Сұхбат • 06 Маусым, 2023
Ұлттық мәртебеге мүдделі театрлар ұлтқа жақын ба?
Әр кезең өз авторын туғызады. Өміршең классиканың көрерменге берері де, үйретері де көп. Алайда өз дәуіріне үн қатқан, өз уақытының жүгін көтерген заманауи драматургтердің шығармалары театр сахнасында әрдайым кешегі кезең туындыларымен бірдей деңгейде көрініс таба бермейді. Бүгінгі драматургтер қоғам тарапынан «Шекспир мен Чехов сияқты жаза алмайсыңдар» деген өткір сынды жиі естиді. «Жазған пьесам сахнада қойылмайды» деп немесе қойылған күнде де, «іштен шыққан шұбар жылан», көз майын тауысып, жан жүрегімен жазған пьесасының режиссерлердің «пышағына» ілініп, аяусыз туралып, жұтаң тартып шығатынына наразы драматург өзінше өкпелі. «Олардың жазған пьесалары жарамсыз. Сюжеті солғын, идеясы әлжуаз, кейіпкер характерлеріне дейін ұқсас, қарабайыр, тартымсыз» деп режиссер шарасыздық танытады. Драматург пен театрдың, драматург пен режиссердің арасындағы байланыстың белгілі бір жүйеге түспеуі – бүгінгі қазақ театрының шешімін күткен өзекті мәселелерінің бірі. «Драматург – режиссер – көрермен» тізбегінде жұмыс істейтін театрлар өз репертуарын жасайтын автор-драматургпен шығармашылық байланысын қамтамасыз ететін заманға сай оңтайлы тетіктерін таба алған жоқ. Ортақ мәмілеге келе алмай тартысып жүретін екі тараптың пікірталасы толассыз айтылып келе жатқанын ескергеннен болар, М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының Театр және кино бөлімінің меңгерушісі, танымал театр сыншысы, өнертану кандидаты Амангелді Мұқан драматургтер мен театр режиссерлерінің басын қосып, күрделі мәселенің көлеңкесі мен күнгейі туралы әңгіме өрбітті. Ұлттық әдебиеттің бас драматургі М.Әуезовтің Музей-үйінде өткен жиынға жиырмадан астам театр маманы қатысты. Шығарма талантты автордың қаламынан туса, жазылған дүние мазмұн жағынан терең, мәселе қою жөнінен өткір болса, театр сахнасында қойылуына не кедергі? Оларды қалай жақындатуға болады және театрға, көрерменге қажетті сапалы пьеса жазуды қалай жолға қоюға болады? Міне, бұл – сұрақ. Мақсаты – мәселенің басында тұрған екі тарапты, екі үлкен шығармашылық топ – автор-драматург пен театрды (режиссер, директор) жақындастыру.
Өнер • 06 Маусым, 2023
Биыл халқымыздың ардақты перзенттерінің бірі, ақын, әнші, композитор Иманжүсіп Құтпанұлының туғанына 160 жыл толды. Соған орай елордадағы Еркеғали Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармониясында «Иманжүсіптің әні» атты әдеби-сазды кеш өтті.
Экология • 06 Маусым, 2023
Қоршаған ортаға оң көзқарас қажет
Ғалам жұртын мазалайтын көкейкесті мәселенің бірі – қоршаған ортаның тазалығы. Тұмса табиғаттың ластануы, әсіресе көмірсутекті шикізат санатындағы «қара алтын» көбірек өндірілетін Атырау өңірінің тұрғындарын да мазалайды.
Аймақтар • 06 Маусым, 2023
4 маусым – Мемлекеттік рәміздер күніне орай Шымкентте мерекелік іс-шаралар ұйымдастырылды. Осынау айтулы күні қаланың Тәуелсіздік саябағында салтанатты жиын өтіп, оған шаһардың барша зиялы қауым өкілдері, әскерилер, күштік құрылым басшылығы, депутаттар, еңбек ардагерлері, жастар мен түрлі қоғамдық ұйым мүшелері қатысты.
Тарих • 06 Маусым, 2023
Өткен ХХ ғасыр басында әлем тарихында аса күрделі өзгерістер орын алды. Соның алғашқысы – 1905-1907 жылдары патшалық Ресейде толқу тудырған бірінші төңкеріс болса, екіншісі – 1911 жылы циньдік Қытай елінде үш жүз жыл үстемдік жүргізген мәнжі билігі құлап, қоғамдық-саяси ахуалдың өзгеруі. Осы тұста жаңадан құрылған Қытай мемлекетін ықпалды әскери генералдар, саясаткерлер жеке-жеке бөліп алып билеуге көшті. Атап айтқанда, Сычуань провинциясын бір генерал меншіктеп алса, тағы бір генерал Юань Шикай парламентті таратып, елдің негізгі бөлігін өзінің басқаруына көшірді. Ал Шыңжан өлкесі мен Моңғолия уақытша буферлік күйде болды.
