Түркістан облысы: Зиялы қауым не дейді?

Егемен Қазақстан
21.06.2018 1380

М. ЕРМАН:  Өңірдің әлеуеті зор

Шымкентке республикалық маңызы бар қала мәртебесін беру және Түркістан облысын құру тек Қазақстанның ғана емес, сонымен бірге Орталық Азия өңірінің экономикалық мүд­десі үшін жұмыс істеуге мүм­­кіндік береді. Егер біз Шымкент пен жаңадан құрыл­ған Түркістан облысының әлеуе­тін қарастыратын болсақ, нені байқаймыз? Біріншіден, Шым­кентте және облыста өте ірі өнеркәсіп және білім бе­ру нысандары шоғырланған. 90-шы жылдары Мемлекет бас­шысының бастамасымен Түркістанда Халық­ара­лық қа­зақ-түрік универ­си­тетінің құ­рылғанын еске алсақ та жет­кілікті. Бүгінде бұл универси­тет Қазақстанның жоғары оқу орындары рейтингінде лайықты орынға ие болып отыр.

Көптеген студенттер, оның ішінде шетелдіктер де білім алып жатыр. Сонымен қатар Оңтүстік Қазақстан облы­сы­ның аумағы арқылы «Ба­тыс Еуропа – Батыс Қытай» жаңа заманауи дәлізі салынды. Бұ­ған қоса, газ тарту мәселесі де шешіліп, өңірде ауыл ша­руа­шылығы, шағын бизнес қар­қынды дами түсуде. Қазіргі уа­қытта Түркістанда түрлі нысан­дар салу бойынша жос­пар әзірленуде.

Мұхтар ЕРМАН,

Мәжіліс депутаты

*****

М. КЕМЕЛ: Дер кезінде қабылданған тамаша шешім

Түркістан қаласына облыс орталығы мәрте­бесін беру және аймақты Түркістан облысы деп атау өте тамаша әрі дер кезінде қабылданған шешім деп санаймын.

Бұл миллионнан аса халқы бар қала өз бетінше жеке өмір сүрсін, қалғандары да біртіндеп жетіліп кетер деген сынды жай ғана жеңіл мақсатпен жасалған жаңалық емес. Бұл – одан әлдеқайда ауқымды, үлкен мақсатты көз­деген шешім. Түркістан ежелден Ұлы Жібек жолының бойында жатқан қала, киелі шаһар. Дегенмен, бұл жаңалық тек осы оймен, сыр­тқы форма үшін жасалды деп ойламаймын. Оңтүс­тік­тегі көршіміз Өзбекстанда аса ауқымды жұ­мыстар басталып, ірі-ірі жобалар қолға алынып ж­атыр. Көрші мемлекетпен қатарласып, біздің ше­кара бойында жатқан облыс та одан әрі қарқынды түрде дамуға тиіс. Оған мүмкіндігі, әлеуеті жеткілікті. Осы жағынан алғанда, бұл жаңа­лық біздің еліміз үшін, жаңа атауға ие болған облыс үшін тиімді болады деп ойлаймын. Сондықтан Түркістанның облыс орталығы бол­ға­нына қуаныштымыз, әрі қарай жан-жақты дами беретініне сенеміз.

Шымкенттің де бұрынғы биігі аласармай, бұрынғы бағасы кемімей, одан әрі дами түседі. Бұл өңірдің халқы еңбекқор, саудаға бейім, бәсекелестікке қабілетті. Облыс орталығы ауысты деп өкініп жатпағанына сенімдімін. Әрине, аздаған қиындықтар болуы мүмкін. Мәселен, Мақтаарал ауданынан Шымкентке дейінгі қашықтық бұрын 200 шақырым болса, енді жаңа облыс орталығы Түркістанмен арада 400 шақырым жол жатыр. Орталықтан қашықтай түскені сәл қиындық туғызғанымен, оған да біртіндеп бейімделіп кетеді.

Мырзагелді КЕМЕЛ,

экономика ғылымдарының докторы

*****

Қ. АЙТАХАНОВ: Демографиялық өсімге ықпал етеді

Елбасымыз жаңа облысты «Түркістан» деп атау арқы­лы аса маңызды тарихи ше­шім қабылдады. Өйткені «Түркіс­тан» ұғымы күллі түр­кі дүниесіне ортақ рухани һәм қас­терлі есім. Нұрсұлтан Әбіш­ұлы Назарбаев бұған дейін бұл қа­ла­ны халқымыздың рухани аста­насы деп үнемі айтатын Тіп­ті сонау 90-жылдардың ба­сын­да Түркістан шаһарын же­ке мәртебесі бар орталыққа айнал­ыру жөнінде де пікір өрбіген-тін.

