28 Ақпан, 2018

Қорсыну – әлсіздік белгісі

64 реткөрсетілді

Қазақ осындай жағымсыз қа­си­еттерден қашан арылар екен? Аты «қазақтарды» меншіктеуге ұмтылу өзін айналасына, басқаларға мойындата алмай жүргендердің тір­лігі. Әлсіздердің әрекеті. Жетіс­тіктерімен тәмам жұртты таңғал­ды­­рып жатқан жан болса, оның қазаққа қатысы бар-жоғын түгендеп, ата-бабасының, болмаса анасының арғы тегін қазбалап, қазаққа әкеліп телуге жанталасып бағамыз. Құдды содан қазақтың абы­ройы асқақтап, төрткүл дүние алаш­тың аяқ астында жататын секілді.

Бұл мәселе көптен бері мазалап жүрген-ді. Алайда оның жазылуына «100 пайыз беларусь» Динара Әлімбекованың жеңісі түрткі болды. Биатлоншы қыз Беларусь құрамасының сапында Пхенчхан Олимпиадасының алтын медалін жеңіп алды. Сосын қазақстандық бұқаралық ақпарат құралдары арасында Әлімбекованы ұлықтау сайысы басталды дейсің. Ең бас­тысы, кез келген ақпаратта спорт­шы­ның «қазақ» екендігі баса айтылды. «Қазақ қызының биігі», «Қазақ қызы Олимпиада чемпионы атанды», «Қазақ қызы Беларусь құрамасына алтын сыйлады», «Беларусь құрамасындағы қазақ қызы – Олимпиада чемпионы», «Алтын алған қазақ қызы – Динара», «Лукашенко Олимпиада чемпионы болған қазақ қызын марапаттады». Осылай жалғаса береді тақырыптар легі. Қазақстандық орыстілді сайттар да қалысқан жоқ. «Первая олимпийская чемпионка-казашка», «Ликует не только Беларусь, но и Казахстан: наша Динара Алимбекова – первая в истории казашка-Олимпийская чемпионка» деп бөркін аспанға атып, шаттанады дерсің. «Біздің Динара» болмаса, алтының әдірам қалады екен. Тоқетері, Беларусь елі Олимпиада алтынын алып берген қазақ қызының арқасында Қазақ еліне қарыздар?!

Рас, биатлоншы Динара Әлімбекова Қазақстанның тумасы, Қарағанды облысының Абай қаласында дүниеге келіп, үш жасында Белоруссияға қоныс аударған. Әкесі қазақ, шешесі белорус. Ес білгелі белорус жұртының ортасында, атажұртына ат басын тіреудің сәті түспеген. Қазақстан туралы там-тұмдап қана біледі.

Құжатында «қазақ» деп жазылуы адамның болмысы қазақ екендігін, жүрегі алаш деп соғатындығын білдір­ме­се керек. Басқа елдегі құжаты «қазақ­тарды» айтпағанда, санда бар, санатта жоқ бауырларымыз елімізде де жетіп артылады емес пе? Олай болса, шетелдерде тұрып жатқан қандастарымызды «қазақ емессің» деп жазғыра аламыз ба? Қазақтың тарихы түгілі, Қазақстан туралы ақпараттан бейхабар болса ше. Оны мәжбүрлеп қазақ қатарына қосқаннан ұтарымыз қайсы?

Бір қызығы, шетелдегі қазақтардың тағы бір перзенті қысқы Олимпиадаға қатысты. Ол жүлдеге іліккен жоқ. Әйт­песе қазақ баспасөзі кезекті рет ай­қай­­латқан тақырыптармен, қалың оқыр­­маннан сүйінші сұрап, миллиардтан астам халықтың намысын қазақ оғы­ла­ны қорғап жүр деп жазатын ба еді кім білсін?! Өкінішке қарай Аршынғазы Шәкен қазақ журналистеріне ондай сый жа­сай алмады. Ол Қытайдың Үрімші қаласында дүниеге келген. Конькимен 1500 метрге жүгіруден Қытай елі­нің же­ңімпазы. Енді 22 жастағы Аршын­ға­зы 2022 жылы Бейжіңде өтетін Олим­пи­адаға қызу әзірленетін болады.

«Туып-өскен жерім Қытай. Патриот­пын. 2022 жылғы Олимпиадада еліме медаль сыйлағым келеді. Ешқайда кет­пей­мін, басқа елдің азаматтығын алу ойымда жоқ». Аршынғазы осылай дей­ді. Міне, біздің алып-ұшқан, өмір­дің объективті шындығымен сана­са бер­мейтін ағайынға қытайлық бауы­ры­мыз­д­ың берген нақты жауабы. Кінәлай алмайсыз. Қазақ болғанымен, басқа елдің азаматы!

Енді кейбір журналистердің қызды-қыздымен «шетелдегі қазақ ұлтының мақтанышына» айналдырып жіберген Динараның айтқанына жүгінелік. «Вся моя сознательная жизнь связана с Беларусью и чувствую себя на сто процентов белоруской», дейді. Осыдан кейін не айтуға болады?

Өзінің ұлылығын айтып, қайта-қайта соны еске салып, ұлттық мақтаныш ретінде көрсету шағын халықтарға тән қасиет екен. Басқалар алдында «өздерінің осал емес екендігін» дәлелдеу үшін. Бұл әлгі «комплекс неполноценности» деген ұғым-түсінікке, өзін кем сезіну, қораш сезінуге дәл келетіндей. Олай болса, қазақтың «мықты қазақты меншіктеу» әрекеті өзін кем сезінуден әлі арыла алмағанымызды көрсетеді.

Жазушы Әбіш Кекілбайдың мына сөзі бүгінгі әңгімеміздің түйіні іспетті: «Біз ешкімге күш көрсетпейміз. Біз де адам перзентіміз. Кем перзенті емес, тең перзентіміз. Керек кезінде кең де бола аламыз. Керек кезінде ер де бола аламыз». Ендеше, бәсекелестік деген осы. Елбасы айтқандай, «жаңғыру ұғымы­ның өзі мейлінше көнерген, жаһандық әлем­мен қабыспайтын кейбір дағдылар мен әдеттен арылу дегенді білдіреді». Біздің бүгінгі әңгімемізге ойыссақ, өзін қор көру, қорсыну психологиясынан арылу болып табылады.

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан» 

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар