Аң-құсымызға да абай болайықшы...

Сайын даланың самалымен жарысқан киік атау­лы қырылып қалыпты. Көр­ген жанның жүрегі шемен болып кетсе де, шерге булы­ғып, дір ете түсетіндігі дау­­­сыз. Мойнын астына ала­­ ома­қаса құлап біреуі жа­тыр, енді біреуі жер сүзе жығылған. Көз жанары жетер жердің барлығы дер­лік өлген киіктің денесі. Оқиға Егіндікөл мен Жар­қайың аудандарының аума­ғында орын алған. Таби­ғатқа көрсетілген та­ғы­лық жайлы әңгімелеген құ­қық қор­­ғаушылар сипат­­тауға тіл жетпейтін осын­дай қаныпезерлікті кім жаса­ғандығын айтып берді.

Егемен Қазақстан
24.07.2018 4106
2

Негізі браконьерлер тобы төрт адам­нан тұрған. Біреуі Атбасар қаласының еш жерде жұмыс істемейтін тұрғыны.  Із кесушілер браконьердің аяқ астынан байып кетуінен секем алғанға ұқсайды. Ешқандай табысы болмаса да су­ жаңа «Джип» автомашинасын сатып алыпты. Қылмыстық оқи­ғаны зерттей келе, кінәлілер табыл­ған. Сөйтсе олар киік мүйі­зін сатып  кәсіп еткендер екен. Соң­ғы жылдары бірнеше мәр­те киік байғұс қырғын болыпты. Таби­ғаттың да, адал аңды аяуды білмейтін адамның да тақсыреті тағы жануарға батып тұр.  

Осы бір көріністі көрген соң өңірдегі ахуалды білмек бо­лып, облыстық орман және жануарлар әлемі шаруашылығы аумақ­тық инспекциясының басшысы Айдар Дарбаевқа жолыққан болатынбыз.

– Облыстағы аңшылық аума­ғы­ның жалпы көлемі 12,2 мил­лион гектарды құрайды. Осын­шама алқапта 129 аңшылық шаруа­шылығы ұйымдастырылған. Іс жол­ға қойылған жердегі жағдай жақсы. Дегенмен, браконьерлер тарапынан қауіп те бар. Қамсыз емеспіз, – дейді инспекция басшысы Арман Хауезұлы, – үстіміздегі жылдың өзінде ға­на жедел профилактикалық іс-шаралар өткізілді. Осы мақсатта 515 мәрте рейд ұйымдастырылды. Осынд­ай жұмыстың нәтижесінде 204 заң бұзушылық анықталды. Оның 15-і аң аулау қағидасын бұзғандар, 42 заң бұзушылық орман және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда орын алып отыр. Сондай-ақ 147 рет балық аулау және балық қорын қорғау қағидаларын бұзғандар анық­талды. Заң бұзушыларға 2347,7 мың теңге көлемінде айыппұл салынды. Олардың қолдарындағы кейбір құрал-жабдықтар тәр­кіленді.

Инспекция облыстың әкім­ші­лік шекарасындағы барлық балық шаруашылығын, сон­дай-ақ мем­лекеттік табиғи қорық­тарды, жануарлар дүниесін қорғап, өсімін молайту, пай­далану барысында бақылау функ­цияларының дұрыс жүзеге асырылуын қадағалайды. Әйтсе де, кейбір оңай олжа тап­қысы келетіндердің аңсары әлі де ұш­қан құс пен жүгірген аңға ауып тұр. Әсіресе, сирек кездесетін және құрып кету қаупі төніп тұр­ған аңдардың обалына да қара­майтындары бар. Міне, осындай браконьерлердің үстінен екі қылмыстық іс қозғалып, жануарлар әлеміне келтірілген залалы үшін 35 894 625 теңге айыппұл салынған. Зеренді ауданына қа­расты Тупеловка аңшылық шаруашылығының аумағында заңсыз үш бірдей қабанды атып алғаны үшін 2 705 625 теңге айып тартылған. Зеренді аудандық ішкі істер бөлімінің қызметкерлері жедел әрекет етіп, қабан атқан кінәлі адамдарды іле анықтап, жауапқа тартқан. Қабанды айтасыз, өте сирек кездесетін сұңқарлар пайдакүнемдердің кесі­рінен азайып барады. Мәсе­лен, 2018 жылдың 14 мамырында Астана қаласының халықаралық әуежайы арқылы 23 сұңқарды заңсыз әкетіп бара жатқандар қолға түскен. Былтыр да мұндай оқыс оқиғалар орын алғандығын жа­сыруға болмас. 2017 жылы Атбасар ауданының аумағында 11 қабанды оққа байлап,  заңсыз аң аулаған Көкшетау қаласының тұрғындары ұсталды. Олардың біреуін үш жылға дейін аң аулау құқығынан айырса, екіншісіне бес жыл бойы бас бостандығына шектеу қойылды. Шынын айту керек, қазір мұздай қаруланған браконьерлермен күресу де оңайға соқпай тұр екен. Қыста олар моторлы шаналарға мінеді, жазда тақымдарында шетелдік жүйрік автомашиналар. Әйтсе де инспекция қызметкерлері өз міндеттеріне орай әбжілдік танытып, қолға түсірген бра­коньерлердің техникалары­ тәркіленген. Сөйтіп қарда жү­­ре­­тін техника мемлекеттік жеке­шелендіру арқылы «Қорғал­жын» мемлекеттік табиғи қорық­тың балан­сына беріліпті. Заң бұзу­шы­ларға 23 143 800 теңге айып­пұл салынған.

Байқал БАЙӘДІЛ,

«Егемен Қазақстан»

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.12.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік қызметкерлер мен ұлттық компаниялардың қызметкерлеріне марапаттар табыстады

14.12.2018

Қазақстан Президенті мемлекеттік наградалар мен сыйлықтар тапсыру рәсіміне қатысты

14.12.2018

ШҚО Аягөз қаласында 600 орындық мектеп ашылды

14.12.2018

Қызылорда облысының әкімі Қ.Көшербаев кәсіпкерлермен кездесті

14.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Қызылордада балабақша ашылды

14.12.2018

Назарбаев Зияткерлік мектебінде Қамқоршылық Кеңестің отырысы өтті

14.12.2018

«Аурухана клоунадасы» жобасы жүзеге асты

14.12.2018

Шағын және орта бизнесте көшбасшы

14.12.2018

Жайық өзенінің суы тұрғындарға қауіп төндірмейді

14.12.2018

Семейдегі «Шығыс» өңірлік әскери қолбасшылығы арнайы кездесу өткізді

14.12.2018

Г.Әбдіқалықова мемлекеттік наградалар табыстады

14.12.2018

Самал Еслямова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атанды

14.12.2018

1991 жылдан бері қазақ жерінде 8,7 миллион сәби дүниеге келді

14.12.2018

Бурабайда «Қансонар-2018» халықаралық турнирі өткізілді

14.12.2018

Еуропа лигасы: плей-оффқа шыққан 16 команда анықталды

14.12.2018

Азаттықты айшықтаған аламан

14.12.2018

Президентке жасалған тартулар

14.12.2018

Батыс Қазақстанда жер қатынастары қызметі электронды форматқа көшті

14.12.2018

«Балуан Шолақ» көрерменімен қауышады

14.12.2018

Мемлекеттік марапаттарға ие болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу