Әдет қалыптастыру оңай ма?

Егемен Қазақстан
23.09.2018 2632
2

Ғаламторда адамның жаңа әдетті 21 күнде қалыптастыратыны туралы көп мақала бар, алайда жаңа әдетті қалыптастыру соншалықты оңай емес екені күнделікті «ертеңнен бастаймын» секілді шегіндірулерімізден белгілі.  Дегенмен, кей кезде әдет оңай қалытаса береді. Неліктен кейбірі өзінен-өзі қалыптасса, кейбірі бірнеше айлар бойы қайталау мен еңбекті қажет етеді? Американың жалпы білім беру саласындағы ақпараттық орталықтарының үздігі ThoughtCo жаңа әдетті қалай тез әрі оңай қалыптастыруға болатынын ұсынады.  

Жаңа әдеттің қаншалықты ұзақ қалыптасатыны ескі әдеттің қаншалықты мықты болуына байланысты.  Дұрыс тамақтануға көшу он жыл бойы күн сайын балмұздақ жеген адамға қарағандағ балмұздақты аптасына бір рет жейтін адамға оңайырақ. Аптасына екі рет жаттығу залына бару аптасына бір рет барып жүрген адам үшін түк емес.

Арнайы мерізім белілеп, онымен арпалысқанша, әдетті күн сайын белгіенген бір уақытта қайталап тұруды ұсынады кейбірі. Келесі стратегияларды қолдану арқылы әдетті тез әрі сауатты қалыптастыруға болады.

1. Мақсатыңыз анық болсын

Егер сіз қандай да бір әдет қалыптастырғыңыз келсе, оның себебі мен мақсаты да болуы керек. Алайда, үнемі жинақы жүру, тапсырманы уақытылы орындау сияқты мақсаттар сізді алға жетелеп, мотивация беруі мүмкін, бірақ жаңа әдет қалыптастыра қоймауы да мүмкін.

Неге дейсіз ғой. Жинақы болуға тырысып жүргеніңізді елестетейік. Бұл үшін сіз түсініксіз, бұлыңғыр өз нәтижеңіз нақты көрінбейтін мақсат қойдыңыз. Оған жету үшін жатын бөлмедегі сөреңізді керемет қылып жинап та қойдыңыз, алайда ас үйдің астан-кетсен болып жатқаны есіңізге түсіп, ол мақсаттың орындалмасын ойлайсыз.

Әдет – қайта қайталанып тұратын әрекеттер. Бір үлкен әдет қалыптастырмас бұрын, кішкентай мақсат айқындалуы тиіс. «Жинақы боламынның» орнына, «әр сенбі сайын ас үйді жинаймын» сияқты нақты мақсат қойыңыз. Екінші мақсатыңыздың орындалатынына оның нақты болуы себеп. Бұл апта сайын қайталана беретін, қайталанып отырып ақырында әдетке айналатын әрекет.

2. Оңай жолын іздеңіз

Дұрыс тамақтануды қалайсыз делік. Өзгергіңіз келеді, дұрыс тамақтануға да мотивацияңыз бар, бірақ неліктен ол әдетіңізге айналмай жүр?

Сізді тоқтатып жүрген логикалық, психологиялық тосқауылдар туралы ойлайық. Мүмкін сіз жұмыстан шаршап келіп, тамақ дайындауға күшіңіз жетпейді де зиянды тамақтарға тапсырыс бере саласыз. Онымен күресудің орнына, оны жеңілдетудің амалдарын қарастыру керек. Мысалы, демалыс күндері келесі аптаға тамақ әзірлеп қойыңыз. Немесе жақын орналасқан дұрыс тамақтану орталықтарын іздеп көріңіз. Нақты айтқанда, мәселемен күресіп емес, шешім тауып көріңіз.

Бұл әдіс психологияда рефрейминг, яғни өзіңізге көңіліңіз толмай, онымен күресу орнына басқа ұтымды шешімдер қарастыру.

3. Дос табыңыз

Өзіміздің сәтсіздіктерімізге оңай қарасақ та, жақынымыздың сәтсіздігі көңілімізді түсірері анық. Бұл тәсілді де ұтымды пайдалануға болады. Достарыңыздың көмегін пайдалана біліңіз. Тіпті кей кезде жақындарыңыздың басқаларға сіздің жаңа нәрсе үйреніп жатқаныңызды айтудың өзі үлкен мотивация бере алады. Айналаныңыздағылар жаңа бастамаңызды есіңізге салып жүрсін, әр жетістігіңізді қолдап, дем беріп тұрғаны абзал. Ал досыңыз жаңа әдетті сізбен бірге үйренемін десе, екеулеп бұл істі сәтті аяқтауға мол мүмкіндік бар. Өйткені, жаттығу залында күтіп отырған досыңыздың алдындағы борыш, мотивация туралы оқыған жүз кітабыңыздан да әсерлірек.

4. Сыртқы және ішкі мотиватацияны қолданыңыз

Хаттар, тізім жасау, телефонға арнайы бағдарламалар орнату мен еске саларлар құру сияқты сыртқы көмекші факторларды қолданыңыз. Жаңа әдет қалыптастыру – ескі әдетті жоғалтуға алып келетінін ұмытпаңыз. Дегенмен, қосымша көмекшілерден бұрын, әр іс-әрекетіңіз туралы өзіңіз де есеп беріп, ойланып тұрыңыз.

Ішкі факторлар өте маңызды. Көңілсіз ойлар мен бұл ойыңыздың іске аспайтыны туралы ойлай қалғанда, жақсы нәрсе ойлап, нәтижесеінде қандай пайдалы қасиетке ие боларыңызды елестетіңіз. «Спорт залына барғанды жек көремін» деудің орнына, спорт залынан шаршап шыққан соң жақсылап демалатыныңызды ойлаңыз.

5. Өзіңізге уақыт беріңіз

Есіңізде болсын, әдет қалыптастыру кезінде де қателіктер болады. Бір күн жоспарыңыздан тыс өтсе, ода тұрған ештеңе жоқ. Бір күндік қателік сіздің бұған дейінгі жұмысыңызды еш етпейді. Әдет қалыптастыру уақыт алғанымен, стратегиялы, нақты, ақылмен қалыптасқан әдет өміріңіздің соңына дейін қалары сөзсіз.

Авторы Оливия Валдес

Дайындаған Светлана Кужакулова

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.10.2018

Маңғыстау облысының кәсіпкерлер палатасында  семинар өтті

20.10.2018

Данияр Елеусінов АҚШ-та салмақ өлшеу рәсімінен өтті

20.10.2018

Мектеп туризмі отансүйгіштікке бастайды

20.10.2018

Павлодарда ТҮРКСОЙ жастар камералық хоры өнер көрсетті

20.10.2018

Ақтауда ана мен бала орталығы ашылады

20.10.2018

Сенаторлар Батыс Қазақстан облысын аралады

20.10.2018

Маңғыстау облысына ирандық делегация келді

20.10.2018

Қазақстан 2019 жылы медициналық қызметтерді көрсетудің электронды форматына толық көшеді

20.10.2018

Ғылыми-әдеби интеграция артып келеді

20.10.2018

Сыр елінде тұңғыш рет «Қорқыт. Қобыз» атты республикалық байқау өтті

20.10.2018

Кандагарда парламенттік сайлау кейінге қалдырылды

20.10.2018

Маңғыстау облысында өрт сөндірушілерге арналған ескерткіш ашылды

20.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

20.10.2018

Қызылордада  «Жолда қабылдау» акциясы өтті

20.10.2018

Сенат депутаттары Алматыдағы көпір құрылысы зауытын аралады

20.10.2018

Түрік технологы сүт өндірудің тың әдісін үйретті

20.10.2018

Қостанайда зағиптар үшін жол құрылымы өзгереді

20.10.2018

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады

19.10.2018

Қайнар Олжай: Жас журналист жайын сияқты болуы керек (Видео)

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу