Жапония тарапы Қазақстан бастамаларын қолдайды

Таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық зымыранын сынақтан өткізді. Бұл жолы ракета Жапония маңындағы ашық теңізге құлаған. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте баллистикалық зымырандарын сынап, оның кейбірі Күн шығыс елінің аумағынан ұшып өткені белгілі. Осы мәселеге байланысты Жапонияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Итиро Кавабатаны әңгімеге тартқан едік.

Егемен Қазақстан
04.12.2017 1813
2

– Елші мырза, таяуда Солтүстік Корея тағы да баллистикалық ракетасын сынақтан өткізді. Бұған дейін де КХДР бірнеше мәрте зымыранын сынақтан өткізгені белгілі. Солардың кейбірі Жапония аумағының үстінен ұшып өтті. Осыған қатысты Жапониядағы көзқарас қалай?

– Солтүстік Корея халықаралық қоғамдастық тарапының бірнеше мәрте айыптауы мен наразылық танытуына қарамастан, баллистикалық зымырандарын ұшыруын тоқтатар емес. Соның кейбірі Жапония аумағынан ұшып өтіп жатыр. Сонымен қатар, КХДР алтыншы мәрте ядролық қаруын сынақтан өткізді. Олардың әрқайсының ауқымы бұрынғысынан артық. Соңғы өткізген сынақ кезінде сутегі бомбасын қолданды деген қауіп бар. Бұл – ядролық қаруды таратпау жөніндегі халықаралық келісімді қайта қарауды қажет етеді. Сондай-ақ, бұл БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің бірқатар қарарларын өрескел бұзатын, Жапония мен КХДР арасындағы Пхеньян декларациясына және алтытараптық келісімнің шешіміне қарама-қайшы әрекет. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ядролық қарудан жапа шеккен ел ретінде Жапония Солтүстік Кореяның әрекетін қабылдауға келмейді деп есептейді.

– Солтүстік Корея басшысы ешқандай санкциядан қорықпайтынын мәлімдеген болатын. Яғни, халықаралық қоғамдастық салған санкциялар әзірге КХДР-дың меселін қайтарар емес. Осы орайда, Жапония тарапы көрші елдегі ядролық қарудың дамытудың алдын алу қандай шаралар қабылдап жатыр?

– Солтүстік Кореяның арандатушы әрекеттері, әсіресе ядролық қаруды сынау мен баллистикалық зымырандарын ұшыруы халықаралық қоғамдастықты ойландырмай қоймайтыны анық. Өйткені, олардың іс-қимылы әлемдегі бейбітшілікке және аймақтың қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді. КХДР тарапынан туындаған қауіп-қатердің алдын алу мақсатында Жапония бірқатар шаралар қабылдайды. Мәселен, еліміз БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретінде АҚШ, Солтүстік Корея, Қытай және Ресеймен тығыз ынтымақтастық орнатқан.

Халықаралық қоғамдастықтың Солтүстік Кореяға қысым көрсету жөніндегі шешімге сүйене отырып, Жапония 11 қыркүйекте қабылданған Қауіпсіздік Кеңесінің 2375-қарарын жоғары бағалайды. Аталған қарарда КХДР тарапынан жасалған сынақтарға жауап ретінде қатаң санкция салу жөнінде шешім шығарылған болатын. Мәселен, Солтүстік Кореяға мұнай өнімдерін жеткізу және текстил өнімдерін сатып алуды шектеп, олардың азаматтарына шетелде жұмыс істеуіне тыйым салады. Өз кезегінде бұл шешім КХДР-ға қысымды жаңа деңгейге шығарады. Жапония БҰҰ-ға мүше елдермен тығыз қарым-қатынас орнатып, қарардың маңыздылығына назар аударады. Бұдан бөлек, Жапония тарапы Солтүстік Кореяны тағы да әлемдік қоғамдастықтың сөзіне құлақ асып, арандатушылық әрекеттерінен, ядролық қаруды сынау мен баллистикалық зымырандарын ұшырудан бас тартуға, Қауіпсіздік Кеңесі қабылдаған 2375 қарарына мойынсұнуға шақырады.

