Премьер-Министр Серік Ахметовтің қатысуымен Денсаулық сақтау министрлігінде кеңейтілген алқа мәжілісі өтті. Өткен жылғы жұмыс қорытындысы мен биылға жоспарланған мақсат-міндеттер туралы Денсаулық сақтау министрі Салидат Қайырбекова баяндама жасады.
Премьер-Министр Серік Ахметовтің қатысуымен Денсаулық сақтау министрлігінде кеңейтілген алқа мәжілісі өтті. Өткен жылғы жұмыс қорытындысы мен биылға жоспарланған мақсат-міндеттер туралы Денсаулық сақтау министрі Салидат Қайырбекова баяндама жасады.
Баяндамашы ең алдымен, елімізде бала туу көрсеткіштерінің артуы және өлімнің тұрақтануы нәтижесінде халықтың табиғи өсімі 4,6 пайызға ұлғайғанын атап өтті. Оның айтуынша, өткен жылы елімізде сәбилердің өлімі 17 пайызға төмендеген. 2008 жылдан бері оның төмендеп келе жатқанын ескерсек, 2018 жылға қарай еліміз Еуроодақ елдерінің көрсеткіштеріне қапталдасуы мүмкін. Министр алға қойылған міндеттің қиын екенін, бірақ оны орындауға болатынын баяндады. «Біз алға қойған мақсаттарға қол жеткізуіміз үшін балалардың өлімі көрсеткіштерін азайтуға тырысуымыз қажет. Әсіресе, бұл жұмыстар барынша әлсіз жүргізіліп келе жатқан өңірлерде шараларды көптеп қолға алуымыз керек. Осы орайда Ақмола, Алматы, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл облыстарын айтуға болады. Өздеріңіз де байқап отырғандай, бұл туу деңгейі жоғары өңірлер. Өкінішке қарай, дәл осы аймақтарда жас нәрестелердің шетінеу деңгейі де жоғары болып отыр», – деді С.Қайырбекова. Министр еліміздегі орташа өмір сүру ұзақтығына да тоқталды. 2012 жылы елімізде орташа өмір сүру ұзақтығы 69,61 жасты құраса, былтырғы жылдың қорытындысында Қазақстан халқының орташа өмір жасы 70,3 жасқа жеткен.
Өткен жылғы жүйелі жұмыстардың қатарында Санитарлық авиация республикалық үйлестіру орталығының 1355 рет ұшырылым жасап, 1813 медициналық көмек көрсеткені, 16 тікұшақ сатып алынғаны, «Денсаулық», «Жәрдем», «Саламатты Қазақстан» медициналық пойыздарының 301 стансада болып, 64 мыңнан аса адамды дәрігерлік тексеруден өткізгені, жалпы дәрігерлік қараудың саны 500 мыңға жуықтағаны, трассалық дәрігерлік құтқару тіректерінің қызметкерлері 719 рет шақыртуға барып, зардап шеккен 2 мыңнан аса адамға көмек көрсеткені атап өтілді. Сондай-ақ, былтыр 60 мың кардиохирургиялық ота жасалып, республика бойынша 40 инсульт орталығы ашылған, Мемлекет-жекеменшік серіктестігі шеңберінде 60 диализдік орталық жұмыс атқаруда.
Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі аясында стационарлық көмектің қолжетімділігі артқан. 2013 жылы ерікті таңдау құқығын 800 мыңнан аса адам пайдаланған. «Жалпы, елде республикалық ғылыми-зерттеу институттарына жаңа технологиялар жоғары қарқынмен енгізілуде, ал, денсаулық сақтау ұйымдарында қазіргі таңда технологияның 32 түрі қолданылады. Соңғы уақытта трансплантологияны дамытуда маңызды жұмыстар атқарылуда. Бұл жылдан-жылға тіндер мен ағзаны алмастыруда жасалған оталар санын көбейтуге мүмкіндік беруде. Былтыр трансплантация бойынша 177 ота жасалды. Оның ішінде 130 бүйрек, 19 бауыр алмастырылды. Сирек кездесетін технологияларды енгізу 2012 жылмен салыстырғанда 2,5 есеге көбейді», – деді министр.
Былтырғы жылдың қорытындысы бойынша республикада дәрігерлер саны 63881-ге, ал орта медициналық қызметкерлер саны 151 178-ге жеткен. Әйтсе де маман жетіспеушілігі мәселесі өзекті күйінде екенін жұртшылық жақсы біледі. Баяндамашы дәрігерлерді баспанамен қамтымай бұл проблеманы шешу қиын екенін алға тартты. Республиканың 7 өңірінде, атап айтқанда, Ақмола, Алматы, Қызылорда, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Қарағанды облыстарында ғана баспана сатып алуға несие қарастырылған.
Орта буын медицина мамандарын даярлайтын колледждердің медициналық талаптар мен стандарттарға сәйкес келмейтіні де алқа мәжілісінде өзекті мәселелердің бірі ретінде көтерілді. «Медицина қызметкерлерінің орта буынының дайындық сапасына ерекше назар аудару қажет. Бүгінде республикада 68 медициналық колледж жұмыс істеуде. Дегенмен, олардың біразы кадрлар дайындауда салғырттық танытып отыр. Мәселен, аталған колледждердің шағын бөлігіне ғана жүргізілген тексеру медбикелерді дайындаудағы кемшіліктерді анықтады. Тексерілген 6 колледждің барлығы да стандарттарға сай келмейді, ал олардағы дайындық сапасы ешқандай сын көтермейді. Сондықтан да Білім және ғылым министрлігімен бірлесіп, ағымдағы жылы барлық медициналық колледждерге жоспарлы тексеруді аяқтауды, стандарттар мен талаптарға сай келмейтіндеріне қатаң шара қолдануды ұсынамыз. Білім және ғылым министрлігіне біздің ұсынысымызды қабыл алып, белсенді қатысуларын өтінемін», – деді С.Қайырбекова.
Министр кемшіліктер қатарында медицина ұйымдарының бірінші басшыларының менеджменті әлсіздігін де алға тартты. «Барлық жағдай жасалып отырса да, бірінші басшылар басқару жүйесін дұрыс меңгермегені себепті қарамағындағы қызметкерлерін ынталандыра алмайды, ал бұл халықтың медициналық көмекке қанағаттану деңгейін төмендетеді. Сондықтан, денсаулық сақтау саласында жүргізіліп отырған реформалар талаптарына сәйкес, ұйымдардың бірінші басшылары мен олардың орынбасарларын кезең-кезеңімен аттестациядан өткізуді ұсынамын», деді С.Қайырбекова.
Алқа мәжілісін қорытындылаған Үкімет басшысы Серік Ахметов еліміздегі денсаулық сақтау жүйесінің қарқыны жаман емес екенін, жаңа медициналық мекемелер ашылып, соңғы бес жылда ана өлімін 3 есе, бала өлімін 1,5 есе төмендетудің сәті түскенін айта келіп, салаға бірқатар нақты тапсырмалар жүктеді. Оның ішінде әрбір облыс орталығында жоғары сапалы кардиохирургиялық оталардың жасалуы, алғашқы медициналық-санитарлық көмектің дамуына жағдай жасау, 2020 жылға қарай халықтың 30 пайызы спортпен айналысуы үшін биылдан бастап, әсіресе, мектеп оқушылары мен студенттерге қатысты шаралар бойынша министрліктің тиісті іс-шаралар атқаруы керектігі айтылды. Елбасының халыққа Жолдауында міндетті медициналық сақтандыру мәселесі қозғалды. Бұл ондаған жылдар бойы зерттелетін мәселе. Оны енгізу Денсаулық сақтау министрлігінің қазіргі жұмыс істеп тұрған жүйесін түбірімен өзгертуге алып келеді. Сондықтан Үкімет пен министрлік, басқа да қызығушы органдар тарапынан оны енгізу туралы ережені жасамас бұрын міндетті түрде мұқият зерттеу керек. Депутаттар мен медициналық ұйымдар, басқа да азаматтар белсенді түрде қоғамдық талқылауға қатысуы қажет. Мемлекет-жекеменшік серіктестігін дамытып, медициналық сақтандыру жөнінен ұсыныстар енгізу және адамды еңбек қабілетінен айырып, өлімге соқтыратын ауруларды азайту үшін шаралар қабылдау керек», – деген Үкімет басшысы елдегі туберкулез індетіне тосқауыл қою мәселесіне тоқталды. ДДСҰ мәліметі бойынша, 100 мың адамға шаққанда туберкулездің 50 оқиғасы эпидемия болып саналатынын айтқан С.Ахметов біздегі жағдай 100 мың адамға шаққанда 73 екенін, алдағы бесжылдыққа тек 63-ке дейін ғана төмендету межесі қойылып отырғанын сынады. «Осы дерт бойынша ахуалды өзгертуге бізде барлық мүмкіндіктер бар. Туберкулезге қарсы күрес мекемелерінде ем алып жатқан науқастардың сыртқа шығып, бөтен адамдарға жұқтыруына тосқауыл қойылуы қажет. Сол мекемелердің жағдайына назар аударылуы тиіс», – деді ол. Үкімет басшысы тегін ұсынылатын медициналық қызметтерге ақы алу фактілері бар екенін де атап өтті. Бұның барлығы министрлікке қарасты қадағалау комитеті жұмысының тиянақсыздығынан екенін қадап айтты.
«Егер қатаң әрі нақты қадағалау болмаса, біз бұл мәселені тыңғылықты қарастырамыз. Денсаулық сақтау министрлігі мен жергілікті атқару органдарына сапалы медициналық қызмет пен қадағалауды және мониторингті қамтамасыз ету бойынша тиісті шараларды қабылдауды тапсырамын», – деп түйді Премьер-Министр өз сөзін.
Айгүл СЕЙІЛОВА,
«Егемен Қазақстан».
