Президент • 11 Қазан, 2019

Алтын Орда тарихы – қазақтың тарихы

113 реткөрсетілді

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының Қазақстан халқына Жолдауында Алтын Орда тарихының маңыздылығына айрықша мән беруі зиялы қауымды бей-жай қалдыра алмады.

Өйткені әлемдік тарихна­ма­дағы Жошы ұлысы немесе орыс тарихнамасындағы Алтын Орда тарихы алдымен біздің тарихымыз, қазақтың тарихы. Ертіс өзенінен Дунай өзеніне дейінгі кең-байтақ территорияның негі­зін қалаған Шыңғыс хан­ның үлкен ұлы Жошы хан Қазақстанға 1221 жылы келсе, 1269 жылы Талас құрылтайынан соң өз алдына егемендік алған Алтын Ордаға биыл 750 жыл толып отыр. Әрине кез келген көзі-қарақты шетелдік азамат алып Жошы ұлысының тарихымен, қалдырған мұраларымен, әлемдік өркениетке қосқан үлесімен түрлі зерттеулер арқылы таны­сады, дегенмен көзімен көрген­ге ештеңе жетпейтінін түсіне­ді. Осы қызығушылықпен Қазақ­станға келеді. Ал біз туристерге не көрсете аламыз?

Ата тарих Сарайшық, Түр­кі­стан, Ұлытау, Отырардың Жошы ұлысы тарихымен астасып жат­қанын жақсы біледі. 1999 жылы 3 қыркүйекте Сарайшық му­зей-қорығының ашылу сә­тінде Елбасы Нұрсұлтан Назар­баев: «Міне, мынау Ақ-жайық­тың суы шайып жатқан Сарай­шық Еуразияның апайтөс даласындағы көптеген елді өркениет пен ерлікке, бірлік пен тірлікке, ақыл-парасат пен бауырластыққа баулыған Алтын Орда елінен қалған сары жұрт. Ол Қасым хан билік құрған тұста Қазақ хандығының астанасы болды. Сарайшық топырағы қасиетті, өйткені бүкіл түркі әле­міне ортақ Алтын Орда хандары – Тоқта, Жәнібек, Берді­бек, ноғайлының билеушісі – Охас, одан бергі Қасым хан сияқты атақты хандарымыз бен батырларымыздың жаны осын­да мәңгілік жай тапты. Оны еліміздің алғашқы пантеоны десек те болады» деп ортаға­сырлық Сарайшықты асқақтата жоғары бағалаған болатын.

Сарайшықта Бату ханның ұрпақтары әз-Жәнібек, Берді­бек хан ретінде Алтын Орда тағы­на отырды, Өзбек хан мұсыл­ман дінін Алтын Орданың мемле­кеттік дініне айналдырды. Қасым хан Сарайшық ордасында Қазақ мемлекетін нығайтты, ел шекарасын Еділге дейін ұзартты. Олай болса, Сарайшық әлемдік туризм орталығына сұранып тұр. Оған Сарайшық музей-қорығының республикалық мәртебеге ие болуы, жылда Жайық суы басатын жағалаудың бекітілуі, археологиялық-реставрациялық жұмыстардың қатар жүруі, сапар орталығы құрылысының шешім табуы, маман-кадрлардың жинақталуы толық жағдай жасады. Алдымызда ортағасырлық Сарайшықтың аумағын қоршау, оның қорғанын, керуен-сарайын қалпына келтіру, Қасым хан ескерткіші мен кесенесін тұрғызу, Мәдениет және спорт министрлігі тарапынан түсірілетін «Қасым хан» фильміне дайындалатын декорациясын Сарайшықта орнату, әлемдік архивтердегі жаңа құжаттарды алдыру міндеттері тұр. Мұның барлығы шынайы туризмнің дамуына жаңа жол ашады. Президенттің Жолдауда эко, этнотуризмді экономиканың маңызды саласы ретінде дамыту, Алтын Орданың 750 жылдығын осы бағытта атап өту туралы тапсырмасы біздің жұмысымызға тың серпін берері анық.

 

Әбілсейіт МҰҚТАР

тарих ғылымдарының докторы, профессор,  «Сарайшық мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы» РМҚК директоры

 

 

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ұлылар үндескен күн

Аймақтар • 18 Қазан, 2019

Футзал: Бүгін жеребе тартылады

Футбол • 18 Қазан, 2019

Күлкі керуені №4

Руханият • 18 Қазан, 2019

Қазақстанда 200 теңгелік тиын шығады

Қазақстан • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Ерғали Бақаш

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Мақсат Мәлік

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Есболат Айдабосын

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Нәзира Жәрімбет

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ең қысқа әңгіме. Алмаз Мырзахмет

Ең қысқа әңгіме • 18 Қазан, 2019

Ұқсас жаңалықтар