Бірғаным Әйтімова: Мәлімет неге дер кезінде берілмейді?

Әлеуметтік желілер мен депутаттарға жолданған хаттарға қарасақ, халық менингит дертінің таралуына алаңдаулы екенін байқаймыз. Дәрігерлер керісінше, орын алып жатқан жағдайлар қалыпты екенін, қорқатын себеп жоқтығын айтуда.

Егемен Қазақстан
18.06.2018 2575
2

Алайда Денсаулық сақтау министрлігінің ақпараты үсті­рт екені байқалып тұр. Өйткені статистикаға жүгін­сек 2013 жылы елде менингитпен 117 адам ауырып, оның 23-і, 2014 жылы 119 адам ауы­рып 29-ы, 2015 жылы 424 адам ауырып 26-сы, 2016 жы­лы 120 адам ауырып 15-і, 2017 жылы 62 адам ауырып 11-і көз жұмған. Ал биылғы 5 маусымға дейін менингокок инфекциясын жұқтырудың 58 фактісі тіркеліп, 13 адам қай­тыс болды. Яғни, бұрын тіркелгендердің 5-17 пайызы қайтыс болса, биыл бұл көрсеткіш 22,5%-ға жетіп отыр.

Осыдан-ақ жағдайдың қалыпты еместігін және өкілетті орган тарапынан шұғыл әрі төтенше шаралар қажеттігін көруге болады. Денсаулық сақтау министрі Алматы қаласына келіп тексеріс жүргізгенінде медицина мекемелерінің шұғыл режімде жұмыс істеуге да­йын еместігі, сондай-ақ емдеу мекемелерінің, қоғамдық денсаулық сақтау қызметінің, жедел жәрдем стансаларының жұмысында жүйелілік жоқ екені анықталды.

Әлеуметтік желілердің 19 мамырда дабыл көтергеніне қарамай, Бас мемлекеттік сани­тарлық дәрігер тек 3 маусымда, ал министрдің өзі 4 мау-
сымда ғана баспасөз конференциясын өткізді. Қоғамдық пікірге жауап берудегі, сыбыс пен теріс пікірге қарсы тұ­руда мұндай баяулыққа жол берілмеуі керек еді.

Халық құзырлы органнан елде не болып жатқанын, кім­дерге қауіп төнетінін, алаң­дау­ға негіз бар-жоғын, ин­фек­­циядан қалай сақтану ке­рек­тігін біліп, вакцинация қажет пе және оны қайдан алуға болады деген сұрақтарға кезінде жауап алуы керек. Ал менингитке қатысты хабарлар аз және қажетті шаралар уақтылы қабылданбағанын айтуға болады. Тіпті емдеу мекемелерінің осы дерт симп-
томдарымен түскендерді қабылдауға дайын еместігі жөнінде фактілер де орын алды.

Менингококк эпидемия­сына қарсы дайындықты қам­тамасыз ету аурудың жағдайын анық­таудан бастап, оларды тексеру мен зертханалық рас­тауға дейінгі шаралардан тұ­рады. Дүниежүзілік ден­сау­лық сақтау ұйымының ұсынысы бойынша профилактика 1 жас-
тан 29 жасқа дейінгі барлық адамдарға вакцина салуды қарастырады.

Жоғарыда баяндалған­дар­ды ескере отырып, қалып­тас­қан жағдайды объективті бағалау және ел арасында алаң­даушылыққа жол бермеу мақ­сатында Үкімет келесі сұрақтарға жауап беруі қажет деп санаймыз:

- Бас мемлекеттік сани­тар­лық дәрігердің қалыптасқан жағдай кезіндегі рөлі қандай, аурудың тарауына байланыс-
ты алдын алу шаралары неге жасалмады?

- осы мәселе бойынша ха­лық­қа консультация беру үшін Call-орталықтар неге уақтылы ашылмады?

- инфекцияны тасымалдау­шы көздер, ошақтары, жасырын тасымалдаушылары туралы нақты ақпарат бар ма? Олар­ды анықтау үшін қандай шаралар қабылданып жатыр?

- елде осы ауруға диагнос-
тика жүргізетін зертханалар жеткілікті ме?

- әлемдік тәжірибе негізінде осы дерттің таралуына қалай жол бермеуге болады, алдын алу шаралары қандай?

- менингококк және бас­қа инфекциялар бойын­ша кү­­дікке ілінген пациент­тер­­ді медициналық сара­лау қа­шан және қалай ұйым­дас­ты­рылады?

Біз осы сұрақтарға жауап бе­руді өтініп, Үкімет басшысы Б.Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдадық.

Бірғаным ӘЙТІМОВА,

Сенат депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу