Зейнолла Самашев: Кезінде Алтын адам болған

Бүгін Тарбағатай ауданының Елеке сазы деген жерінен белгілі археолог Зейнолла Самашевтің жетекшілігімен жүргізілген қазба жұмыстарының нәтижесінде табылған алтын бұйымдар облыс әкімі Даниал Ахметовтің назарына ұсынылған еді. Реті келгенде айта кетейік, Елеке сазындағы қазба жұмыстарды 2016 жылы археолог Ерден Оралбай бастап, ғылыми айналымға енгізген болатын. Барқытбел баурайынан табылған құнды жәдігерлер туралы жан-жақты мәлімет алу үшін ұялы телефон арқылы Зейнолла Самашевпен сөйлескен едік.

Егемен Қазақстан
19.07.2018 6569
2

– Зейнолла аға, құтты болсын! Табылған дүниелер жайында айтып өтсеңіз.

– Бұл қазба жұмыстары Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің арнайы бағдарламасы аясында Тарбағатай ауданындағы тау арасындағы Елеке сазы деген жерде жүргізілді. Біз ерте сақ дәуіріне жататын екі-үш қорғанды қазуды бастағанбыз. Сол қорғандардан ақырындап жәдігерлер шығып жатыр. Қорғанды қазу жұмыстары әлі аяқталған жоқ. Табылған заттар аса құнды. Ерте сақ дәуіріндегі халықтардың мәдениетінің деңгейін, технологиясын көрсетеді.

– 3 мыңнан астам алтын бұйымдар шықты дейді.

–  3 мыңнан көп. Әлі де шығады. Бұл – бір жағы. Екіншіден, осы маңда қорғандарды тонаушылар көбейіп кетіпті. Үлкен сақ қорғандарын металл іздеуші құрылғылармен анықтап, жүк көліктерімен келіп, қазып әкетіп жатыр. Қара күзде, сосын сәуір айында тонайды екен. Қазіргі заманның тонаушылары көп ескерткіштерді тонап, быт-шытын шығарыпты. Сондықтан «алтын шықты», «бәленбай шықты» деп айғайлай берудің де қажеті жоқ сияқты. Сондай адамдар археологтардың соңынан жүретін секілді. Жергілікті құқық қорғау органдарының дұрыс жұмыс істемеуінің де бұған әсері бар деп ойлаймын. Тонаушыларды жергілікті адамдар көреді екен. Тұрғындардың өздеріне қаздыратындары да бар секілді. Оларға ақша беріп, аузын жауып қоятын көрінеді. Осы жағдай мені алаңдатады.

–  «Алтын адам» деуге бола ма?

– Кезінде Алтын адам болған. Кейіннен тоналғаннан соң алтындары жан-жаққа шашырап кеткен ғой. Мүрдесіне әлі жеткен жоқпыз.

– Бұл бір айдың ішіндегі жұмыс қой.

– Бір ай ғана жетпейтін уақыттағы жұмыс. Бірақ әлі аяқталған жоқ. Бір-екі апаталық жұмыс бар.

– Қанша қорған қазылды сонда биыл?

– Үш қорған қазылды. Бұл жерде 200-ден астам қорған бар. Қаржы бөлінсе, жалғастыра береміз. Биылғы меже – осы үш қорғандағы қазба жұмыстарын соңына дейін жеткізу.   

Сұхбаттасқан Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

Шығыс Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.10.2018

Халықаралық айтыстың Бас жүлдегерлері - Ринат Заитов пен Мұхтар Ниязов

21.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

21.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

21.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

21.10.2018

Қостанайда есірткі сатушылардың көшедегі жарнамасы өшірілді

21.10.2018

Қостанайда «102» операторлары үшін еліміздегі тұңғыш скрипт жасалады

21.10.2018

Қостанайда Абай Әмірхановты еске алуға арналған фестиваль өтті

21.10.2018

Алматыда үйінен шығып кеткен журналист келіншектің мәйіті табылды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда республикалық ақпараттық-насихат тобы Жолдау талаптарын түсіндірді

21.10.2018

Дәрігер телефонмен кеңес береді

21.10.2018

Мәдениет министрі жолдау бағыттарын түсіндірді

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда дене шынықтыру-сауықтыру кешені ашылды

21.10.2018

Астанада Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өтті

21.10.2018

Қорабай Есеновтің «Мәңгілік шырақ» атты мерейтойлық концерті өтті

21.10.2018

Туризмді дамыту жайы халықаралық форумда талқыланды

21.10.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен Батыр Баян атындағы республикалық турнир өтті

21.10.2018

Музейге қатысты мәселе талқыланды

21.10.2018

Қостанайда Қайнекей Жармағамбетовтың 100 жылдығы аталып өтті

21.10.2018

Астанада халықаралық ақындар айтысы өтіп жатыр

21.10.2018

«БӨРІЛІ МЕНІҢ БАЙРАҒЫМ...»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу