Қандай кітап көп оқылады?

Бұл сұраққа жауап берудің алдында географиялық, та­нымдық, əр елдегі немесе өңір­дегі менталитетті назарда ұста­уымыз қажет секілді. 

Егемен Қазақстан
20.04.2018 3684
2

Осыдан бі­раз бұрын əлемнің əр өңіріндегі көп оқылатын жанрлар жайлы жа­зылған мақаланы көзім шалып қалды. Ол ақпараттың қазір де көп өзгере қоймағаны анық. Мысалға, АҚШ халқы соңғы жыл­дары əйелдерге арналған романдарды қалдырмай оқиды екен. Одан кейін бұл тізімде балалар мен жасөспірімдерге ар­налған ертегі мен танымдық романдар, фэнтези, бизнес және құқықтық əдебиеттер, комикс­тер, трэш, қазіргі заман мистика­сы, стимпанк, танымал жəне же­тіс­тікке жеткен адамдардың био­графиялық кітаптары орналасқан. Бұл қатарда детективтің жоқ болмауы бізді таңғалдырды. 

Нон-фикшннен бөлек əдеби жанр­­лардың бұл жерде аз болуын­ Аме­рика халқының өзіндік ерек­шелігімен түсіндіруге болатын шы­ғар.

мерикалықтарға тəн дү­ние­таным мен «америкалық ар­манға» дейін бұл тізімге өз­ге­ріс əкелгенін көре аламыз. Əйел ­теңдігі, кәсіпке құмарлық, əлеу­мет­тік қатынастарды түсіну­ге және өз құқықтарын білуге ұм­тылу осы өңірдегі кітап нарығына əсер етеді. 

Ал Еуропаның кітапсүйер қауы­мы «классикалық» детективке деген құмарын əлі баса алмай келеді. Бұ­ған ХХ ғасырдағы британиялық де­тективтің əсері мол болғаны анық. Еуро­пада шыңына шыққан бұл жанрды бүкіл əлем оқиды. Одан кейінгі орын­дарда балалар кітабы, мистика, сентиментальді махаббат романда­ры, танымдық-ғылыми кітаптар, қазіргі заман Еуропа романы (детек­тив, мистика, эротика, параноя, дадаизм мен эпатаж элементтері бар роман), тарихи романдар, манга мен комикстер, аспаздыққа баулу кітап­тары орналасқан. Бұл жерден де еуро­па­лықтарға тəн дүниетанымның, попса мəде­ние­тінің, жыныстық теңдік, өзін тұл­ға ретінде қалыптастыруға ты­рысу секілді Батыс халқына тəн мен­талитетті көре аламыз. Бұл жер­­де біз нақты əдеби көркем шы­­ғарма тұрғысынан қарағанда, нон-фикшннен бөлек, екі өңірден де фэнтези, детектив, мистика, за­манауи романдардың халық сұ­ранысына ие екенін білуге болады. 

Детектив жоғарыда айтқа­ны­мыздай, ХХ ғасырдағы брита­ниялық детективтен бастап халық жүрегінен орын алған. Қазіргі күні бұл жанрда жазылған романдар мен түсірілген фильмдерді санап тауыса алмайсың. Детектив қай кезде де ескірмек емес. Бі­рін­шіден, детектив қылмысты зерт­тейтін, тергеудің тəсілдері ар­қылы оқиға құрайтын жанр. Ал тер­геу ісі де жыл санап өзгереді, дамиды, күрделене түседі. Оқи­ға логикасы, із кесушінің ин­тел­лекті, оқиға желісі, тергеу тəсіл­дері де жаңарып, оқырманды шым-шытырықта ұстап отырады. Екіншіден, детективті көбіне бұ­рын­ғы агенттер мен полиция қызметкерлері, криминалистер жазады. Үшіншіден, оқиға соңына дейін оқырманның өзі де «қылмыскерді» бірге іздеп, жауа­бын алуға тырысады. Бұл кітап сүйер қауым үшін интеллек­туалдық ойын секілді əсер береді. Күнделікті қайталана беретін өмірден шаршаған адамдар үшін бұл кейіпкерлер бірге өмір сүріп, қиялын жетілдіріп, тіпті логикасын жаттықтыруға таптырмайтын кітап. 

Фэнтези мен фантастиканың таны­малдылығын қалай түсін­діруге болады? Бұл жерде нақ­ты өмірден қашу бар. Яғни бұл өмірде болуы мүмкін емес нəрсе­лердің бар болуы да адамды қиял­дауға жетелейді. Тағы сол жоғарыда айтып өткен жұмыс пен үйдің ортасында жүрген адам­дардың қиялдауға деген ынтасын айта кеткеніміз жөн. Ал өздігінен қиялға беріле алмайтын адам кітаптағы, кинодағы қиялға еріп, өмірден бір сəтке болса да қашуға мүмкіндік алады.

Абзал СҮЛЕЙМЕН, 
ақын

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Мектеп түлектері жарты жыл бұрын оқуға түсе алады

16.10.2018

Маңғыстау облысы 2018 жылға 464 миллиард теңге инвестиция тартуды жоспарлап отыр

16.10.2018

Қазақстан Ардагерлер кеңесі Бурабайда бас қосты

16.10.2018

Спорттың жекпе-жек түрлері бойынша конфедерация кубогының іріктеу туры өтті

16.10.2018

Кашемирді күтіп киіңіз

16.10.2018

Қыз-келіншектерді маммологке тегін тексерілуге шақырады

16.10.2018

Жасанды сұлулық жан азабына айналмасын

16.10.2018

Балеттің балғын болашағы

16.10.2018

Кенен Әзірбаев атындағы Жамбыл облыстық филармониясына елу жыл толды

16.10.2018

Сауытбек Ұсаұлының «Ақбөпе» әні туралы

16.10.2018

Зылиха апай (әңгіме)

16.10.2018

Зиялы қауым өкілдері Жолдауға пікір білдірді

16.10.2018

Жерге жаңаша көзқарас пен қатаң бақылау қажет

16.10.2018

Қостанай облысында өнімді өңдеу секторы 53 проценттен асты

16.10.2018

Қазақстандық қамту: отандық өнімнің өрісі неге тар?

16.10.2018

Юлия Путинцева жарысты жеңіспен бастады

16.10.2018

Арман Сейітмамыт: Кино әлеміне «Ел Арнаны» барынша етене жақындастыру керек

16.10.2018

Павлодар облысында отырғызылған ағаштардың 70 пайызы өспей қалған

16.10.2018

Съезд – нақты іске көшудің мысалы

16.10.2018

Түркістан еңбек күші бар, бірқатар салаларды дамытуға қолайлы облыс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу