Руханият • 21 Қаңтар, 2020

Бозінгенді идірген күй еді...

81 реткөрсетілді

Аумағы атшаптырым мейрамхананың іші араның ұясы тәрізді гүж-гүж етеді. Амандық-саулық сұрасқан, келер-кетері жоқ бос әңгімеге берілген жұрт сәлден соң құстың сүтінен басқаның бәрі табылатын, шанышқыңды жантайтып жайғастырар бос жері жоқ аста-төк, мол дастарқан басына қонақтаған. Жемей тоқ, ішпей мас. Көңілдері көктем.

Асабалар сөз бастады. Өзге өңірді қайдам, Көкшетаудың асабаларының кіріспе сөзі бір-бірінен аумайды. Мәтіні мықты. Тек жаттанды болған соң ба, тыңдағың келмейді-ақ. Өз жанынан шығарып, бір ауыз сөз айта алмайтын «шешендер» халықты мезі еткелі қашан? Біз ғана емес, тойға жиналған көпшілік те пәлендей селт еткен жоқ. Әлден уақытта қобызшы қыз шықты. Ән Меккесінде қобыз қат, қобызшы сирек, таңсық дүние болған соң еріксіз құлақ түргенбіз. Тұрым­тайдай түйілген қобызшы қыз бәлкім оқушы, әлде облыс орта­лы­ғындағы колледждердің білім алу­шысы ма екен, кім білсін, әйтеуір жап-жас бала. Әп еткен бетте булығып, бауыр жаза алмағандай болып көрінгенімен, бара-бара құйтақандай қобыздың шанағынан төгілген ғаламат әуен мейрамхананың ішіне кең жайылып бара жатты.

 Бозінген

Күй тарихынан сәл-пәл хабарымыз бар еді. Есте жоқ ескі ке­зеңде ел ішін жұт жайлапты. Тігерге тұяқ қалмаған. Тұтас ауыл­­ды жұттан жалғыз жаны аман қал­ған бозінген асыраған. Күн­дердің бір күнінде бозінгеннің емшегінен сүт шықпай қалады. Жалғыз інгеннің несібесімен күн көріп отырған дүйім жұрттың жандары мұрындарының ұшына келсе керек. Көпті көрген бір ақсақал айтыпты: «алты қырдың ар жағында бір қобызшы бар, соны алдырыңдар» деп. Жаяу­лап-жалпылап, ат түйедей қалап қобызшыны әкелген. Күй­ші қобызын бауырына қысып алып сарнатқан. Ғаламат күй тыңдаған жанның тұла бойын қорғасындай балқытқан. Адам­ды ғана емес, бозінгенді де. Күй әуенімен балқыған інгеннің емшегінен сүт саулап қоя береді. Ал бозінген болса, ботасын іздеп боз­дап тұр.

Күйдің бозінгенді идірген же­рі тіпті сұмдық. Жүйкеңді жеп жі­береді. Ел басына күн туған шақ көз алдыңа келіп, еңіреп жі­бере жаздайсың. Тек түсініп, түйсіну керек. Әлден уақытта көз салсам, біздің дастарқандағы да, қатарлас иін тіресіп отырған өзге жұрт та күйді тыңдап отырған жоқ екен. Өз-өздерімен мәз-мей­рам. Ендігі арада бозінгеннің боз­дауы мына жұрттың рухани әле­міндегі саңылауды іздегені тәрізді көрініп кетті. Ілкідегі аңыз желісінде айтылатын күй құ­діреті бозінгенді идіргенімен, бү­гінгі жұртты еліктіре алмады. Құ­діретінен айырылғандықтан емес, көкіректегі көздің жабыл­ғанынан.

Енді аңғардым, қобызшы қыздың алдына табақ қойылған екен. Кейінгі он шақты жылдың төңірегінде Көкшетауда осындай дәстүр пайда болды. Әдейілеп ақысын төлемесе де, мейрамханадан мейрамхана қоймай жағалай жүріп өнер көрсететін өнерпаздар пайда болды. Әнші дейсің бе, биші дейсің бе, бәрі бар. Үй иесіне де икемді, қалтасынан шығарып қаражат төлеп жатқан жоқ, өнерді түсінетін, бағалайтын ағайын ұлттық валютаның бірер теңгесін шығындап, ықылас білдіреді.

Көпшілік мәз-мейрам болған тойдан мысымыз басылып, ұн­­жыр­ғамыз түсіп қайттық. Құла­­ғы­мызға қайта-қайта талып же­тіп, күй сарыны маза бермей ке­леді. Адамзат баласы санасыз са­­най­­тын бозінгеннің тамы­рын бал­­қытқан қайран құді­ретті күй са­налымыз дейтін жұрт­тың жү­регіне жетпеді-ау! Енді қайт­тік...

 

Ақмола облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Бейбітшілікке үндейтін бастама

Аймақтар • Бүгін, 11:03

Мол өнім кепілі - сапалы тұқымда

Аймақтар • Бүгін, 09:05

Еңбекақы көлемін ұлғайтты

Аймақтар • Бүгін, 07:26

Бабыр баба шапаны

Таным • Бүгін, 07:23

Олар ешкімнен кем емес

Руханият • Бүгін, 07:18

Жалғыз қолмен жиһаз жасайды

Аймақтар • Бүгін, 07:17

Заманауи кәріз жүйелері керек

Аймақтар • Бүгін, 07:13

Сергелдеңге салған сертификат

Аймақтар • Бүгін, 07:02

Сазгердің «Мәңгі көктемі»

Таным • Бүгін, 06:58

Ер қазақ еді Ераға

Таным • Бүгін, 06:56

Еліміздегі ең алып кітап

Аймақтар • Бүгін, 06:55

Тағайындау

Президент • Бүгін, 06:50

Жұрт тілегі назарға алынды

Аймақтар • Бүгін, 06:24

Сот ісін жүргізу цифрландырылады

Парламент • Бүгін, 06:13

Ұқсас жаңалықтар