Ер мен еңбек

Адамның бір өкініші мен бір қуа­нышы қатар жүретіні әлімсақтан мә­­лім ғой. Бұл туралы миллион рет ай­­тылып, миллион рет жазылса да сол баяғы қалпы. Тұлғаны көзі ті­рі­сін­де төрге отырғызып, асыл қа­­си­етін асқақтатып, өз еңбегіне лай­ық­ты баға беруді әлі игере алмай ке­­ле жат­қан тәріздіміз. Игере алсақ, ұлы жа­зушы Мұхтар Әуезовтен «Мен отыр­­ған жерді төр санасаңдар бол­ға­­ны...» деген қанатты сөз қалар ма еді?!

Егемен Қазақстан
08.01.2018 114

Адам еңбегін бағалау демекші, жақында «Ұлттық медициналық холдинг» АҚ басқармасының бұрынғы төрағасы, микробиолог ғалым Кеннет Әлібек өткен жылдың аяғында АҚШ-қа қайта оралды. Оның айтуын­ша, Қазақстанда жұмыс істеу мүмкін емес, тек­серістен тексеріс. Сені ұнатпайтын жо­ғарыдағы бір бюрократ айтты деп ау­дит әйтеуір жоқ жерден бірдеңе та­буға жанталасады. Сол себепті ғалым ең­бек­ті бағалай білетін, «тағдыры қа­р­жыгерлерге, СЭС пен тағы басқаларға тәу­елді емес» АҚШ-тағы ғылыммен ай­на­лысатын компанияға жеті жылдан соң қайта оралуды жөн көріпті. Бұл біз ха­бардар бір ақпарат қана. Ал әлемнің түк­пір-түкпірінде қаншама кәсіби білік­ті­лі­гі жоғары қазақтың жұмыс істеп жүр­ге­нін құдай білсін. Қазақ перзентінің әлем­ге әйгілі компанияларда, іргелі ұй­ымдарда еңбек етуі мақтаныш, әрине. Алай­да олардың атажұртында жұмыс іс­теп, өз мемлекетін өркендетуіне не ке­дер­гі?

Тағы да бар мәселе адамның еңбегін, қарым-қабілетін лайықты бағалау дегенге келіп тіреледі. Елбасы ана бір жылы басқа елдерде қызмет етіп жүрген білікті мамандарды, ойшыл ғалымдарды, жаңа­шыл жастарды Қазақстанға шақыру ту­ра­лы үкіметке тапсырма берген-ді. Сол тапсырма қаншалықты дәрежеде орын­дал­ды. Белгісіз. Орындалса, оң өз­ге­ріс­тер­дің нышаны байқалар еді ғой. Әзірге бай­қалмай тұр...

Шетелдерде еңбек етіп жатқандар тү­гілі «Болашақ» бағдарламасы аясын­да білім алып келген жастардың бі­лім-білігі қаншалықты деңгейде ба­ғаланады? Мәселе олардың жұмысқа ор­наласуында ғана емес, кәсіби бі­лік­ті­лігін шыңдайтын, елге пайда әке­летін лайықты жұмыс орнында болып тұр ғой. Мемлекеттің «Болашақ» бағ­дар­ла­масына қыруар қаржы бө­ліп, оқы­т­қа­ны белгілі. Халықтың қар­жы­сына. Қайтарымы қайда? Еуропаның, АҚШ-тың, Жапония мен Оңтүстік Кореяның іргелі оқу орындарын үздік тәмамдаған жас­тарды болмашы жалақыға жұмыс іс­теу­ге аймақтарға жіберу қаншалықты әді­летті болмақшы?

Амал жоқ, жастар сосын ғой Батысқа ма, басқа жаққа ма, «екі қолға – бір кү­рек» іздеп сабылатыны. Патриот емес­сің деп кім айта алады?! Жазушы Ғаби­ден Мұстафиннің «Туа білген ха­лық тәрбиелей де білу керек. Ұрпа­ғың­ды өмірге әкелген екенсің, оны баули да біл» дегенін Білім және ғылым министрлігі саласындағылар оқыды ма екен? Оқымаса, қайта еске салып отырған жайымыз бар.

Әңгімеміздің әлқиссасы еңбек адамын, кәсіби маманды бағалау еді ғой. Басқалай айтқанда, елдің дамуына, өз саласының өркендеуіне өлшеусіз үлкен қо­сып жүрген жандарға лайықты құр­мет көрсету кез келген өркениетті қо­ғам­ның басты қағидасы. Мемлекет та­ра­пынан үш дәрежелі «Еңбек даңқы» ор­­­денінің тағайындалуы осындай ізгі ой­­дан туғаны анық. Әйтсе де, атал­ған орденмен марапатталғандардың есе­лі еңбегінен былайғы жұртшылық то­лық­тай хабардар деп айту қиын. Ен­де­ше бұл жағынан, яғни еңбек адамын насихаттау кемшін соғып жатыр.

Еңбекті бағалау демекші, өлшеусіз еңбегіне, атқарған қыруар қызметіне қарай әркімнің қоғамда өз орны болаты­ны сөзсіз. Тіпті кейбір тұлғалардың та­рихтағы орны сол еңбегі арқылы тү­бегейлі шегенделген. Оның әрі-бері сан саққа жүгіртіп, әңгіме қозғағанмен та­­рихи деректің алдында бұлтара алмай­сың. Не үшін айтып отырмыз? Әлжан Жар­мұхамедов – қазақтан шыққан тұң­ғыш Олимпиада чемпионы. Тоғыз дүр­кін КСРО чемпионы (1970-1978 жж, 1980 ж.), КСРО құрамасының сапында үш мәрте Еуропа чемпионы (1967, 1971, 1979 жж.). 1972 жылы Олимпиада чемпионы атанды. Бұлтартпасыз тарихи дерек. Кейбіреулер оны ойын түрлерінен қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы дегісі келеді. Олай жіліктейтін болсақ, бокстан тұң­ғыш Олимпиада чемпионы, күрестен тұң­ғыш Олимпиада чемпионы, шахматтан тұңғыш Олимпиада чемпионы... деп ай­тамыз ба?!

Қазір Кеңес Одағы кезінде, Тәу­ел­сіздік алған тұста деген анық­тауыштар пай­да болды. Тарих біртұтас. Бүгінгі та­рих кешегінің жалғасы, өткеннен бө­ліп қарау қиын. Бүгінге кешеден кел­геніміз аян. Олай болса, Тоқтар Әу­бә­кіров те қазақ халқының тұңғыш ға­рышкері. Кеңес Одағы кезіндегі деп бұ­ра тартудың жөні жоқ. Ердің еңбегі та­рихи тұрғыдан бағалануы тиіс!

Жазушы Әбіш Кекілбайұлының «Бат­­пан-батпан байлық тек жер кө­кі­ре­гін­­де ғана емес, ел көкірегінде де тұнып тұр. Сүйінерге жарайтын жақ­сы мен жай­­саң тек жер астында жатқан жоқ, жер үстінде де жүр». Ен­деше сол жер үс­­тінде жүрген жақсы мен жайсаңды, ел­­дің өркендеуіне өлшеусіз қызмет етіп жүр­ген жандарды көзі тірісінде лай­ық­ты бағалағанға не жетсін!

Ғабит МҮСІРЕП,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.07.2018

МҰЗ ҮСТІНДЕГІ ШОҚ ЖҰЛДЫЗ...(ДЕНИС ТЕНГЕ АРНАЛАДЫ)

20.07.2018

Қоғамдық даму вице-министрі тағайындалды

20.07.2018

Үкімет басшысы Бәсекеге қабілеттілік жөніндегі сараптама кеңесінің отырысын өткізді

20.07.2018

Шымбұлақта ІІІ Халықаралық тау және спорт фестивалі басталды

20.07.2018

Әлемдегі ең ауқатты командалар қайсы?

20.07.2018

Мектеп түлектері ауылдастарына ойын алаңын сыйға тартты

20.07.2018

Токио Олимпиадасының бағдарламасы бекітілді

20.07.2018

Астанада «Ұлы Дала рухы» фестивалі аясында іріктеу сындары жалғасады

20.07.2018

Елбасы Денис Теннің қазасын қатты күйзеліспен қабылдаған

20.07.2018

Семейде  «Күміс сиқыры» атты  көрме ашылды

20.07.2018

Бердібек Сапарбаев мәжіліс депутаттарымен кездесті

20.07.2018

Астанада қазақ күресінен Азия чемпионаты өтеді

20.07.2018

Елбасы Денис Теннің өліміне байланысты қылмысты бақылауда ұстауды тапсырды

20.07.2018

Шымкентте «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағын дамыту мәселелері талқыланды

20.07.2018

Денис Теннің өліміне қатысты екінші күдікті іздестіріліп жатыр

20.07.2018

Гомерден қалған мұра

20.07.2018

Көкшетауда көшпелі көрменің тұсаукесері өтті

20.07.2018

«Астана» – келесі кезеңде

20.07.2018

Астанада ертеңнен бастап жолақы 180 теңге болады

20.07.2018

Суға түскенде сақтық керек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Атақ қымбат па, абырой қымбат па?

Бүгінде қандай жолмен келсе де атақ үшін есі кете, есерлене қимылд­ай­ты­ны­мыз­ды бәрі біледі. Айта­лық, жуырдағы бір мереке күндерінде орден сатылыпты. Бұл орденнің атауы қандай дерсіз – «Қазақстанның құрметті азаматы».

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу