Әдебиет • 17 Сәуір, 2026

Бостандық жолы бұралаң...

Пенде баласы жаралғалы бері қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заманды аңсап, әділетті қоғам құруды армандап келеді. Содан да болар, әлем әркез еркіндік, теңдік ұғымдарын ұлы идея ретінде алғы сапқа шығарып, бұқара бодандықтың бұғауын бұзу жолын­дағы жанталасын тоқтатқан емес. Бірақ түрлі халықтың құрбандық беріп көтерген әділет туы көбіне сұм мен қудың қолында кететініне тарих куә.

Әдебиет • 17 Сәуір, 2026

Шашубайдың тамы

Өмірде кез келген дүниенің шеті мен шегі барын білеміз. Сол шекарамен өмір сүреміз. Тек адамның ой-қиялы ғана шексіз, шетсіз ғаламға ұшады. Адам аяғы баспаған нүктеге, қолы тимеген ғажайыпқа ең алдымен ойы жетеді. Тынымбай Нұрмағанбетовтің Шашубайы да («Шашубай» әңгімесінен), міне, отбасы, ошақ қасында қолтығына жастығын қысқан күйі жаз шықса, там саламын деп армандап отыр. Өзі темір пештің жанында жантая жатса да ойша іргетасы да құйылып, кірпіші де қаланып, шатыры да еш әуресіз жабылып жатыр.

Әдебиет • 17 Сәуір, 2026

«Айқаптағы» Мағжан өлеңдері

«Айқап» журналында жарияланған алғашқы өлең кімдікі екенін білесіз бе? Журналдың ең алғашқы №1 санында Ыбырайдың өлеңі басылды. Өлеңге «Марқұм Ыбырай Алтынсарин сөзі» деген түсініктеме берілді. Ал сол кездегі көзі тірі ақындардан алғаш жарияланған Мағжан Жұмабаевтың «Жатыр» өлеңі еді. Мағжанның жыры «Айқаптың» №2 санында жарияланды.

Әдебиет • 15 Сәуір, 2026

Әдебиет және әдебиеттанушы мерейі

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде ақын, әдебиетта­нушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жанат Әскербекқызының мерейтойына арналған «Заманауи әдебиеттанудың теориялық мәселе­лері және структуралистік-феноменологиялық зерттеулер» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті.

Әдебиет • 13 Сәуір, 2026

Ғарифолла Әнестің 6 кітабы таныстырылды

Астанадағы Ұлттық академиялық кітапханада көрнекті ғалым, филология ғылымдарының докторы Ғарифолла Әнестің ғылыми еңбектерінің таныстырылымы өтті. Іс-шараны Ғылым және жоғары білім министрлігінің Тіл саясаты комитеті, Ш. Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы, «Арыс» баспасы және Ұлттық академиялық кітапханасы бірлесіп ұйымдастырды, деп жазады Egemen.kz.

Әдебиет • 11 Сәуір, 2026

Классикалық үлгіге қосылған еңбек

Үлкен әдебиетте айнымас бір белгі бар. Қас дарын­ның төлтума шығармашылығынан бір бөлек, мифтік Иппо­крена бастауынан шөлін басқан, әлемдік сөз өнерінің жауһар үлгіле­рінен шабыттану қасиеті құстың қос қанаты тәрізді биік­ке ұмтыл­дыратыны айқын. Күн ортақ, ай ортақ, жақ­сы ортақ, әлемдік әдебиет Құс Жолы тәрізді біртұтас еке­нін фон Гете өз хатшысы Эккер­манмен әңгімесінде 1827 жылы 31 қаңтарда айтқан болатын.

Әдебиет • 08 Сәуір, 2026

Әдебиет бапкері

Әдеби орта да өзінше бір қоғам, ондағы адамдар да бір-біріне қарсы боп, топ-топ боп бөлініп, сондай-ақ бірін-бірі қолдап, бірігіп, жекелеген адамдар өзара дос, аға-іні боп, ұстаз бен шәкірт деңгейіне де көтеріліп жатады. Сол секілді қан­шама адамға шуағын шашып, демеген кісілердің есімі де ерек­ше ықыласпен тілге тиек етіледі. Сондай есімдердің бірі – Мұқан Иманжанов.

Әдебиет • 07 Сәуір, 2026

Әдеби сынның бәсі қандай?

Осымен төртінші рет өтіп отырған «Қарағанды көктемі» поэзия фестивалі биыл әдеби сын жанрына арналды. Былтыр проза жанры қаузалған. Бұдан ұйымдастырушылар Қарағанды қаласының әкімдігі мен Қазақстан Жазушылар одағы Қарағанды филиалы әр жылы шамасынша әдебиеттің бір саласын қамтуға тырысып келе жатқаны байқалады.

Әдебиет • 02 Сәуір, 2026

Қазіргі романды қолдаған сыйлық

Қадау-қадау ғасырларда қазақ руханиятына пейілі түскен бай-бағландар аз болмаған. Солардың бірегейі – Есенқұл бай Маманов осыдан 111 жыл бұрын қазақ романына қазіргі теңгемен есептегенде 33 миллион жүлде тіккені айна-қатесіз болмаса да, бүгінде қайыра жаңғырып отыр. Демек, осы күнгі қалталылар да ұлт руханияты жолында аянып жатқан жоқ. Мыңдап саналмаса да, Есенқұл байдан үлгі алғандар бар.