Имандылық –жүректе
«Құдайды өз жүректеріңізден іздеңіздер, оны басқа еш жерден таппайсыздар!». Дін туралы тұжырымдамаға қатысты Үкімет басшысы Б.Сағынтаев кеше осылай деді. Яғни, қоғам болып әр адамның жүрегіне осы түсінікті жеткізу керектігін алға тартты.
Жиында дінге қатысты тұжырымдама жайында Дін және азаматтық қоғам істері министрі Нұрлан Ермекбаев баяндаған болатын. Министрдің мәлімдеуінше, құжат жобасында аталған саладағы мемлекет саясатының басымдықтары нақтыланған. Мәселен, діни бірлестіктердің қаржы-шаруашылық және үгіт-насихаттық қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету бойынша талаптар нақты белгіленген. Сонымен қатар, зайырлы даму қағидаттарын нығайту жұмыстары жалғастырылуда. Атап айтқанда, зайырлы мемлекет діни бірлестіктердің ішкі істері мен ережелері мәселелеріне араласпайтыны, ар-ождан бостандығы сақталатыны айтылған. Әйтсе де, мемлекет діни бірлестіктердің мазмұндық және қоғамдық қызметін реттеп және бақылап отырады, заңдар мен мемлекеттің мүдделерін сақтауын талап етеді. Сонымен қатар, ұсынылған жобада діни ұрандарды жамылған кейбір діни ағымдардың экстремистік идеологиясына қарсы тұру және бүлік салуынан сақтау бойынша жалпы мемлекеттік жүйе қалыптастыру туралы да айтылған. Соған сай, барлық салаларда – білім, мәдениет, спорт, БАҚ, денсаулық сақтау, отбасы және неке институттарында кешенді жұмыстар жүргізу ұсынылады.
Тұжырымдаманы талқылаудан соң Премьер-Министр Б.Сағынтаев Қазақстанның көп конфессиялы мемлекет екенін және елімізде дінге қатысты мәселелерге баса назар аударылатынын атап өтті. 2017-2020 жылдарға арналған дін саласындағы мемлекеттік саясат тұжырымдамасы қоғамдық сананың және жалпы қоғамның тұрақты әрі үйлесімді дамуын қамтамасыз етуі тиіс. Осыған орай Дін істері және азаматтық қоғам министрлігіне өңірлермен бірлесіп, рухани-адамгершілік тәрбие мен қоғамда радикалды діни идеяларды таратуға жол бермеу жөніндегі жұмыстарды жандандыру қажет. Бұдан өзге, аталған салада дұрыс тәрбиелік әрі ағартушылық жұмыстарды бірлесіп атқарып, конфессиялар арасындағы келісімді нығайтуға күш салу керек.
Мәдениетке ерекше мән берілуде
Елімізде бүгінгі таңда 7853 мәдениет ұйымы бар екен. Оның ішінде 64 театр, 4118 кітапхана, 238 музей, 39 концерт ұйымы, 94 кинотеатр, 3296 мәдени ұйым мен ойын-сауық саябағы, 4 цирк болса, 38 ұйым республикалық маңызы бар мәртебеге ие. Кешегі отырыста, міне, осындай мәдениет нысандарын дамыту және жаңғырту бойынша шаралар қарастырылды. Бұл ретте Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы республикалық мәдениет мекемелерінің қызметін жүйелендіру бойынша жүргізілген жұмыстар туралы баяндады. Атап айтқанда, мемлекеттік мәдениет мекемелерінің ең төменгі мемлекеттік нормативтері мен типтік штаттары бекітілген. Сонымен қатар, Үкімет белгілі бір күндері азаматтардың барлық санаттары үшін, ал оқушылар үшін – тақырыптық сабақтар мен мектеп каникулдары күндері театрлар мен музейлердің тегін болуын ұйымдастыру бойынша шаралар қабылдауды жоспарлауда.
Министрдің айтуынша, «Мәдениет туралы» заңға Парламент Сенаты деңгейінде мақұлданған өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. Түзетулерге сәйкес, мәдениет ұйымдарын құру, тарату мен қайта құру мәселелері тек министрліктің келісімі арқылы ғана шешіледі. Қоғамдық маңызы бар әдебиеттерді сатып алу тәртібін реттейтін норма әзірленуде, мұндай әдебиеттер Үкімет жанындағы ведомствоаралық комиссия деңгейінде, қаламақы төлеуді ескерумен жүзеге асырылады. Министр, сондай-ақ, 2020 жылға дейін туристік саланы дамытудың жаңа тұжырымдамасының жобасы әзірленіп жатқанын да атап өтті.
А.Мұхамедиұлы сонымен қатар, 2015 жылы барлық республикалық музейлер мен қорық музейлері республикалық мемлекеттік мекеме мәртебесінен мемлекеттік қазыналық кәсіпорынға ауысқанын жеткізді. Министрдің пайымдауынша, бұл оларға ақылы қызметтер көрсетуге, соның есебінен жеке ғылыми-әдістемелік базаларын дамытуға мүмкіндік берген. Ал мәдениет және өнердің білім беру мекемелері министрліктің басқаруына берілген болатын. Соның нәтижесінде бүгінде шығармашылық кадрларды үздіксіз дуалды оқыту қағидасы қамтамасыз етілген.
Отырыста сондай-ақ, білім саласындағы мәдениет нысандарын дамыту және жаңғырту мәселелері туралы Білім және ғылым министрі Е.Сағадиев баяндады. Өз кезегінде министр соңғы кезде музейлерге жұмыс істеуге баратын білім алушылар саны артқанын айтты. 2016-2017 оқу жылында өнер мамандықтары бойынша білім алушылар құрамы 19 мыңнан асады екен. Ал, өткен жылы небәрі 2 жарым мың ғана адам бітіріп шыққан. Өнер және мәдениет мамандықтары бойынша колледждер мен техникумдарда 13 мыңға жуық адам білім алуда.
Қолжетімділік қажет
Тақырыпты талқылау қорытындысында Премьер-Министр Мемлекет басшысының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласында белгіленген міндеттер тұрғысынан мәдениет саласын дамыту және халыққа мәдениет нысандарының қолжетімділігін арттыру бойынша бірқатар шаралар әзірлеу керектігін айтты. Мәселен, Астананың қоғамдық орындарында, мәдениет ұйымдарында өтіп жатқан барлық оқиғалар туралы азаматтарды құлақтандыратын ақпараттық бағандар орнату идеясын қолдады. Премьер-Министр осындай жұмысты еліміздің барлық өңірлерінде жүргізу қажеттігін айтты. Сондай-ақ, Бақытжан Сағынтаев қазақстандықтар еліміздің мәдени және тарихи ескерткіштерін тегін аралау мүмкіндігіне ие болуы қажет екенін баса айтты. Осыған байланысты Мәдениет және спорт министрлігіне өңірлердің әкімдіктерімен бірге еліміз бойынша танымдық және этнографиялық саяхаттарды тегін ұйымдастыру үшін жағдай жасау тапсырылды. Сондай-ақ, Қазақстан тұрғындары мен қонақтарының мәдениет нысандары мен қызметтеріне барынша қолжетімділігін қамтамасыз ету тапсырылды.
ЭКСПО шаралары ойдағыдай өтуі тиіс
Үкімет назарына ЭКСПО-2017 көрмесі аясында өтетін мәдени және спорттық шаралардың кешенді бағдарламасы ұсынылды. Мәдениет және спорт министрі А.Мұхамедиұлы баяндағандай, ЭКСПО-2017 мәдени бағдарламасы көп ұлтты Қазақстан халқының мәдениет және спорт саласындағы жетістіктерін кеңінен паш етуді қарастырады. Қазақстанның дәстүрлі мәдениетінің экспозициясының негізі «Этноауыл» ұлттық мәдени кешен болады. Сонымен қатар, «Қазанат» ипподромында ұлттық спорт түрлері бойынша республикалық және халықаралық жарыстар өтеді. Халықаралық көрмені өткізу кезінде Мемлекеттік опера және балет театрының сахнасында 50-ден астам шара өтеді деп көзделген. Ұлттық музей ЭКСПО-2017 көрмесі кезінде республикалық және халықаралық деңгейдегі көрмелер өткізеді. Мәдени бағдарламада ашықаспан астындағы спектакльдер мен концерттер қойылымдарына ерекше көңіл бөлінген.
ЭКСПО-2017 кезеңінде 14 ірі спорттық шара өткізу көзделген, оның ішінде 6 әлем чемпионаты, 2 Азия чемпионаты, 3 халықаралық шара, 2 Қазақстан Президенті Кубогы, Дүниежүзілік бокс кеңесінің жыл сайынғы мерейтойлық 55-ші конвенциясы бар. Еліміздің аумағымен автомотоспорт бойынша «Жібек жолы-2017» халықаралық ралли маршруты өтеді.
Қорытынды сөзінде Б.Сағынтаев халықаралық көрмені өткізу үшін ауқымды ұйымдастырушылық жұмыстар жүргізілгенін айтты, енді жоспарланған шаралар кешенін сапалы түрде жүзеге асыру міндеті қалды. Мәдениет және спорт министріне осы жұмысты жалпы үйлестіруді қамтамасыз ету тапсырылды.
Динара БІТІКОВА,
«Егемен Қазақстан»
