Талбесігің тәрк етілсе...

Бүгінде әлеуметтік желілердің әлеуметтің көңіл-күйін көрсе­тетін айнаға айналғаны анық. Жуырда исі қазақ атаулы қасиет тұтатын талбесіктің қоқысқа тасталған суреті желіні шарлап, көрген жан жағасын ұстап, сан түрлі пікірлер жазылды.

Егемен Қазақстан
25.05.2018 4501
2

«…Ал, қазақ, мешел болып қалам демесең, тағылы­мыңды, бесігіңді түзе! Оны түзейін десең, әйелдің халін түзе!» деп өткен ғасыр­дың басында Мұхтар Әуезов айт­қандай, бүгінде тағы­лым­ды түзеу әлі де өзек­ті­лігін жоймай отыр. Ол уа­қытта қазақ әйелі негізінен ұстаз ұлағатын сіңіріп, мектеп тәлімін алмауынан зардап шексе, қазіргі проблема оқыған, көзі ашық қазақ қыз­дарының тарапынан тууда.

Жақында жаппыұлт­тық ата-аналар жиналысына қа­тысуға барған ана жиналыс өтетін аудитория­ға жақын орналасқан қыз­дар дәретханасына кіріп, қабыр­ғада жазылғанды оқып, қат­ты шошып, Уатсаптағы әйел­­­дер ара­сын­дағы чат­қа жаз­­баны түсіріп салды. «Түні­мен ұйықтай алмадым. Мектепте оқитын қыздары­мыз үлкен әйелдердің бір-біріне қысылып айта алмайтын дүниесін қабырғаға жазып, қандай ләззат алғанымен ортақтасыпты. Сұм­дық екен. Жалпы, мен бұл мектептен баламды алып кетемін деп жүр­генмін. Ал бірақ соны­мен іс біте ме? Бүгін басқа қабат­тар­дағы дәрет­хана­ларды да барып көрдік, оларда да неше түрлі сөздер жазылған. Директор жазуды ақтатып, сылап, бояп тастаймыз дейді. Жарайды, боя­ды дейік, бірақ бұл тәрбиесіз, ұла­ғат­­сыз ұрпақ өсіп келе жатыр деген сөз ғой. Не істейміз? Өткенде үйім­нің самалдығына шығып едім, жас шама­лары 5-6 сынып оқушылары деңгейіндегі кішкентай қыз бен ұл аймаласып тұр. Мектеп директорына сол көргенімді айтсам ол: «Қазір ата-анаға 5-ші сыныптағы қызыңыз үлкен сынып баласымен жүреді, деп айтсаң онда шаруаларыңыз болмасын, бұл біздің ішкі отбасылық ісіміз» деп ты­йып тастайды дейді. Қай жақ­қа бетіміз ауып кетті, не іс­теу­ге болады? Мектептерге барып, қоғам­дық негізде қыздармен тәрбие жұмыс­тарын жүргізуге аралассақ қайтеді?» деп жаны ауыра жазды.

Ал мына бір хатты «Фейсбук» әлеуметтік желі­сіндегі парақшасында журналист Жолымбет Мәкіш жария­лады. Оған алыстан хат келіпті. «Ассаламуғалейкум, аға! Қалыңыз қалай? Сізге бір өтінішім бар еді. Оқыр­ман­дарыңыз көп қой, осыны жария­лап жіберіңізші. Мен сізге Оңтү­стік Кореядан хабарласып тұр­мын. Осы жақта жүргеніме 6 жылдан асты. Корея мен Қазақстанның ара­сын­да визасыз режім ашылғаннан бері, қазақ­тар мұнда көп келіп жатыр. Әсі­ресе қыздарымыз осында келіп алып, шетінен жеңіл жүріске салынып кетті. Жүз емес, мыңдап жүр. Тіпті аэропорттан сутенерлерімен келіп түсіп жатқанын талай рет көрдік. Осы туралы бір пост жазыңызшы. Әке-шешесі, аға-інісі мен жігіттеріміз ай қарап жүр ме, білмеймін. Ұяттан басымызды көтеріп жүре алмай қалдық» деген жазбаға ендігі бір қолданушы төмендегідей пікірін жаз­ған. «Осын­дай жағдай тоқса­нын­шы жылдардың ортасынан басталды. Сол жылдары Дубайға барғанымда толып жүр­ген қазақ қыздарын көргенде намыс­тан жылағым келетін. Қазір жезөк­шелік деген үйреншікті кәсіпке айналды. Бүкіл әлем қазақ қыз­дарын біледі. Бұған ешкім кедер­гі бола қоймас, қандары­на сіңіп кетті. Енді әркім өз баласына өте сақтық­пен қада­ғалау жасап, сақтан­баса басқа амал қалмады ма деймін» десе, «Дəл осындай жағдай Түркияның Анталия, Газиантеп қалаларында да болып жатыр екен. Әке-шешесін турфирмада, не даяшы болып істейміз деп алдайды екен. Қанша адамға жаздым, түк өзгеріс жоқ. Ол жақта жезөкшелік заңдастырылған екен. Ең жаманы əлгі қыздар тұқымы белгісіз бала туып, сонда өмір сүріп жүр екен тайраңдап. Санаға бермесе қиын екен...» дейді.

