Жапония тарапы Қазақстан бастамаларын қолдайды

Таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық зымыранын сынақтан өткізді. Бұл жолы ракета Жапония маңындағы ашық теңізге құлаған. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте баллистикалық зымырандарын сынап, оның кейбірі Күн шығыс елінің аумағынан ұшып өткені белгілі. Осы мәселеге байланысты Жапонияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Итиро Кавабатаны әңгімеге тартқан едік.

Егемен Қазақстан
04.12.2017 885

– Елші мырза, таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық ракетасын сынақтан өткізді. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте зымыранын сынақтан өткізгені белгілі. Солардың кейбірі Жапония аумағының үстінен ұшып өтті. Осыған қатысты Жапониядағы көзқарас қалай?

– Солтүстік Корея халықаралық қоғамдастық тарапының бірнеше мәрте айыптауы мен наразылық танытуына қарамастан, баллистикалық зымырандарын ұшыруын тоқтатар емес. Соның кейбірі Жапония аумағынан ұшып өтіп жатыр. Сонымен қатар, КХДР алтыншы мәрте ядролық қаруын сынақтан өткізді. Олардың әрқайсының ауқымы бұрынғысынан артық. Соңғы өткізген сынақ кезінде сутегі бомбасын қолданды деген қауіп бар. Бұл – ядролық қаруды таратпау жөніндегі халықаралық келісімді қайта қарауды қажет етеді. Сондай-ақ, бұл БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің бірқатар қарарларын өрескел бұзатын, Жапония мен КХДР арасындағы Пхеньян декларациясына және алтытараптық келісімнің шешіміне қарама-қайшы әрекет. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ядролық қарудан жапа шеккен ел ретінде Жапония Солтүстік Кореяның әрекетін қабылдауға келмейді деп есептейді.

– Солтүстік Корея басшысы ешқандай санкциядан қорықпайтынын мәлімдеген болатын. Яғни, халықаралық қоғамдастық салған санкциялар әзірге КХДР-дың меселін қайтарар емес. Осы орайда, Жапония тарапы көрші елдегі ядролық қарудың дамытудың алдын алу қандай шаралар қабылдап жатыр?

– Солтүстік Кореяның арандатушы әрекеттері, әсіресе ядролық қаруды сынау мен баллистикалық зымырандарын ұшыруы халықаралық қоғамдастықты ойландырмай қоймайтыны анық. Өйткені, олардың іс-қимылы әлемдегі бейбітшілікке және аймақтың қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді. КХДР тарапынан туындаған қауіп-қатердің алдын алу мақсатында Жапония бірқатар шаралар қабылдайды. Мәселен, еліміз БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретінде АҚШ, Солтүстік Корея, Қытай және Ресеймен тығыз ынтымақтастық орнатқан.

Халықаралық қоғамдастықтың Солтүстік Кореяға қысым көрсету жөніндегі шешімге сүйене отырып, Жапония 11 қыркүйекте қабылданған Қауіпсіздік Кеңесінің 2375-қарарын жоғары бағалайды. Аталған қарарда КХДР тарапынан жасалған сынақтарға жауап ретінде қатаң санкция салу жөнінде шешім шығарылған болатын. Мәселен, Солтүстік Кореяға мұнай өнімдерін жеткізу және текстил өнімдерін сатып алуды шектеп, олардың азаматтарына шетелде жұмыс істеуіне тыйым салады. Өз кезегінде бұл шешім КХДР-ға қысымды жаңа деңгейге шығарады. Жапония БҰҰ-ға мүше елдермен тығыз қарым-қатынас орнатып, қарардың маңыздылығына назар аударады. Бұдан бөлек, Жапония тарапы Солтүстік Кореяны тағы да әлемдік қоғамдастықтың сөзіне құлақ асып, арандатушылық әрекеттерінен, ядролық қаруды сынау мен баллистикалық зымырандарын ұшырудан бас тартуға, Қауіпсіздік Кеңесі қабылдаған 2375 қарарына мойынсұнуға шақырады.

– Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақты емес мүше ретінде сайланған Қазақстанның бұл мәселеде рөлі қалай? Ядролық қарудан зардап шеккен екі мемлекет ретінде өзара әріптестік қалай өріс алып келеді?

– БҰҰ Қауіпсіздік Кеңес құрамына енген тұңғыш Орталық Азиялық мемлекет атануына Қазақстанның ұстанған негізгі дипломатиялық бағыты маңызды рөл ойнады. Елдеріңіз ұстанған көпвекторлы, халықаралық қоғамдастықпен әріптестікті нығайтуы саясаты, Орталық Азия мен әлемде бейбітшілік орнатып, қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және аймақты дамытуға жасаған қадамдарының маңызы зор.

Сіздердің елдеріңіз ядролық қаруды таратпау мен қарусыздану бойынша белсенді әрекет етіп келе жатқаны, әлемнің қауіпсіздігі мен тыныштығына ядролық қарудан келетін зиянды жақсы түсініп, оған маңыз беріп келе жатқаны белгілі. Қазақстан 2018 жылғы қаңтарда БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы міндетін атқарады. Осы орайда, сіздердің еліңіз ядролық қарусыздану және оны таратпау жөнінде көптеген бастама көтеретініне сенімдімін.

Ядролық қарудан зиян шеккен Жапония мен Қазақстан ядролық қарусыздану және оны таратпау мәселесіне ерекше маңыз беріп, өзара бірқатар шаралар қабылдады. Екі ел де 2015 жылдан бері Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартты жүзеге асыру мақсатында ынтымақтастық орнатып, өз міндеттерін атқарып келеді.

Қазіргі таңда халықаралық аренада ядролық қарусыздануға қатысты кереғар пікірлер өршіп тұр. Сондықтан, ядролық қаруы бар елдер мен басқа мемлекеттер арасында ортақ келісім қажет. Осындай жағдайда Жапония «ядролық қарусыз әлемді» орнату мақсатында Қазақстанмен әріптестігімізді одан әрі жалғастыруға мүдделіміз.

– Әңгімеңізге рахмет!

Әңгімелескен

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Дзюдошы қыздар үш жүлде алуды көздеуде

14.08.2018

Делдалшылар көмір бағасын қолдан жасап отыр

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Қорытынды көрсеткіштер көңілге қонымды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу