Ғылым • 11 Қыркүйек, 2020

Жеміс ағашындағы вирусты анықтайды

20 рет көрсетілді

Отандық ғалымдар алма ағаштарында болатын 4 түрлі вирусты анықтауға арналған сезімталдығы жоғары тест-жүйе әзірледі. Ғылыми өнім фермерлер тарапынан сұранысқа ие болып отыр. Себебі оның тиімділігі дәлелденіп үлгерген.

Тест-жүйе Ғылым коми­тетіне қарасты Өсімдіктердің биологиясы және биотехнологиясы институтының молекулалық биология зертханасында жасалды. Бұл ғы­лыми жаңалық Қа­зақ­стан­да алғаш рет ашылды. Мұ­ның ел экономикасына тигізер пайдасы көп. Себебі аталған институттың директоры Қабыл Жапарұлы айтқандай, көршілес Қытай немесе Өзбекстаннан сатып алынатын алма ағашының көшеттерінде вирус бары же­міс салғаннан кейін ғана анықталып жатады.

«Шеттен әкелінетін же­міс көшеттерін сатып аларда, әлбетте тапсырысты орын­дау­шы тарап өнімінің таза, сапалы екенін айтады. Алайда фермерлер онда вирустың бар екенін жеміс піскенде ғана біліп жатады. Міне, осыдан кейін барлық жеміс бағы құрдымға кетеді, ал фермер шығынға ұшырайды. Осындай проблеманың алдын алуға біздің ғалымдар әзірлеген тест-жүйенің пайдасы зор. Бұл тест-жүйе ал­ма ағаштарында болатын жапырақатардағы хло­ро­тикалық дақтары вирусы, ізбедерлі вирусы, мозаи­ка вирусы, шұңқырлық ви­русын анықтай алады. Қа­­зірдің өзінде фермерлер та­рапынан шағын тапсырыс­тар түсіп жатыр. Өйткені біз ғылыми жаңалығымызды па­тенттедік», дейді Қ.Жа­пар­ұлы.

Ғылыми мекеме бас­шы­сының айтуынша, аталған тест-жүйені әзірлеуге 3 жылға жуық уақыт кеткен. Себебі ғалымдар ауылдардағы ферма қожалықтарын аралап, алдымен вирусты тапқан. Содан кейін барып сол вирус түрлерін анықтауға қауқарлы тест-жүйе жасады. Дайын өнімнің тиімділігі тексеріліп, сезімталдығының жоғары екені толығымен дәлелденген соң, патент алуға жіберілді. Патенттеудің өзі біршама уақыт алатыны бар. Осындай кезеңде әбден сыналған тест-жүйені Ауыл шаруашылығы министрлігінің фито­са­ни­тариялық бақылау бөлімі пай­далануы мүмкін. Ал Үкі­меттен, жеке сектор өкіл­дерінен көлемді тап­сырыс түссе, институт ға­лым­дары көптеп шығаруға әзір.

 

Соңғы жаңалықтар

Қызылордада 19 той тоқтатылды

Аймақтар • Бүгін, 21:28

Ақ бесікте тербеткен

Руханият • Бүгін, 16:00

Қазақстанда доллар арзандады

Қазақстан • Бүгін, 11:50

Бүгін – Құтқарушылар күні

Қазақстан • Бүгін, 11:10

Ел мүддесі – ерге сын

Руханият • Бүгін, 10:51

Ұқсас жаңалықтар