Шаруашылық • 29 Мамыр, 2024

Бас қаланы көкөніспен қамтитын жылыжай

71 рет
көрсетілді
4 мин
оқу үшін

Астана қаласы маңындағы №1 Индустриялық паркте орна­ласқан «Led system media» ЖШС 2018 жылдан бері жылыжайда көкөніс өсірумен айналысады. Мұнда жұртқа белгілі қияр мен қызанақтан бөлек, арнайы салат жапырақтары, құл­пы­най да өсіп тұр. 1,5 гектар аумақты алып жатқан көкөніс ал­қабының өнімін елорда тұрғындары тұрақты тұты­нып отыр. Ал қыс мезгіліне таман жылыжай басшылы­ғы бұл дақылдарды арнайы ыдысқа консервілеп, сатылымға шығарады.

Бас қаланы көкөніспен қамтитын жылыжай

Суретті түсірген – Ерлан ОМАР, «ЕQ»

Байқағанымыздай, жылыжай ішінде «ЭЙР F1», «Кавагучи F1», «Бриоза F1» атты қызанақ пен «Валигора F1», «МЕВА F1» сортты қияр түрлері өседі.

«Мұнда 20-ға жуық қызметкер бар. Бірі жылыжайдың ішкі температурасын қадағаласа, енді бірі өнімді жинау, сорттау жұмыстарымен айналысады. Әр өнім алдымен көшет түрінде өсіріліп, кейіннен жылыжайға орналастырылады. Бұл жұмыстарға бекітілген бас агроном бар, ол барлығын жауапкершілікпен үйлестіреді», дейді серіктестіктің жоба жетек­шісі Аманкелді Таукенов.

ж

Көшеттерге тамшылатып суа­ру әдісі қолданылады. Бас агроном Айбол Рамазанның айтуынша, барлық көкөніске керек­ті тыңайтқыш пен қоректік зат­т­ар осы суғару жүйесі арқылы бір­ге беріледі. Бұл ғылымда «гидропоника» деп те аталады. Яғни өсімдіктерді топырақсыз, жасанды ортада қоректік заттардың судағы ерітіндісінде өсіру әдісі. Расымен де мұндағы көшеттер арнайы қорапқа кигізілген минералды мақтада өсіріліп жатыр.

«Жылыжайда әр көкөністің өсу мен өнім беру уақыты бар. Мысалы, қияр көшетін шығару үшін көшетханада дәнегін егіп, бір ай шамасында баптап, өсіреміз. Ал одан соң көшет күйінде жылыжайға ауыстырылады. Артынша тұрақты күтімнің арқасында 3-4 аптадан кейін өнім бере бастайды. Қиярды күнде жинасақ, қызанақ күнара теріледі. Жылыжай жыл бойы жұмыс істейді. Айта кетейін, қияр көшеттерінің өнім беру уақыты төрт айға дейін созылады. Ал қызанақтан ұзақ мерзім, яғни 8 ай бойы өнім алынады. Әр көкөністің уақыты біткен соң, қайта көшеттер әкеліп, жұмыс үдерісі қайталана береді», дейді бас агроном.

д

Оның айтуынша, жылыжайдағы барлық көкөніс алқабы 1,5 гектар болса, оның ішіндегі өнімділік көлемі – 1,2 гектар. Осының ішінде 800 шаршы метрде салат жапырақтары (батавия, кармези, базилик, жалбыз) егілсе, дәл осындай аумақта құлпынай өсіп тұр. Қалған аумақ қияр мен қызанақ дақылын өсіруге бөлінген.

Сәкен Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетін тәмамдаған Айбол Рамазан осы салаға қатысты әлі де кемшіліктер барын айтады. Оның сөзінше, жылыжай өндірісін дамыта түс­сек, нарықтағы көкөніс бағасы да тұ­рақты болатыны анық. Бірақ бұл сала­ға алдымен қызығушылық танытып, алғаш­қы қиындығына төзе білсе, жақсы нәти­же­ге жетеді.

«Астана қаласы бойынша үлкен көлем­­дегі жалғыз жылыжай біздің серік­тестіктікі болып отыр. Одан бөлек, қала ішінде жарты гектарға жуық аумағы бар жылыжай барын естідім. Жалпы айт­пағым, Астана қаласын мұн­дай өнім­мен қамту үшін жоқ дегенде 20 жылыжай салынуы керек. Сонда ғана қала хал­қы­ның сұранысын толық қамтуға болады. Ал әзірге Астанаға келетін өнім­дер­дің көпшілігі оңтүстік өңірден тасымалданатыны белгілі. Тіпті Өзбекстан, Түрікменстан мем­лекеттерінен де келетін көкөніс пен жеміс-жидек бар», дейді агроном А.Рамазан.

Бүгінде жылыжайдан бір тәулікте ор­таша есеппен бір жарым тонна қияр, бір тоннаға жуық қызанақ жиналады. Сондай-ақ 80-90 килодай құлпынай теріліп, 500-600, кейде 800 данаға дейін салат жапырағы дайындалады.

Серіктестік өз өнімінің басым көп­ші­лігін көтерме бағамен арнайы тауарлық белгісі бар қораппен саудаға шығарады. Көбіне-көп қала дүкендерінен бөлек, орталық базарға да жіберіледі екен. Сон­дай-ақ «Led system media» ЖШС-на қарасты қала орталығында «QGreen» атымен белгілі дүкені бар. Көкөністердің бір бөлігі осында жібе­ріледі әрі көтерме сауда бағасымен сатылады. Өнімнің енді бір бөлігі сұра­нысқа орай қайта өңделіп, арнайы кон­сервіленеді.