті және арна­­йы тексерулерде ешбір тәртіп бұ­зу­шылықтың айқындалмауы, ха­лық­аралық аккредитациялау ұйым­да­ры тарапынан болған бақылау барысында сапалы даму мен барлық білім беру бағдарламаларының заман талабына сай жасақталуы мамандар тарапынан таңданыс тудырып жатады. Мұндай жетістіктер мен көрсет­кіштердің басында Сәрсенғали Әбдіға­лиұлының тынымсыз еңбегі мен зор ұйымдастырушылық қабілеті тұр­ғаны жасырын емес.

Академик Әбдіманапов өзінің тындырымды істерімен, батыл бас­та­маларымен қазіргі заманның сегіз қырлы, бір сырлы азаматының келбе­тін қалыптастыра білді. Абырой-беде­лінің кеңдігіне қарамастан қара­пайым болуы ол кісінің тек­тілігін сипаттайды. Ұрпақтар сабақ­тас­тығына аса мән беруі, жасы үлкен азаматтарға ізгілік ілтипатын көрсетіп, жастарға арқасүйер қамқор аға бола білуі оның көңіл дархандығын бейне­лей­ді.

Сәрсенғали Әбдіғалиұлының әр­бір сөз сап­тауының, әрбір әңгі­ме­сі­нің астарында адамгер­шілік құн­ды­лықтар жатады. Өсіп-өнген орта­сы, ата-анасының мейірімі, туған жерге сағынышы туралы кей-кейде әңгімелегенде тәрбиелік мәні терең мәліметтерге қанығасың. Қара­па­йым ғана өмірдің мысалын көңіл көк­жиегіне ерекше әсерлеп жеткіз­еді. Кей сөздерінің тереңдігі сонша­лық, уақыт өте келе ғана оның дәл айтылғанын түсінесің. Ол ұстазға тән қа­сиет деп білемін.

Сәрсенғали Әбдіғалиұлы креативті басшы екенін барлығы мойындайды. Көптеген жоғары оқу орындарының басшыларына студенттер мен қыз­мет­керлер кіру үшін алдын ала жазылып, тек арна­йы қабылдау күндері ғана жолығу мүмкін болса, ол кісіге кез келген күні және кез келген уа­қыт­та кабин­етіне кіріп, емін-еркін мәсе­лені айту­ға болады. Нәтижесінде көте­ріл­ген мәселені Сәрсенғали Әбдіға­лиұлы тез және әділетті шешіп береді. Ағамыздың осы қасиетін бүгінде мен де өз қыз­метімде ұтымды қолданып жүргенімді мойындай­мын.

Академик Әбдіманапов жастардың жанашыры. Өзі басқарып отырған уни­верситеттің профессорлық-оқы­тушылық және қызметкерлер құра­­мы­ның басым көпшілігі жастар. Студент­тер­­дің, жас мамандардың тұрмыстық, қаржылық мәселелерін шешуге келгенде ол кісідей қамқор жан жоқ.

Қазақ экономика, қаржы және ха­лықаралық сауда университетінің бүгін ауыз толтырып айтатын дәре­жесі, беделі, танымалдылығы Сәрсен­ға­ли Әбдіғалиұлының аянбай жасаған жемісті де жеңісті еңбегінің нәтижесі деп білемін. Кешегі шағын ғана оқу орнын қазіргі іргелі әрі танымал уни­верситет деңгейіне көтеруі «Әбді­ма­на­повтың басқару стилі» ұғымымен тіке­лей байланысты.

Тәуелсіз еліміз үшін бәсекеге қа­бі­летті болудың бір шарты қарыш­тап дамыған экономика болса, соған ең қажетті дүние білім екендігін ол кісі үнемі айтып отырады. Хал­қы­мыз­дың «Білекті – бірді, білімді мың­ды жығады» деген ұлағатты сөзін көңі­лі­не медеу қылып, білімді нұрлы ақыл­мен таниды. Бүгінде білім және ғылым саласында болып жатқан түрлі рефор­­малардың барлығы да заманға сай түрленуге, оның сұранысына жауап беруге бағытталғандығын терең сезін­ген ғалымның оларды жүзеге асыру жолында қосатын үлесі алдағы уақыт­та да қомақты болмақ.

 

Ержан ӘМІРБЕКҰЛЫ,

Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінің ректоры,

экономика ғылымдарының докторы, профессор

Соңғы жаңалықтар

Абай дүкені – Бельгияда

Руханият • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Риза Исаева

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Дәурен Дариябек

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Назерке Саниязова

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Ақылбек Шаяхмет

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Еркеғали Бейсенов

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Көгедай Шәмерхан

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Жасұлан Серік

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Ақжол Қалшабек

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Нұрбек Нұржанұлы

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Күлкі керуені № 7

Руханият • Кеше

Жақсы дәстүр жалғасады

Руханият • Кеше

Игілікті еңбек иесі

Қоғам • Кеше

Кедергісіз келешек

Қоғам • Кеше

Ұқсас жаңалықтар