Бәкей Ағыпарұлы: Заман талабына сай нақтылы мақсаттар

Қазақстан Республикасы­ның Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Төртінші өнеркә­сіп­тік революция жағдайын­дағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауын оқып, бұл аса маңызды бағдарламаға байланыс­ты өз ойымды ортаға салуды жөн көрдім. 

Егемен Қазақстан
24.01.2018 2203
2

Қандай істің болмасын көзде­ген алдағы межесі айқын болса, оған жететін жолы ашық, табысы да мол болады. Олай болса бұл Жолдауда 2015 жылы Бірік­кен Ұлттар Ұйымының Бас Ассам­блеясынан ұсынған Әлемнің тұрақ­ты даму мақсаттарын Қазақ­стан­да жүзеге асыруға үлес қоса­тын және қазіргі жаhандану заманы мен жаңа технологиялардың тала­бы­на сай нақтылы әрі жаңа межелер қойылыпты. 

Қазақстанның жаhандық бәсе­кеге қабілеттілігін арттырудың бірден-бір жолы өнеркәсіп саласына революциялық өзгеріс жасау және рухани жаңғырту мәселесі болып табылады. Н.Назарбаевтың осы жолғы Жолдауында ұсынған 10 міндеттің алғашқы бесеуі өнеркәсіпті қарқынды дамытуға (өнеркәсіпке ең жаңа технологияларды енгізу, ресурстарды тиімді пайдалану, агроөнеркәсіп кешенін жаңа технологиялық деңгейге көтеру, көлік-логистикалық ин­фра­құрылымды дамыту, құры­лыс және коммуналдық сектор­ға заманауи технология қол­дану) бағытталса; одан кейінгі бесеуінде сол белеске жетудің жолдары (қаржы секторын жаңалау, адами капиталды дамыту, мемлекеттік істі тиімді басқару, жемқорлықпен күресу, тіршілік ортасына «ақыл­ды технология» енгізу) айқын белгіленген. 

Өткен жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның ішкі жалпы өнімі 4%, өнеркәсіп өнімі 7%-ға артып, жұмыссыздық деңгейі 4,9% төмендегені төртінші өнеркәсіптік революция әлемі­не бейімделудің экономикалық және әлеуметтік негіздері қазірдің өзін­де қалана бастағанын дәлел­дейді. Сонымен қатар Жолдауда тек қазба бай­лыққа тәуелді болмай, ел дамуының жаңа сапасын, жаңа жолын қарастыру жөнінде міндеттер қойылған. 
Индустрияландыру мақсатын жүзеге асыруға жаңа технология мен инновацияның қо­са­тын үлесін арттыру үшін технологиялар трансфертін ынталандыру, өнеркәсіптік кәсіп­орындарды цифр­ландыру жобаларының маңызы зор болмақ.

Кәсіпорындар­дың энер­гия тиімділігі мен үнем­ділігін және эко­логиялық таза­лығына қойылатын талаптарды арттыру қажеттігі күннен-күнге өзекті бола түсуде. Бұл та­лап­тар да Жолдауда өз орнын тапқан.

Ауылшаруашылық шикізат­тарын қайта өңдеу, әлемдік нарық­тарға жоғары сапалы дайын өнім шығару, агроөнеркәсіп кеше­нін қарқынды дамытуда аграр­лық ғылым мен жоғары оқу орын­дарының атқаратын міндеттеріне баса назар аударылған.

Әсіресе осы заманғы ғылым мен технология жетістіктеріне сүйе­не отырып «Қазақстанда жасал­­ған» табиғи азық-түлік бре­ндін жасап, халықаралық на­рық­қа шығарса, ел экономикасына тигізетін ықпалы зор болады. 

Жолдаудағы тағы бір маңыз­ды бағыт – интеллектуал­ды көлік жүйесін енгізу, инфра­құры­лым­ның тиімділігін арттыру. Осы орайда халықаралық жол торабында Қазақстанның маңы­зын арттыруға арналған қар­жы көлемін ұлғайту келешекте халық­қа пайдасын тигізбек.

Құрылыс саласына да заманауи жаңа әдістер, технологиялар мен материалдарды қолдану арқылы сапаны, экологиялық тазалықты және энергетикалық тиімділікті арттырудың бағыты айқындалыпты. 

Жолдауда адам капиталының жаңа сапасын қалыптастыру мақсаты шеңберінде экономи­калық қажеттілігі мен заман талабына сай білім беру жүйесін жаңа­лап, оқытушылардың бі­лікті­лігін арттыру, олардың қа­дір-қасиетін барынша арттыру, жоғары оқу орындарында ақ­параттық технологиялар қол­дану, олардың академиялық еркін­дігін заңнамалық тұрғыда қам­тама­сыз ету ерекше атап көр­сетіл­ген. Ұлттың төл тарихын, тілін, мәде­ниетін жетік біліп қас­тер­лейтін, сонымен қатар шет тіл­дерін жақсы меңгерген, озық көзқарасты азамат қалыптастыру бүгінгі заман, қоғамның басты талабы болып табылатыны да кеңінен қамтылған.

Қорыта айтқанда, Қазақстан Президентінің биылғы Жолдауы замана көшінің беталысын тамыршыдай тап басып, елді осыған сай одан әрі қарқынды дамытуға бас­тайтын айқын да нақты жоспар екені сөзсіз.

Бәкей АҒЫПАРҰЛЫ,
Моңғолия Ғылым академиясының академигі,
Моңғолия Ауыл шаруашылығы академиясының вице-президенті

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Зейін Әліпбек Ұлттық музей директорының кеңесшісі болып тағайындалды

21.02.2019

«Болашақ» - керемет бағдарлама - Шамиль Аляутдинов  

21.02.2019

Әділхан Ержановтың «Түн құдайы» фильмі Үндістанда өтетін фестивальде бақ сынамақ

21.02.2019

Тұрмысы төмен отбасыларға үй беріледі

21.02.2019

Қызылордалық жастар екі жүзге жуық адамды тегін тамақтандырды

21.02.2019

Қызылордада 5 млн теңгені қолды қылған ұры 10 жылға сотталды

21.02.2019

Қазақстанның Қарулы күштері «Кыш-2019» оқу-жаттығуына қатысады

21.02.2019

Заң университеті жас ғалымдарға гранттар бөлді

21.02.2019

АҚШ-тың әуе компаниялары Қазақстанға биыл ұша алады

21.02.2019

Өзбекстан мен Қырғызстаннан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

21.02.2019

Қорғалжың қорығында балық аулауға тыйым салынды

21.02.2019

Инфекциялық аурулармен күресуге 2,3 млрд теңге бөлінді

21.02.2019

FlyArystan компаниясы мамырда Орал-Алматы әуе рейсін шығарады

21.02.2019

Маңғыстаулық көп балалы аналар қоғамдық көлікте тегін жүреді

21.02.2019

Маңғыстауда мұқтаж отбасыларға гранттар беріледі

21.02.2019

Маңғыстауда мүгедек балалардың емделуіне жағдай жасалады

21.02.2019

Маңғыстауда көп балалы отбасыларға 100 мың теңге төленеді

21.02.2019

Қарағандыда жас сарбаз өз-өзіне оқ атып, мерт болды

21.02.2019

2010 жылдан бері 120 мың тұрақты жұмыс орны құрылды - Жеңіс Қасымбек

21.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығы әскери бөлімдерінде жауынгерлік атыстар өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу