Білім • 13 Шілде, 2023

Білімдегі былық

265 рет
көрсетілді
3 мин
оқу үшін

Бүгінде білім беру саласының қай сатысын болсын, жең ұшынан жалғасқан жемқорлық жайлап алғаны белгілі. Еліміздің қай облысын алып қарасақ та сыбайлас жемқорлық фактілері негізінен осы салаға жауапты басшылардың атын күн сайын әйгілеп жатыр.

Білімдегі былық

Олардың қатарына құрыл­ғанына жылдан асқан Абай облысының білім саласы да ілік­кені өкінішті-ақ. Облыстың 6 ауданы бойынша білім сала­сын дамытуға бағытталған бюд­жет қаржысының талан-тараж­ға түскені әшкереленіп отыр. Бұл туралы Абай облысы бойын­­ша Сыбайлас жемқорлыққа қар­сы департамент басшысының бі­рін­ші орынбасары Рүстем Тоқ­бергенов мәлімдеді. Бел­­гілі болғандай, бұл сала­да­­ғы былықтың етек алуы­на кө­бі­не мектеп дирек­тор­ла­ры мен есеп­шілері, бала­бақша мең­геру­шілері, білім бөлім­дерінің бас­шы­лары мен мамандары жол беріп отыр. Бармақ басты, көз қыс­ты әрекеттер негізінен кадрлық мәселелерді шешу, жалақыны есептеу, жал­ған аттестаттар беру, тағы да бас­қа қаражат жымқырудың құлағы қылтиятын себептерден шығады.

Рүстем Тоқбергеновтің ай­туын­­­ша, білім саласындағы жем­­­­­қорлық фактілері анық­тал­ған Абай облысының 6 ауда­­ны бо­йынша 3 директор, 6 есеп­ші, 1 экономистің ісі әш­кере­ле­­ніп отыр. Атап айт­қанда, Семей қ­а­ласында, Абай, Аягөз, Жар­­ма, Көкпекті және Үржар аудан­­­дарында орын алған. Мем­ле­кет қаржысын та­лан-таражға салу­дың жалпы сомасы 19,7 млн тең­геге жеткен.

Мәселен, Жарма аудандық сотының үкімімен мектепке дейінгі мекеме есепшісі 2,4 млн теңге мөлшерінде бюджет қаражатын құмға сіңген судай еткені үшін айыпталып отыр. Оған 2,5 жыл мерзімге бас бос­тандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалғанымен, жас баланы тәрбиелеп отырғаны ескеріліп, жазаны өтеу мерзімі 5 жылға шегерілді. Бірақ сот үкімі әлі заңды күшіне енген жоқ. Білім саласында сыбайлас жемқорлық фактілерінің тамыр жаюына ме­кеме басшы­ларының салғырттығы да се­беп­ болып отыр. Қар­жылық қи­тыр­қылықтарды оның қол астын­дағы есепшілері жүзеге асы­ратындығы соның бір дәлелі. Тағы да сол, Жарма ауда­нын­да білім беру мекемесінің есеп­шісі басшысының элек­трон­дық қол­таңбасы арқылы үйде жұ­мыс істеп, бюджет қаражатын «жұтып қойғанына» не дерсіз?

Жалпы, білім саласындағы жемқорлықтың одан әрі де жал­ғаса бермеуі үшін қандай қа­дам­дарды қолданған дұрыс? Рүстем Тоқбергенов бұл тұрғыда бір­неше ұсынысты ортаға сал­ды. Алдымен бюджеттік өті­німдерді қалыптастыру үде­рісін автоматтандыру қажет. «Со­нымен қатар барлық білім бе­ру мекемесіне арналған бух­галтерлік есепті жүргізудің бір­ыңғай жүйесін қолданысқа ен­гізу керектігі байқалып тұр. Тағы бір өзекті мәселе – «жал­ған орындарды» болдыр­майтын жұмысшы персоналын бақылауды автомат­тан­ды­ру. Білім басқармасы­­ның жаны­нан ішкі аудит қызме­­тін құру­ды қолға алсақ, сала­да­ғы сы­бай­ластыққа тосқауыл қоя ала­ты­нымыз анық», дей­ді ­Р.Тоқ­бергенов.

 

Абай облысы