– Қауіпсіздік Кеңесіне тұрақты емес мүше ретінде сайланған Қазақстанның бұл мәселеде рөлі қалай? Ядролық қарудан зардап шеккен екі мемлекет ретінде өзара әріптестік қалай өріс алып келеді?

– БҰҰ Қауіпсіздік Кеңес құрамына енген тұңғыш Орталық Азиялық мемлекет атануына Қазақстанның ұстанған негізгі дипломатиялық бағыты маңызды рөл ойнады. Елдеріңіз ұстанған көпвекторлы, халықаралық қоғамдастықпен әріптестікті нығайтуы саясаты, Орталық Азия мен әлемде бейбітшілік орнатып, қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және аймақты дамытуға жасаған қадамдарының маңызы зор.

Сіздердің елдеріңіз ядролық қаруды таратпау мен қарусыздану бойынша белсенді әрекет етіп келе жатқаны, әлемнің қауіпсіздігі мен тыныштығына ядролық қарудан келетін зиянды жақсы түсініп, оған маңыз беріп келе жатқаны белгілі. Қазақстан 2018 жылғы қаңтарда БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы міндетін атқарады. Осы орайда, сіздердің еліңіз ядролық қарусыздану және оны таратпау жөнінде көптеген бастама көтеретініне сенімдімін.

Ядролық қарудан зиян шеккен Жапония мен Қазақстан ядролық қарусыздану және оны таратпау мәселесіне ерекше маңыз беріп, өзара бірқатар шаралар қабылдады. Екі ел де 2015 жылдан бері Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартты жүзеге асыру мақсатында ынтымақтастық орнатып, өз міндеттерін атқарып келеді.

Қазіргі таңда халықаралық аренада ядролық қарусыздануға қатысты кереғар пікірлер өршіп тұр. Сондықтан, ядролық қаруы бар елдер мен басқа мемлекеттер арасында ортақ келісім қажет. Осындай жағдайда Жапония «ядролық қарусыз әлемді» орнату мақсатында Қазақстанмен әріптестігімізді одан әрі жалғастыруға мүдделіміз.

– Әңгімеңізге рахмет!

Әңгімелескен

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Станимир Стоилов ұлттық құрамадан кетті

17.01.2019

19 қаңтарда Оралда 14 ойықта суға түседі

17.01.2019

Маңғыстауда «Қошқар-Ата» қалдық қоймасына қатысты жұмыстары тұрақты жүргізіліп келеді

17.01.2019

Жаңадан ашылған ауданға жастар оралып жатыр

17.01.2019

«Егемен» жазған мақала сенатор сауалына арқау болды

17.01.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында сержанттар кеңесі өтті

17.01.2019

113 мыңнан астам отбасы тұрғын үй жағдайын жақсартты - Қ.Өскенбаев 

17.01.2019

Шымбұлақта фристайлдан әлем кубогі өтеді

17.01.2019

Атырау облысында екпе алмаған балалар қызылшаға шалдығып жатыр

17.01.2019

Алматыдағы Баум тоғайы түрлене түспек

17.01.2019

Бокстан Қазақстан әйелдер құрамасы Сербиядағы турнирді сәтті бастады

17.01.2019

Талдықорғанда «ақылды» аялдама салынып жатыр

17.01.2019

Қазақстандық теннисшілер жұбы екінші кезеңге шықты

17.01.2019

Галышева мен Рейхерд АҚШ-тағы әлем кубогі кезеңінде бақ сынайды

17.01.2019

Шайбалы хоккейден әйелдер құрамасы әлемдік сынның финалына өтті

17.01.2019

Батыс Қазақстан ТЖД 17 күнде 43 SMS-хабарлама таратты

17.01.2019

 Қостанайда 867 үкіметтік емес ұйымның 586-ы жұмыс істейді

17.01.2019

ТҮҚЖБ-ның әр төртінші заемы «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша берілген

17.01.2019

Батыс Қазақстанда 256 мемлекеттік қызметкердің орны бос тұр

17.01.2019

Алматылық тұрғындар жертөледен танк тауып алды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу