Экономика • 22 Мамыр, 2020

Атырауда жол сапасы сын көтермейді

944 реткөрсетілді

Атыраудың мұнайлы өңір екені ақиқат. Алайда елді мекендердің бәрі тақтайдай тегіс жолмен қамтылды дей алмаймыз. Мұны осы саланың мамандары жоққа шығармайды. Облыстық жолаушылар көлігі және автокөлік жолдары басқармасының басшысы Әсет Оразғалиевтің айтуынша, 56 елді мекенде қатты жол жабындысы төселмеген. Мұндай ауылдар әсіресе, Құрманғазы мен Қызылқоға аудандарында кездеседі. Жылыой ауданында – төрт, Индер ауданында – үш, Мақат ауданында бір елді мекенде жол жабыны жоқ.

Жалпы облыстағы жолдың ұзындығы 3000 шақырымнан асады. Оның ішінде 1120 шақырым жол республикалық маңызға ие болса, жергілікті бағынысқа 1927 шақырым жол қарайды. Былтыр көлік инфрақұрылымын дамытуға 39,2 млрд теңге бөлінді. Бұл қаражатқа 37 елді мекендегі 230 шақырым жол салынды. Сондай-ақ «Нұрлы жол» бағдарламасындағы ма­ңызды жоба – «Атырау-Астрахань» халық­аралық автокөлік жолы қалпы­на келтірілді. Алайда бүгінгі эконо­ми­калық жағдай біраз өзгеріске себеп болып отыр.

– Қазір жағдай өзгеріп жатыр. Жо­ба­ларды жүзеге асыруға қаржы жетіс­пеушілігі байқалады. Сондықтан алды­мен басты міндеттерге, аудандардың қа­жет­тілігіне, жолдың жағдайын жете зерделеуге назар аудару қажет. Осындай қажеттілікке байланысты жос­пар жа­сал­ғаны жөн. Бізге көлік инфра­құ­рылымын дамытудың нақты мерзімі мен басты бағыттары керек, – дейді облыс әкімі Махамбет Досмұхамбетов.

Әкімнің пікірінше, жобаны іске асырудың барлық механизмін есепке алу керек. Ал атқарылған жұмыстардың сапасына қатысты айтылатын сын да бар. Өйткені кейбір жағдайлардан технологияны сақтамау, пайдаланылған материалдар мен өндірістік процестердің сапасына толыққанды бақылаудың жоқтығы байқалады. Дегенмен, Атырау облысындағы жақсы жолдың үлесі – 57 пайыз. Енді бұл көрсеткішті 2025 жылы 95 пайызға жеткізу көзделіп отыр.

Биыл өңірде «Нұрлы жол» бағдар­ламасы аясында 422 шақырым жолды қайта жаңғыртуға 34 млрд теңге бөлінді. Облыс әкімі Махамбет Дос­мұ­­хам­­­бетовтің айтуынша, қайта жаң­ғыр­­­тылатын жобалар қатары­на «Қанды­ағаш – Мақат» және «Аты­рау – Астра­хань» бағытындағы жол құ­ры­лы­сы кіреді. Құрылыс жұмыс­тары 2018 жылы басталған «Қан­дыағаш – Мақат» тасжолының 145 шақы­ры­мында қозғалысты жыл соңында ашу жоспарлануда.

Ал ұзындығы 277 шақырымды құрайтын «Атырау – Астрахань» (Ресей Федерациясы шекарасына дейінгі) жол учаскесінде ауқымды жұмыстар жасалып жатыр.

– Былтыр жергілікті 37 елді мекенде 230 шақырым жол жөнделді. Бұл мақ­сатқа республикалық бюджеттен 9 млрд, ал жергілікті бюджеттен 30,2 млрд, барлығы 39,2 млрд теңге бөлінді. Нәти­жесінде облыстағы жақсы және қанағат­танарлық күйдегі жолдардың жағдайы 57 пайызға жетті. Жалпы 2020 жылға жол құрылыс жұмыстарына 41,1 млрд теңге бөлінген. Оның 26,4 млрд тең­гесі – республикалық бюджеттен, 14,7 млрд теңге – жергілікті бюджеттен қарас­тырылды. Оған 180 шақырымға жуық жергілікті маңыздағы қала және ауыл­ішілік жолдарды жөндеу жоспарланып отыр. Аталған жұмыстарға 4500 адамды тарту көзделуде, – дейді облыс әкімі Ма­хам­бет Досмұхамбетов.

Рас, Атырау облысында республи­ка­лық деңгейдегі жолдарда қайта жаң­ғырту, сондай-ақ жөндеу жұмыс­тары жүргізіліп жатыр. Алайда, жол бойында кездесетін кемшіліктер де жоқ емес. Мәселен, «Жол активтері­нің ұлттық сапа орталығы» РМК Атырау облыстық филиалының мамандары жыл басынан бері бұл жұмыстың сапасын, құрылыс материалдарын тексеріп, 27 түрлі кемшілікті анықтады. Облыстық филиал директорының міндетін атқарушы Жантас Шәріповтің айтуынша, «Ақтөбе-Атырау-Астрахань» автомобиль жолын қайта жаңғырту, «Атырау-Орал» және «Доссор-Құлсары-Бейнеу» бағытындағы автомобиль жолдарын күтіп-ұстау, ағымдағы жөндеу, сондай-ақ кепілдікте тұрған нысандарда 181 тексеріс ұйымдастырылыпты.

