26 Наурыз, 2016

Алғашқы қызғалдақ

1581 рет
көрсетілді
2 мин
оқу үшін
тюль-1Оңтүстік өңірінде қауыз ашты Оңтүстік Қазақстанда Қызыл кітапқа енген қырдың қызыл қызғалдағы гүлдеді. Әдетте, бұл гүлдер сәуір айында қауыз жарып, көздің жауын алатындай болып жайқалатын. Биыл оңтүстік өңірде көк­тем ерте шықты. Өсімдіктер де ерте оянып, мерзімінен бұрын гүлдей бастады. Осының бір дәлелі қырдың алқызыл қыз­ғалдағы қауыз жарып, даланы гүлге бөледі. Статистикалық мәлімет­терге сүйенсек, әлемде қыз­ғал­дақтың 83 түрі ерекше қорғалатын өсімдіктер тізі­міне алынған екен. Оның 63-і тек Орта Азия елдерінде ғана өседі. Ал оңтүстікте сол Қызыл кітапқа енген қыз­ғал­дақтың 6 түрі кездеседі. Олар: Альберт, Борщов, Грей, Кауф­ман, Королькоф және Ле­манн деп аталады. Бұл гүлдер жылына бір-ақ рет бүршік жарады. Айта кетейік, аталған қыз­­­­ғалдақтар Қаратаудың ете­­­­гіндегі Бәйдібек ауданы мен Алатауды бөктерлей жат­қан Қазығұрт, Төлеби және Түлкібас аудандарының аума­ғында ғана өседі. – Қанша қорғаштасақ та, көздің жауын алатын қызғал­даққа қызығып, жұлып алушылар қарасы азаяр емес, – дейді табиғат жанашырлары. Сондай-ақ, табиғатты қорғау мамандары Жер-ана төсіндегі дала байлығын жұ­ла­­тындармен күрес күшей­тіл­генімен қызғалдаққа қызы­ғушылар тыйылмай келеді, деп отыр. – Өткен жылы және ал­­дың­ғы жылы алты жайт бо­йын­ша іс қозғалып, құқық қор­ғау орындарына өткіздік. Оларға Қылмыстық кодекс­тің 339-бабы бойынша қызғал­дақ­тарды жұлғаны үшін 3 мың айлық есептік көрсеткіш есебінде айыппұл салынады. Сонымен қатар, 3 жыл бас бостандығынан айыру жа­засы тағайындалуы мүм­кін, – дейді облыстық орман шаруашылығы және жануар­лар дүниесі аумақтық инс­пекциясының бас маманы Хамит Жорабаев. Төребек ТҰРМАНОВ.