Желіден алынған тағы бір мысал. Гүлісхан Дома­лай­қызы атты ақын қыз өз п­арақ­шасында қытай аза­ма­­ты­ның етегінен ұс­та­ған қазақ қызы жайында жазып, бейнекөрінісін де жа­риялапты. Онда кілем төселіп ұлт­­тық киім киген қыздарымыз кү­йеу баланы иіліп, қарсы алып, аузы­на дəм тосып əспеттеп, керемет рə­сім жасап жатқаны түсірілген екен. Ал бірақ күйеу жігіт онымызға пыс­­қы­рып та қараған жоқ, ыржиып бір күлді де сүліктей қара көлігіне оты­рып, қайқайып алып тартты. Ұлт­­тық дəстүр, ұлттық киім тəрк еті­ліп қала берді артында. Бірақ ол ертең Қазақ­стан азаматы атанады, өйт­кені алған жары осы елдің азаматы болған­дықтан сол құқықты иеленуге оның да қақысы бар. Арты не болар?..

Бүгінде қазақтың қызы­ның тәр­биесі де, намысы да қоқысқа тасталған бесіктей қадірі де жоқ, қорғаны мен тыйы­мы да жоқ, бетімен кет­кен­діктің бәйгесі болса, сон­дағы жүлдені шаппай бер деп дара иелентіндей күйге түскені жан ауыртар ащы шын­дық. Жатжұрттықтардың арбауына қызы­мыз түссе де намыс оянбайды. Аяқ­тары ауыр, жүкті күйлерінде көз жастарын көл етіп, шетелдік тастап кетіп жатса, оны емес, пəле өз қызымыздан деп шы­ғамыз. Иә, негізі жөні бар, ғасыр­лардан қасиеттелген бесігін тәрк еткен жұрт бол­ғандаймыз.

«Есіктен келіп, төр менікі, ылдидан келіп, өр менікі» дейтіндер қап­тап, ертеңгі күн өз жерімізде аз болып қалып жүрмейік! Қыздарымызға ие болу ұлттық деңгейге шыққандай. 

Парықсыздық пен намыс­сыздықты өлтіріп, қара жер­дің қойнына тапсырып, қонақ сыйлаудан бұрын өзіңді құрметтеуді, бесігіңді түзеп, қыздарымыздың тәрбиесіне қараудың уақытын өткізіп, ұрпақты аздырып алсақ не болмақшы?.. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Әлеуметтік желінің жастар психологиясына әсері (видео)

23.10.2018

Өскемендегі көрмеде құнды фотосуреттер ұсынылды

23.10.2018

Жапония мен Еуропалық Одақ арасындағы экономикалық диалог

23.10.2018

Қызылорда ауруханасы тегін қызметке ақы алып келген

23.10.2018

Астанада жолаушылар автобусы оқушыны қағып кетті

23.10.2018

«Егеменді» отыз жыл оқыған оқырман

23.10.2018

Рудныйда Орал Мұхамеджановқа ескерткіш тақта ілінді

23.10.2018

Атырауда халықаралық күй фестивалі өтіп жатыр

23.10.2018

Қостанайда «Татуласу: сотқа дейін, сотта» атты конференция өтті

23.10.2018

Қайрат Қожамжаров Қазақстан дзюдо федерациясының президенті болып сайланды

23.10.2018

Бақытжан Сағынтаев облыстардың әкімдеріне жеке инвестицияларды тарту жұмысын күшейтуді тапсырды

23.10.2018

Асқар Мамин Ереванда өткен «Еуразия апталығы» халықаралық форумына қатысты

23.10.2018

Лондонда Елбасының ағылшын тіліндегі "Тәуелсіздік дәуірі" кітабының тұсауы кесілді

23.10.2018

Алматыда деректі фильмдер фестивалі өтті

23.10.2018

Үкіметте көлік пен логистиканы цифрландыру мәселесі қаралды

23.10.2018

«Алтай» әлем чемпионатына қатысады

23.10.2018

Петропавлда қонақ үй және мейрамхана кешені тұрғызылды

23.10.2018

Роналду "Олд Траффордқа" оралды

23.10.2018

«Барыс» Минскінің «Динамосын» ұтты

23.10.2018

«Брексит» келісімі 95%-ке дайын

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу