Медицина • 12 Қараша, 2019

ЖИТС-ке қарсы іс-шаралар өтеді

58 реткөрсетілді

Елордада 5 қараша мен 5 желтоқсан аралығында Дүниежүзілік ЖИТС-ке (СПИД) қарсы күрес кампаниясы аясында іс-шаралар өтеді. Науқан туралы Нұр-Сұлтан қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы, Саламатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, «Жария», «Болашаққа қадам», «Human Health Institute» және «Жизнь вопреки» үкіметтік емес ұйымдарының қатысуымен өткен баспасөз конференциясында айтылды.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, «Қоғам­дастықтардың шешуші рөлі» тақырыбымен бір ай бойы өтетін дүниежүзілік нау­қан ха­лық­аралық, жалпыұлттық және жергілікті деңгей­лерде ЖИТС-ке қарсы іс-қимылдағы қо­­ғам­­дастықтардың шешуші рө­лін көрсетуге мүмкіндік береді.

АИТВ (ВИЧ) – адамның иммун тапшылығы вирусы. Бұл өте қауіпті жұқпаның бірі. Дү­ние­жүзілік денсаулық сақтау ұйы­­­мының дерегі бойынша, 2018 жыл­­дың соңында әлемде 40 млн-нан астам адам осы жұқтырылған иммун тапшылығы синдромымен (ЖИТС) тіркелген. Елімізде АИТВ жұқтырған адам алғаш рет 1997 жылы анықталды. Содан бері 1653 қазақстандық бұл дертке шалдыққан.

Нұр-Сұлтан қаласы ЖИТС орталығының бас дәрігері Сә­бит Әбдірайымовтың айтуынша, биылғы 9 ай ішінде Нұр-Сұл­тан қаласында 155 АИТВ анық­талған. Бұл былтырғы осы кезең­мен салыстырғанда 6 адамға көп. Сәбит Әбдірайымов бұл статистика ауруды ерте анықтау мүмкіндігі артқанының нәтижесі екенін айта келіп, одан қорқудың қа­жеті жоқтығын жеткізді. Бүгінгі таңда елордадағы ЖИТС орталығында АИТВ-ға шал­дық­қан 1095 адам есепте тұр, оның ішінде 867 пациент анти­ре­тро­вирустық терапияны (АРТ) алады. Бұл мұқтаждардың 80%-ын құрайды.

«ЖИТС инфекциясының таралуына жауап беру үшін халықтың негізгі топтарының және АИТВ-ға шалдыққан адамдардың алдын алу, күту және қолдау бойынша қызметтерге қол жеткізуін ке­ңейту мақсатында 2018 жылдан бастап қалалық ЖИТС орталығы 2021 жылға дейін жаһандық қордың грантын алды. Грант аясында біз алдын алу қызметтерін, сондай-ақ АИТВ-мен ауыратын адам­дарға күтім мен қолдау көр­сететін 4 үкіметтік емес ұйым­мен ынтымақтасамыз. Өткен жыл­мен салыстырғанда АРТ-ты қамту 17%-ға немесе 247 адам­ға артты. ЖИТС-ті емдеу мем­­лекет бюджетінің есебінен то­­лы­ғы­мен тегін жүргізіледі. Ан­­тиретровирустық терапияны қабылдайтын және белгісіз дең­гейге дейін берілетін вирусы бар тұлғалар инфекцияны бас­қаларға жұқтыра алмайды. Бұл емдеудің жоғары тиімділігінің ең сенімді көрсеткіші және АИТВ-мен сырқаттанушылықты төмен­дету жолындағы жетістік», деді Сәбит Әбдірайымов.

Ұйым басшысының айтуынша, АИТВ-ның анадан балаға берілуінің алдын алу бойынша іс-шаралар кешені нәтижесінде вертикалды жолының үлес салмағы 1%-дан кем. «Үкіметтік емес ұйым­дармен бірлескен жұмыс ар­қылы емдеу мен бақылаудан жалтарған АИТВ-мен өмір сүре­тін науқастарды диспансеризациялау­мен және емдеумен қамтуды арттыруға қол жеткіздік. Осылайша 1-2 жыл бұрын емін үзген 40-тан астам пациент емге қайта оралды. Осы уақытқа дейін АИТВ өлімге әкеліп соқтыратын қауіпті ауру және бұл адамдарды АИТВ-ға тексерілуден және өзінің АИТВ мәртебесін білуден қашқақтайтын басты себеп деген пікір болған. Бұл себеп те АИТВ жұқтырған адамдарға өз ауруы туралы ашық айтуға кедергі кел­­тіреді. Бірақ вирусқа қарсы терапияның жетістіктері бүгінде індет ағымын толық өзгертті. Яғни АИТВ өлімге апармайтын, созылмалы аурулар қатарына кірді. Жоғары белсенді АРТ ар­қы­лы вирустың балаға берілу қаупі айтарлықтай төмендеді. Яғни, инфекцияны жұқтырған әйелдер дені сау баланы дүниеге әкелді», деді С.Әбдірайымов.

Басқосуда елімізге биыл тір­келген, сілекей арқылы қыс­қа уақыт ішінде АИТВ-ны анық­­­тайтын жаңа экспресс-тест­тер таныстырылды. Ұйым­дас­­тырушылардың айтуынша, айлық кезінде Нұр-Сұлтан қала­сында АИТВ/ЖИТС туралы бі­лімді арттыру бойынша шара­ларды жандандыруға, АИТВ жұқтырған адамдарға қатысты стигма мен кемсітуді жоюға ба­ғытталған іс-шаралар өтеді. Сондай-ақ бір ай ішінде жұрт көп жиналатын сауда-ойын-сауық орталықтарында, базарларда, вокзалдарда, әуежайда, «Барыс Арена» стадионында АИТВ-ға жедел тестілеу акция­лары өтеді. Сондай-ақ жастар ден­саулық орталықтарының во­лон­терлерін тарта отырып, сту­дент­терге арналған форумдар, дебаттар, флешмобтар, дөң­ге­лек үстелдер, викториналар ұйым­дастырылады.

Соңғы жаңалықтар

Маңғыстауда «Жыл адамы - 2019» анықталды

Аймақтар • 14 Желтоқсан, 2019

Ақтауда тұрғын үй пайдалануға берілді

Аймақтар • 14 Желтоқсан, 2019

Атыраулықтар тағы да үздіктер қатарында

Аймақтар • 13 Желтоқсан, 2019

Ұқсас жаңалықтар