Жергілікті жұртшылықтың арасында «Жолақы қымбаттап кетіпті» деген сөздің шыққанына да біраз болды. Қажетті тауарларын арқаланып-қауғаланып қаладан таситын қаратөбеліктерге мән-жайдың астарын түсіндіру мақсатында арнайы мамандардың пікіріне жүгіндік.
Жергілікті жұртшылықтың арасында «Жолақы қымбаттап кетіпті» деген сөздің шыққанына да біраз болды. Қажетті тауарларын арқаланып-қауғаланып қаладан таситын қаратөбеліктерге мән-жайдың астарын түсіндіру мақсатында арнайы мамандардың пікіріне жүгіндік.
Бұған дейін Батыс Қазақстан облысы Қаратөбе ауданында Қаратөбе – Орал, Орал – Қаратөбе бағытында қатынайтын жеңіл көліктердегі жолақы 1500 теңге көлемінде болатын. Қараша айы басталысымен жолақы 2000 теңге болып, бірден шарықтап шыға келді. Мұны жолаушы тасымалдаушы көлік иелері болса, күн райының қолайсыздығымен түсіндіреді.
Айта кетерлігі, өткен жылы облыс әкімінің қолдауымен қаламен екі аралықта қатынай бастаған «Қазақстан-Елім» ЖШС-не қарасты жолаушылар автобусы жолақыны бұрынғы қалпында сақтап қалды.
– Біздің мекеменің құзыретіне жолаушылар көлігі мен автомобиль жолдары мәселесінің жай-жапсары да енеді. Бұл бағытта жүйелі түрде жоспарға сай мақсатты жұмыс жүргізіліп келеді. Бүгінгі таңда қаламен екі ортаға қатынайтын көлік иелерінің жолақысын қымбаттатуы қаратөбеліктерді алаңдатып отырғаны рас. Бұл – ойланарлық мәселе.
– Біздің бөлімге аудандық салық басқармасы арқылы патент алып, жолаушы тасымалымен айналысуға рұқсат алған жеке кәсіпкерлер жоғары органдар белгілеген талаптарға сәйкес болған жағдайда ғана жолаушы тасымалдаушы ретінде тіркеуге тұра алады. Соған орай арнайы тариф белгіленіп, бақылауға алынады. Өкінішке қарай, бөлім бойынша күні бүгін тіркелген жеке кәсіпкерлер мүлдем жоқ. Сондықтан біз «тиіп-қашып» жолаушы тасымалымен айналысып жүрген көлік иелерін бақылауға ала алмаймыз, құқығымыз да жоқ, – дейді Қаратөбе аудандық тұрғын-үй коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің меңгерушісі Есболат Қыдырғожа.
Ал Қаратөбе аудандық салық басқармасының бөлім басшысы Асыланбек Бейсембайдың айтуынша, үстіміздегі жылдың 10 айының қорытындысы бойынша патент алып, жолаушылар тасымалымен айналысатын 59 жеке кәсіпкер тіркелген. Оның 40-қа жуығы жұмысын жүргізіп отыр. Салық саласының заңнамаларына сәйкес көлік салығын уақтылы төлеп, есеп-қисаптарын жүргізіп отырады.
Біз сауал салған аудан орталығындағы «Әлім» ЖШС мен «Мұқанов» жеке кәсіпкерлігі иелігіндегі жанар-жағармай құю бекеттеріндегі жанармай бағасының нарқы – АИ-80 маркалы жанармайдың литрі 102-105 теңге, АИ-93 120-122 теңге аралығында. Демек, көлік жүргізушілер үшін ең өтімді, сұранысқа ие АИ-93 маркалы жанармай екендігі даусыз. Сол себепті оның бағасы 5 теңгеге жоғарылап отыр.
Зерделеп қарасақ, жолақының негізсіз шарықтап көтерілуіне аудан тұрғындарының, оның ішінде жекелеген жолаушылардың өздері тікелей себепкер болып отырғанға ұқсайды. Себебі, «барар жеріме тез жетсем болды» дегенді мақсат еткен жолаушы атаулының бар назары жолақысы арзан автобусқа қарағанда, жеңіл көліктерге ауып тұрары басымдыққа ие. Мұны жете аңғарған жолаушы тасымалымен айналысатын жеке кәсіпкер болса, бағаны көтеріп әлек.
«Жол мұраты – жету» демекші, тиімді жолақысы бағасына қол жеткізудің, бағаны тұрақтандырудың тетігін қарастыруды таразы талқысына салдық.
Серікбай ХАСАНОВ.
Батыс Қазақстан облысы,
Қаратөбе ауданы.
