Жыл сайын қараша айы қостанайлық диқандар мен шаруалардың «балапан санар» уақыты. Алтын күрек соғып, қар көбесі сөгілгеннен қара күз түскенше шаруа мен диқанға дамыл жоқ. Малшының малы төлдейді, шаруа жерге дән сіңіреді. Егін мен малды жазымен өсіріп, астықты қамбаға құйып, малдан салмақ алғанша, сүт пен еттің өнімін көбейтемін дегенше қара күз де жетеді. Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні олар 2013 жылды қорытындылады. Дастарқандағы нанның оңайлықпен келмейтінін жұрт шамалайды. Ал алты ай жаз маңдайын жел қағып, арқасын күн жеген диқан барлық қиындыққа қарсы тұрады.
Жыл сайын қараша айы қостанайлық диқандар мен шаруалардың «балапан санар» уақыты. Алтын күрек соғып, қар көбесі сөгілгеннен қара күз түскенше шаруа мен диқанға дамыл жоқ. Малшының малы төлдейді, шаруа жерге дән сіңіреді. Егін мен малды жазымен өсіріп, астықты қамбаға құйып, малдан салмақ алғанша, сүт пен еттің өнімін көбейтемін дегенше қара күз де жетеді. Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні олар 2013 жылды қорытындылады. Дастарқандағы нанның оңайлықпен келмейтінін жұрт шамалайды. Ал алты ай жаз маңдайын жел қағып, арқасын күн жеген диқан барлық қиындыққа қарсы тұрады.
Облыс әкімінің орынбасары Базыл Жақыпов баяндағандай, өткен жылы көктен тамшы тамбап еді, биыл шілденің ортасында жауған жаңбыр егінді жинап алғанша дамыл берген жоқ. Табиғаттың осындай құбылмалы қиындығына қарамастан биыл қостанайлық диқандар республикада жиналған жалпы астықтың төрттен бірін берді. Облыста барлығы 4,4 миллион гектарға дән себілген болатын, соның 4,0 миллион гектары бидайға тиесілі. Жыл аяғына қарай облыстың ауыл шаруашылығындағы барлық жалпы өнімі 255 миллиард теңге болады, оның 155 миллиард теңгесі егін шаруашылығы, 100 миллиард теңгесі мал шаруашылығының молшылығы. Физикалық көлем индексі өткен жылмен салыстырғанда 130 пайызды құрады.
Облыстың ауыл шаруашылығына мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған көмектің орны бөлек. Үстіміздегі жылы агроөнеркәсіп кешенін дамыту үшін 12 миллиард теңге қайтарымсыз қаржы бөлді. Өткен жылы қуаңшылықтан зардап шеккен шаруашылықтар үшін Үкімет көктемгі дала және күзгі жиын-терін жұмыстары үшін «Тобыл» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы арқылы 4 миллиард теңгеден астам несие берді. Тұқым өндіру жұмысын дамыту ісіне облыс бюджетінен 250 миллион теңге тағы бөлінді. Осының барлығы да диқандарға көп жеңілдік әкелді. Соның арқасында 4 миллион 400 мың гектар алқаптан 5 миллион тоннаның сыртында алтын дән қамбаға құйылды. Гектар айналымы орта есеппен 11,4 центнерден айналды. Меңдіғара ауданындағы Александр Клименко басқаратын «Заря» шаруашылығында гектар айналымы 22 центнерден келді. Бұл көрсеткішті Қарасу ауданындағы Андрей Данияров басқаратын «Агрос» шаруашылығы 21 центнерден, Максим Артемук басқаратын «Макс» шаруашылығында 16 центнерден қайырды. Жерден жинаған ризық облыс қажетін қамтамасыз етіп қана қоймай, еліміздің экспорттық әлеуетіне де қомақты үлес қосады.
Соңғы жылдары облыс диқандары нарық сұранысына қарай қимыл жасауды үйренді. Жылдан жылға тек бидайға басымдық бермей, майлы дақылдардың да алқабын кеңейтіп келеді. Биыл оны өткен жылмен салыстырғанда 12 мың гектарға артық сепкен болатын. Федоров ауданындағы «Қаржау», «Безбабный В.И.» Қарабалық ауданындағы «Приречное ЛА», «Сана Агро», Меңдіғара ауданындағы «Каркен», «Азат и Д» шаруашылықтары егіс алқабының 20 пайыздан 47 пайызына дейін майлы дақыл септі. Бұл, облыста май сығатын кәсіпорындар қарасының көбеюіне ықпал етіп отыр.
Облыста мамандандырылған шаруашылықтар биыл 56 мың тонна картоп пен 13 мың тоннадан артық көкөніс жинады. Облыста оны сақтайтын заманауи үлгіде салынған қоймалар жеткілікті. Жылдың қай мезгілінде де қостанайлықтар көкөніс пен картопты басқа жақтан іздемейді.
Базыл Жақыпов мемлекеттік бағдарламалардың арқасында облыста соңғы үш жылда мал шаруашылығын жаңғыртуға мол мүмкіндік туғанын атап өтті. Оның нәтижесі де айтарлықтай. Облыста бүгінде ірі қараның саны 5 пайызға, жылқы мен қой 4 пайызға өсті. Өндірістік сектордағы ірі қараның өнімділігі де артқан. Сиырдың әулиекөл, ақ бас сиыр сияқты асыл тұқымын жоғалтпай өсіріп отырған Зейнолла Жаңбыршинов, Қозыбай Омаров және мал шаруашылығында тамаша жетістікке жеткен Борис Князев, Иван Вечтейн секілді шаруашылық жетекшілерінің іскерлігі, бай тәжірибелері көпке үлгі.
Биылғы ауыл шаруашылығы жұмыстарын қорытындылаған салтанатты жиында облыс әкімі Нұралы Сәдуақасов молшылық жасап отырған диқандар мен шаруаларды жетістіктерімен құттықтады. Үздіктерді «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген ауыл шаруашылығы қызметкері» төсбелгісімен, Ауыл шаруашылығы министрінің, облыс әкімінің мақтау қағаздарымен марапаттады. Осы салтанатта ауыл шаруашылығының Кәмшат бастаған ардагерлеріне де құрмет көрсетілді. Мереке ән мен жырсыз да болмады. Қостанай қаласының әкімі Ғауез Нұрмұханбетов, облыс әкімінің орынбасары Базыл Жақыпов, Қостанай ауданы мәслихатының хатшысы Амангелді Досжанов бастаған шенеуніктер еңбек майталмандары алдында өнер көрсетті.
Ауыл еңбеккерлері осылай көңілді бір демдеді. Алайда, олар үшін жұмыс бітпейді. Қаңтар ауа мал төлдейді, келер жылғы егістің қамына кіріседі.
Нәзира ЖӘРІМБЕТОВА,
«Егемен Қазақстан».
ҚОСТАНАЙ.
