Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Егемен Қазақстан
22.06.2018 147
2

Қазіргі таңда мемлекет тарапынан ұсынылатын қызметтердің бірқатары өзінің жоғары сапасымен ерекшеленсе, екінші бір бөлігі әлі де жетілдіре түсуді қажет етеді. Бұл өз кезегінде көрсетілетін қызметтер сапасы деңгейінің ала-құла екенін білдіреді. Осы жағдаят атқарушы биліктің игілікті істерін көлеңкеде қалдырып, ел ішінде билікке деген жағымсыз көзқарасты қалыптастыратыны анық.

Әлеуметтік қызметтер көрсету сапасы жөнінде сөз еткенде, бірінші кезекте денсаулық сақтау саласы әңгіме өзегіне арқау болатыны белгілі жайт. Мәселен, бас ауырып, балтыр сыздағанда, дертің асқынып, жан-тәнің қиналғанда немесе перзентің науқастанып дегбірің қашқанда жүгінер емханалар мен ауруханалардың көрсететін қызметі жөнінде нақты «былай» деп кесіп айту қиын. Десек те, өзіне мәжбүрлікпен келіп тұрған науқастарды сарсаңға салу, сабылту, ары-бері жүгірту, лайықты көмек көрсете алмау тәрізді жағдаяттар денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік мекемелерге тән үрдіс болып отырғанын ешкім жоққа шығара алмайды. Кіріптар болып өзің тіркеуде тұрған емханаға үмітпен барғаныңда онда сенің дертіңді қарайтын маманның немесе қажетті медициналық аппараттың жоқтығын естіп тауың шағылып, мекеменің сен жолыққан дәрігерінің жол сілтеуімен өзіңе қажет маман-дәрігер бар өзге емхананы немесе жекеменшік дәрігерлік құрылымды іздеуге мәжбүр болатының бүгінде екінің бірінің басындағы іс. 

Осындайда анадайдан менмұндалаған еңселі емхана сіз үшін шалғайдағы ауылда орналасқан «медпункттей» дәрменсіздік танытқанына ыза боласыз. Оның үстіне тіркеуде тұрған емхана­ңыздың өкілдерінен сізге қажетті маман немесе медициналық аппарат бар дәрігерлік орталықтың қызметі ақылы болатынын естігенде әрі-сәрі күй кешесің. Ақшаң болса жақсы, ол құрғыр жоқ болса... 

Осы арада санаңызда сізге жол сілтеген адам мен әлгі медициналық құралы мен маманы бар, ақылы қызмет көрсететін құрылымның арасында жасырын келісім, жең ұшынан жалғасқан байланыс жоқ па деген күдікке бой алдырып, ол мемлекеттің тегін ұсынып отырған қызметін көрсетпей, амалын тауып сіздің қалтаңызды қағу мақсатымен сыбайласына жұмсап отырғандай сезінесің.

Қалай десек те науқастардың диагнозын анықтау барысында онсыз да мазасы қашып, жан-тәні қиналып тұрған адамдарды сарсаңға салу үрдісі бүгінде қалыпты жағдайға айналғандай. Бұл келеңсіз жағдаяттар көбіне маман тапшы­лығынан туындап жатады. Қазіргі таңда ден­саулық саласына қатысты түрлі мамандардың жетіспеушілігі дәрігер көмегін қажет етіп, емхана жағалаған тұрғындарға бірден байқалады. Мәселен, басқасын айтпағанда, қан және қан түзілу ағзалары ауруларын емдеу бағытындағы гематологтардың жетіспейтіндігі талайлардың жүйкесіне тиіп жүр. Өйткені гематологтың емдеуі немесе тексеруі қажет болған жағдайда бұл сала маманы барлық емханаларда бола бермейтіндіктен, оны шарқ ұрып іздеуге тура келеді. Гематологты тапқанның өзінде оның қабылдауы үшін алдын ала кезекке тіркеліп, кем дегенде бір ай күтесіз. Астананың өзіндегі жағдай осындай.

Соңғы деректерге қарағанда, еліміз бойынша гемофилия дертіне шалдыққан 1300-ге жуық адам есепте тұрады екен. Бұған гематологиялық тұрғыда тексерілуді қажет ететін азаматтарды қосқанда аталған саладағы маман-дәрігер қызметінің маңызы айқындала түседі.

Осы мәселені зерттеу барысында анық­талғандай, бүгінде гематологтардың жетіс­пеушілігінен олардың орнына учаскелік терапевттер медициналық қызмет көрсетіп жүр. Бұл өз кезегінде гемофилиямен ауыратын тұлғалардың арасында тиісті кәсіби мамандардан ем қабылдай алмай жүргендердің баршылық екенін аңғартады. 

Таяуда Қазақстандағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Асқар Шәкіров ел Үкіметінің назарын біз қозғап отырған мәселелерге аударып, арнайы хат жолдаған болатын. 

Омбудсмен өз үндеуінде ерте кезден ауруды диагностикалауды, емдеуді, ауруды алдын алуды, науқастарды оңалтуды, сондай-ақ гемофилиямен науқастанғандарды бірыңғай орталықта есепке алуды, олардың дәрі-дәрмектік препараттарға, стационарлық және амбулаторлық емдеуге объективті қажеттілігін қамтамасыз етуді жүзеге асыра алатын республикалық мамандандырылған мекеме құру қажеттілігін қозғаған. Бүгінгі таңда шын мәнінде мұндай мекеменің қажеттілігі анық байқалып отыр. Осы орайда дамыған мемлекеттерде, тіпті өзімізбен етене, ғасырлар бойы тығыз қарым-қатынаста келе жатқан Ресей, Өзбекстан сынды елдерде аталған салаға қатысты орталықтар жұмыс істейтінін айта кеткеніміз орынды. Мысалы, Ресейдің Гематология ұлттық медициналық зерттеу орталығында жыл сайын 4000-нан астам гемобластозамен және қанға тікелей қатысты басқа да ауруларға шалдыққан науқастар ем алып, мыңнан астам ота жасалады екен. Сондай-ақ бұл елде ғылыми-клиникалық және клиникалық-диагностикалық бағытта қызмет көрсететін 28 мекеме бар көрінеді. Ал Өзбекстанның Гемофилия орталығында диспансеризация, ортопедиялық емдеу және оңалту мен алдын алу іс-шаралары жүзеге асырылады екен. 

Жалпы, біз бүгін медицина саласындағы білікті, тәжірибелі мамандардың тапшылығының бір ғана мысалын сөз ете отырып, осы саладағы мамандарға деген зәрулікті, соның салдарынан денсаулық сақтау ісіндегі кейбір жағымсыз жайттар көбіне халықты әбігерге салып жүргенін айтқымыз келді. 

Жолдыбай БАЗАР,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2019

Бүгін еліміздің басым бөлігінде тұман түсіп, көктайғақ болады

23.02.2019

Бадминтоннан әлем кубогі: қазақстандықтар жұптық сында келесі кезеңге өтті

23.02.2019

Юлия Галышева Жапониядағы әлем кубогі кезеңінде қола жүлдегер атанды

23.02.2019

Елордада ашық құдықтар мәселесі қалай шешілуде?

23.02.2019

Астанада әскерге шақырылушыларды медициналық куәландыру мәселелері талқыланды

23.02.2019

Қоғамдық қабылдауда ақтөбеліктердің мыңнан астам мәселелері шешілді

23.02.2019

ТМД құрылысшылары баға белгілеу саласында тәжірибе алмасты

23.02.2019

Жас теміржолшылар республикалық «Jas qanattar»  форумына қатысты

23.02.2019

Қостанай облысында өткен жылы өңдеу өнеркәсібінің өсімі 5,8 процентке артты

23.02.2019

Мақсат- әр тұрғынға отыз шаршы метр баспана беру

23.02.2019

Қызылорда  облысы Полиция департаментінің жеке құрамы үшін гарнизондық жиын өтті

23.02.2019

Павлодарда  «Ұзақ өмір сүру орталығы» ашылды

23.02.2019

Ұлттық нейрохирургия орталығында түрлі науқастар  тегін қаралды

23.02.2019

Кетіп жатқан әкімге «кетпе» деді 

23.02.2019

Полиция департаменті тұрғындарға арналған кеңсе ашты

23.02.2019

Майқайың кентінде өрт сөндірушілер газ толы баллондарды алып шықты

23.02.2019

ҚХЛ: Тұрақты біріншілік аяқталды

23.02.2019

Михаил Кукушкин жартылай финалға шықты

23.02.2019

Еуропа лигасының жеребесі тартылды

23.02.2019

Павлодардағы «Мұнай-химия зауыты» ЖШС-да өткен жиынға  технологиялық жабдықтарды өндірушілер қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу