Бүгінде әлемде аутизмге шалдыққан 67 миллионнан аса адам тұрады, әр 42 ер бала мен 189 қыз бала аутизм спектрінде дүниеге келеді. Осыған орай дүниежүзілік аутизм проблемасын тарату күні белгіленген болатын. Жыл сайын 2 сәуірде аталып өтетін бұл күн елордада да елеусіз қалған жоқ. «Keruenсity» орталығындағы қайырымдылық науқанына бірқатар қоғамдық қор атсалысты. Олардың қатарында «Ашық әлем», «Дорогою добра», «Сенім», «Росток», «Тамшылар», «Болашақ», «Әр бала мектепке лайық» сынды аутизмге душар болған балалар мен жасөспірімдерді қолдауға арналған ұйымдар бар. Аталған қоғамдық бірлестіктердің өкілдері ақпаратты тарату, халыққа аутизм проблемасы туралы хабарлау, ерекше қажеттіліктері бар балаларды қолдау және түсіну мақсатында аутизмге шалдыққан балалардың ата-аналарымен бірігіп бірқатар шараны қолға алды.
10 мыңнан астам адамды қамтыған шара кезінде қайырымдылық жарнасын жинау және жеке дизайны мен суреті бар сөмкені сатып алу мүмкіндігі ұсынылып, одан түскен қаражат «Болашақ» корпоративтік қорының «Әр бала мектепке лайықты» жобасын жүзеге асыруға жұмсалатыны белгілі болды.
– Бүлдіршіндерімізді үйде жалғыз оқытумен шектелмей, қатарларымен бірге мектепте білім алып, қоғамда кәдімгі адам ретінде өмір сүруі керек деп ойлаймын. «Аутизм» диагнозын алғаш естігенде басыңызға жай түскендей болады. Бар дүние сізге қарсы шыққандай сезім оянады. Өйткені, біз де бұл жағдайдан хабардар болмадық. Баламыз 2,5 жасқа келгенде интернет көмегімен «аутизмнің» не екенін біле бастадық. Бұның бәрін ертерек білгенде жағдай басқаша болатынына сенімдімін. Себебі, ерте қадағалаудың маңызы зор. Басты мақсат – халықты ақпараттандыру, адамдарға аутизмнің шын мәнінде не екенін түсіндіру және инклюзивті қоғам құру. Сондай-ақ, басқалар мұндай санаттағы балаларды тәрбиесіз немесе тым ерке деп ойламаса деймін. Бұл балалар «ерекше», сонымен қатар, кәдімгі өмірге лайықты, дейді «ерте бала аутизмі» диагнозы қойылған 8 жастағы Аймұхамед Жақсыбектің анасы Қаламқас Шайкенова.
Көк түс пен паззлдың бір бөлшегі әлемде аутизмнің нышандық белгісі саналады. Негізінде, көк түстің өзі «аутизмнің түсі» емес. Бұл – Аutism Speaks атты ірі қоғамдық ұйым төлтаңбасының нышаны. 2010 жылдан бері аталған ұйымды дамыту мақсатында «көк түсті жақ» атауымен маркетингтік жұмыстар жүргізілген болатын. Осыған орай шара барысында мыңнан астам көк таспа мен 2 мыңнан астам ақпараттық флаер таратылды.
– Бұл күн – қайырымдылық қорлар, қоғамдық ұйымдар, жекеменшік орталықтар мамандары және ата-аналар мен балалардың бірігіп жасаған жұмысының үздік үлгісі. «Аутизм» диагнозы бар адамдардың тағдыры бізді бейжай қалдырмайды. Осы жерде даму ерекшеліктері және басқа да себептерге қарамастан әр адам үшін көптеген шығармашылық алаңдар ұйымдастырылған, – деді шараның ұйымдастырушысы, «Болашақ» корпоративтік қорының директоры Динара Шайжүнісова.
Думан АНАШ,
«Егемен Қазақстан»