Бұл орайда Мемлекет басшысы ұзақ ойланып, әбден иі қанып, пісіп-жетілген сәтті қалт жібермей шешім қабылдады. Өйткені көнеден келе жатқан арысы түркі дүниесіне, берісі қазақ хандарына астана болған бұл шаһардың кейінгі ұрпақ үшін, қазіргі еліміздің саяси ұстанымына айналған жаңғырудың іс жүзіндегі кө­рінісі үшін аса маңызы бар. Расын айтқанда, біздің рухани қай­нарымыз – Түркістан. Егер бұл мекен қадірлі-қасиетті болма­са ұлтымыздың ұлылары Есім хан, Абылай ханнан бас­тап, бұл жерді өздеріне мәң­гі­лік мекені ретінде таңдамас еді. Бұл бір.

Екіншіден, аталмыш ше­шім­нің экономикалық та қа­жет­тілігі бар. Түркістан өлке­сі жылы райлы, адамдар өмір сүруге қолайлы. Сол себеп­ті, онда орта және шағын биз­нес­ті дамыту арқылы елдің әл-ауқатын жақсартуға болады. Әрі қарай сабақтай айт­сам, эко­номика жақсарса, халық­тың демографиялық өсімі арта­ды, тұрмысы жақсарады. Де­мек, бұл қазақ қоғамы үшін – эко­номикалық, саяси, рухани үш­жақты пайдасы бар шешім.

Қуаныш АЙТАХАНОВ,

қоғам қайраткері

*****

Ғ. ЕСІМ: Шымкенттің өрісі кеңейді

Біз өркендеп келе жатқан елміз. Сондықтан бізге дәл осындай өте маңызды шешімдер қажет. Өйткені елімізде дәл бүгінгі заман ағымына сәйкес ірі мегаполис қалалар пайда болды. Әлемдік экономика тарихына назар салсақ, елдің әл-ауқатын көтеретін осы ірі қалалар. Бұл шаһарлардың басты ерекшелігі – әкімшілік-құ­рылымдық орталықтан тыс болуы тиіс. Себебі мегаполис­тер өзін-өзі қамтамасыз етіп қана қоймай, рес­публика бюд­жетіне донор бола алады. Бұл ғаламдық тәжірибе.

Мысалы, өткен 90-жылдары ел көлеміндегі барлық қалалар, яғни әкімшілік орта­лықтары нарық желіне шай­қа­лып, дағдарысқа ұшыраған тұста, Алматы былқ еткен жоқ. Себебі бұл қаланың донорлық мүмкіндігі болды, яки өзін-өзі асырай алды. Осындай мегаполистер қатарына соңғы жылдары Астана және Шымкент қаласы енді.

Осы орайда, бүгінгі қа­был­данған шешімі арқылы Елбасы болашақта донорлық мү­м­кін­дікке ие тағы бір құрылымды жасай алды. Одан кейін бұл ше­шімнің мен үшін рухани маңызы – жаңа аймақтың Түр­кістан облысы деп аталуы және оның орталығы қазақтың күллі ұлы­ларына мәңгілік мекен бол­ған Түркістан қаласының таңдалуы.

Ендігі бір мәселе – бола­шақ­та бой көтеруі тиіс жаңа қала нағыз қазақы стандартын сақтаған мазмұн, әрі ежелгі түркілік мәдениеттің жаңа замандағы келбетіне сай жаңғыртылса деген ниет бар.

Ғарифолла ЕСІМ,

академик

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Қой терісі демеңіз...

18.07.2018

Қазақ әдебиеті әлем тілдеріне аударылады

18.07.2018

Павлодар облысы жаңару мен жаңғыру жолында

17.07.2018

Гинеколог-акушер жас ананың өліміне қатысты пікір білдірді (видео)

17.07.2018

Елбасы Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді

17.07.2018

Каспий маңы елдерінің басшылары Ақтауда кездеседі

17.07.2018

Еліміздің үш қаласынан Баянауылға әуе рейстері ашылады

17.07.2018

Биыл Қазақстан перзентханаларында 31 ана қайтыс болды

17.07.2018

Алматыда Оңтүстік Кореямен бірлескен амбулаторлық клиника ашылды

17.07.2018

Еліміздің бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды

17.07.2018

Арқайым – аңыздар андыздаған алқап

17.07.2018

Инновациялық жобалар мен тың идеяларға байқау жарияланды

17.07.2018

Ақпарат және коммуникациялар министрі Smart city жобасын жүзеге асыру бойынша есеп берді

17.07.2018

Елбасы «Павлодар мұнай химиясы зауытына» барды

17.07.2018

«Президент кубогы» басталды

17.07.2018

Қазақмыс биылғы алты айда 14 млн 507 мың тонна кен өндірді

17.07.2018

«Qazaqstan» мен «Qazsport» футболдан әлем чемпионатының көрсетілімін қорытындылады

17.07.2018

Жаңаөзенде «Астанаммен мақтанам!» атты дөңгелек үстел өтті

17.07.2018

Биыл Алматыда заңсыз 77 нысан анықталды

17.07.2018

Мемлекеттік хатшы «Айбын» әскери-патриоттық жиынының ашылуына қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу