# Әдебиет

Әдебиет • 29 Ақпан, 2024

Өрім талдай Сәулімдер

«Еркін бейбіт ауылым-ай,Жас өрім талдай сәулім-ай.Қырдың ерке сұлуыСағындым сені, бауырым-ай», дейді Сәкен Сейфуллин «Біздің жақта» әнінде. Иә, қателескен жоқсыз, сәулем емес, сәулім болса керек. Бұл не сөз деп таңыр­қайтын шығарсыз, бірақ анығы – осы. Сәулім. Жалғыз-ақ ауыз сөз әннің бүкіл реңін ашқаны өз алдына, қазақтың тілдік қолданысында ертеден бар екеніне көз жеткізген соң барып айтып отырмыз.

Әдебиет • 28 Ақпан, 2024

Балалар әдебиетінің бәйтерегі

Қостанайдағы облыстық кітапханада балалар әдебиетінің классигі Бердібек Соқпақбаевтың 100 жылдығына арналған әдеби кеш өтті. «Балалар әлемін таңғалдырған талант» деп аталатын тақырып аясында өткен іс-шараға өңірдің зиялы қауым өкілдері, жоғарғы оқу орындарының ұстаздары, студенттер мен мектеп оқушылары қатысты.

Әдебиет • 28 Ақпан, 2024

Мұртаза мен Мағауин

Замандастары Мұртаза мен Мағауинді шойын жолдағы қосылмайтын қос рельс секілді көретін. Рельс демекші, көзі­мізбен көріп, көңілімізге тоқыған сондай да бір оқиға болған. Екеуінің бүкіл өмірін көз алдыңа әкелетін бір сәттік қана эпизод. Ойлап қарасаң, өзіңе де сабақ болатындай қызық жағдай.

Әдебиет • 25 Ақпан, 2024

Аңыздан ахуалға дейін...

Байырғы әдебиетін, аңыз-әңгімелерін, ертегі-мифтерін жаңғыртқан ел жұ­тамайды. Мұқағали «қуат алып жырына бәз даладан» дегендей, бұрынғы ілкі бастауын қастерлеген ұлт соны жаңғыртып, заманауи жасандырған сайын өр­кен­дейтін сияқты болады да тұрады. Қазіргі небір керемет жауһар туын­ды­лар, фильмдер (мәселен, «Аватар») ежелгі мифтер мен ертегілерден та­мыр тар­татыны байқалады. Әлемдік өркениет те ең ежелгі ертегілердің со­ңы­нан қуа-қуа, ақыры бүгінде ғылыми техникалық жетістіктер соның бәрін ба­сып оз­ған­дай. Ол басқа әңгіме десек те, қандай да бір құндылықтар мен жетіс­тік­тер­дің­ бастауы ежелгі әдебиет пен ертегі-аңыз әңгімелерге сүйенетіні несі екен?

Әдебиет • 22 Ақпан, 2024

Алыпханның ажалы

Жазушы Тынымбай Нұрмағамбетовтің «Мешкей» романы ел тәуелсіздік алған алғашқы жылдардағы халық тұрмысындағы орын алған жағдайлар мен елдің ертеңіне сенбейтін құлдық құрсаудан әлі арыла алмаған жүйені, сондай-ақ бар мақсатын ақша табуға арнаған адамдар бойындағы ашкөздік, тойымсыздық сынды пиғылдарды суреттейді. Роман идеясы бас кейіпкер Алыпхан образына жинақталып жеткізіледі.

Әдебиет • 20 Ақпан, 2024

Ақырғы сөз ақиқаты

«Өмір мен өлім арасы – бір-ақ қадам». Бала күнде «Ата-анам да өле ме? Олар өлсе, мен не істеймін?» деп қай­ғырып жас төккенім есімде. Тағы бірде Құдай деп елес­теткен адамымыздың құлап жатқанын көріп, мұң­ға батыппыз. Жалған дүниенің жалқы ақи­қаты өлім десек, ұлы адам­дардың ажал алдын­дағы ақырғы сөзі қалай бол­мақ? Не толқытты, не сезінді?

Әдебиет • 20 Ақпан, 2024

Оны ұмытқан өзі де ұмытылады

«Күнікейдің жазығында» Жүсіпбек Күнікейдің «жазығын» ғана суреттемейді ғой. Жалғыз-ақ әйел теңсіздігі емес. Адам құқығы, ар бостандығы туралы толғай келе күллі қазақ өмірін суреттейді. Жалпы, шығарманың ауқымы кең, аспаны биік, сондықтан шындығы да жалғыз кейіпкерге байланып қалмаған. Әркім өзінше ұнатып, бойлағанынша ой қорыта береді. Тұтас шығарма былай тұрсын, әр бөліміндегі бір үзіндіні кесіп алып сөйлетсе де көптеген жайтқа куәдар боламыз.

Әдебиет • 20 Ақпан, 2024

Келмес күздің елесі

Күні кешегі сәттер санамыздан сағымданып кеткенімен, сонау келмеске кеткен бал балалық шақтағы естеліктер әлі есімізде. Сол кездердің ыстық-суығын сағынамыз, кей-кейде қара табан бала күнге қиял қанатында саяхаттап кетеміз. Тізгінсіз сағат тықылы алып-ұшып бара жатқанымен, ауылдағы алаңсыз да аяулы күндер шіркін бізден алыстамайды. Қалихан Ысқақ та 1959 жылы жазған «Қоңыр күз еді» повесінде соғыстан кейінгі интернаттағы жылдарын жып-жылы естеліктерімен еске алған. Көркем шығармада Алтайдың әсем табиғаты да, ауыл адамдарының психологиясы да, мөлдір махаббат пен мұңға толы жасөспірімдердің тағдыры да суреттелген.

Әдебиет • 15 Ақпан, 2024

Жүсіпбектің «Жаман тымағы»

Академик Серік Қирабаев «Сегіз қырлы, бір сырлы дарын» деп баға­лаған Жүсіпбек Аймауытұлының өлең, әңгіме, мақала, фельетон, пьеса, повесть, романдарымен саналы оқырман таныс деп ойлаймыз. Жазушының жаңа шығармалары да табылып, әдебиетіміздің ортақ олжасына айналып жатыр.

Соңғы жаңалықтар
Фото