Тарих • 19 Сәуір, 2022

Отыз ғасыр бұрынғы шалбар

150 рет көрсетілді

АҚШ-тың Вашингтон қаласында 1921 жылдан бері тұрақты жарық көріп келе жатқан Science News атты журнал бар. Бұл басылымда ғаламды елең еткізерлік әртүрлі жаңалықтар жарық көреді. Жуықта журналдың электронды нұсқасынан ҚХР батысындағы Тарым ойпатынан археологиялық қазба жұмысы кезінде табылған, ғұмыры 3000 жылдық жәдігер-шалбар жайлы айтылыпты.

Бұл бұйымды неміс археологы Майки Вагнер 2014 жылы тапқан екен. Жәдігерге ғылыми сараптама жасаған неміс археология институтының оқымыстылары: «Бұл шалбар тек археология ғылымы ғана емес, күллі әлемді елең еткізерлік үлкен жаңалық» десе, Вена қаласындағы Табиғат тарихы музейінің ғылыми маман реставратор-тігіншісі Карина Грёмер, көне шалбарды тігуге пайдаланған жүн-мата құрамын зерттеп, бұл жәдігер осыдан отыз ғасыр бұрын жа­салды деген қорытынды шы­ғар­ған екен.

Бір таңданарлық жағдай – бұл шалбардың стилдік формасы киюге өте қолайлы, бұты кең, ауы мен балағы адамның еркін қозғалысына үйлесімді жасалған және аса шеберлікпен пішіліп, жүн матадан тігілген. Ең бастысы, атқа мінуге өте ыңғайлы. Осы орайда біздің дәуіріміздің 460 жылы туған ежелгі грек дәрігері Гиппократтың: «Шалбарды алғаш киген көшпенділер, олар әрқашан ат үстінде жүреді» деген тұжырымы еске түседі.

Сонымен қатар бұл бұ­йымды зерлеу-кестелеу шебер­лігіне қатысты болжам айтқан Вашингтон университетінің ан­трополог ғалымы Майкл Фрачетти, бұлай болғанда Та­рым ойпатында гүлденген мәдениет күллі Еуропаға әсер еткен болуы әбден мүм­кін, десе, Лос-Анжелес қаласын­дағы Батыс колледжі ғалымы Эли­забет Барбер: «Бұл шалбарды тіккен адамдар өте нәзік көп түрлі зерлеу-кестелеу технологиясын қолданғаны байқалады. Соған қарағанда, олар біз ойлағаннан әлдеқайда мәдени өмірге бой ұрған» депті.

Жуықта Фрау Халлгрен бас­таған немістің жаңғырту ісінің шеберлері шалбардың дәлме-дәл көшірмесін жасап шықты. Осы орайда бұл іске көппен бірге атсалыс­қан тоқымашы-дизайнер Моа Халлгрен: «Шалбар үш бө­лік­тен құралып, тігілген. Мұны жаңғыртып шығу үшін көне тоқыма белдігін қол­дандық. Сонымен қатар қой жүнінен иірілген жіпке арнайы тапсырыс бердік. Бұл шалбар атқа мініп жүру үшін жасалғанына көз жеткіздік. Жәдігерді жаңғырту барысында, тізесіндегі оюды жасап шығу оңай болған жоқ. Ол тым күрделі екен және шалбарға сәйкес мата табу да қиын болды» депті.

п

Соңғы жаңалықтар

Күзде ауа райы қандай болады

Ауа райы • Бүгін, 13:33

16 тамызға арналған валюта бағамы

Экономика • Бүгін, 09:47

1453 адам коронавирустан жазылып шықты

Коронавирус • Бүгін, 09:06

Жігіттермен күш сынасқан ару

Ұлттық спорт • Бүгін, 08:43

Қытайдан қалып қойдық

Спорт • Бүгін, 08:42

Табыстары – 2 117 000 доллар

Спорт • Бүгін, 08:40

Ұқсас жаңалықтар