– Тексеру нәтижесінде 27 ақау анық­талды. Мәселен, «Атырау-Орал» жолын күтіп-ұстауда, яғни жарылған бөліктеріне шайыр құю кезінде кем­шілік­терге жол берілген. Сондай-ақ «Атырау-Орал» және «Ақтөбе-Аты­рау-Астрахань» бағытындағы кепіл­дікте тұрған жолды түнгі уақыт­та жа­рық­тандыру, «Доссор-Құл­сары» жолын­дағы орташа жөндеу жұмыс­тарында да кемшіліктің бары белгілі болды. Атал­ған ақауларды уақтылы жою үшін тапсырыс беруші мекеме мен мер­ді­гер­лерге хат жолданды, – дейді Ж.Шәріпов.

Орталық мамандары биылғы І тоқсан­да жолдарда жүргізілген тексе­ріс­те 101 рет сынама алған екен. Зерт­ханада қолданыстағы қиыршықтас, құм, шайыр, малта тас аралас құмды қос­па, цементті бетон, битум, ұсақ қал­­дық­тардың сапасын тексеру бары­сын­да сәйкессіздіктің бір дерегі анық­­талып отыр. Бұл – «Доссор-Құл­сары» жолындағы орташа жөндеу жұ­мыс­­тарына пайдаланылған материал.

Жол салудағы кемшілікке қатысты тағы бір деректі айтар болсақ, Атырау қаласындағы Құрманғазы көшесінде ескі жолдың қалдықтары жиналмай, үстіне жаңа асфальт төселіпті. Мұ­ны «Атырауинжстрой» ЖШС маман­дары жасаған. Бұл автомобиль жолы­ның сапасын кәсіби зертханалық жаб­дықтар арқылы тексеру арқылы анық­талып отыр. «Жол активтерінің ұлт­тық сапа орталығы» РМК Атырау облыс­тық филиалының мамандары сапа­ны бақылау үшін автокөлік жолын пай­далануға тапсырғаннан кейін асфальт­бетонды жабынның жоғарғы қаба­тынан керн деп аталатын сынама ал­ған. Бір жерден үш кесу арқылы бір­неше керн сериясы жасалды. Керн ас­фальттың барлық қалыңдығынан алынып, оның ұзындығы 30 см-ді құрауы тиіс. Мониторинг барысында 26, 26,5 және 23 см болатын үш керн алынып, жаңа асфальт салу бөлігінде асфальт­тау нормаларын бұзып, ескі асфальт бетіне салынғаны анықталды. Демек, мердігер «Атырауинжстрой» ЖШС асфальт төсемін салу кезінде үстіңгі бетін дайындау талаптарын бұзған.

Сондай-ақ керннің суға қанығу коэффициентін тексеруде қоспаны тығыздау коэффициенті анықталды. Жол­дың ені, еңісі, ұзындығы секіл­ді гео­метриялық параметрлері баға­лан­ды. Орталық мамандары сарап­тама қорытындысымен сынақ хат­тама­сы­на сәйкес, керндердің ас­фальт­­тау нормаларының талаптарына сәй­кес еместігі туралы шешім шы­ғар­ды. Анықталған бұзушылықтар бо­йын­­ша мердігерлер мен мемлекеттік ор­ганға анықталған кемшіліктерді жою мер­зімдері мен тәсілдері көрсетілген нұс­қамалар берілді. Қазір мердігер анық­талған бұзушылықтармен келісіп отыр.

Жақында Махамбет ауданында Жайық өзенінің үстінен 2018 жылы пайдалануға берілген көпірдің бүлінген тұстары байқалып қалды. Аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің хабарлауынша, бұл нөсер жауынның кесірінен болған көрінеді. Әрине бұл таңданыс тудырмай қоймайды. Күніне үстінен бірнеше көлік өтеді деп жоспарланған көпірдің құрылысы сапалы салынған ба?

– Жайық өзенінің Жалғансай ауылы тұсынан салынған көпірдің ұзын­дығы – 8030 метр. Нөсер жауынның кесірінен аталған көпірдің жаяу жүр­гінші жолы аумағында асфальт жабындысы тесіліп, көлшік пайда болды. Бұл туралы облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасына дереу хабарланды. Көпір құрылысын жүргізген бас мердігер – «Атырауинжстрой» ЖШС-нің мамандары зерделеу жұмыс­тарын жүргізуде. Бас мердігер қыс­қа мерзімде бес жылдық кепілде­месі­не сәйкес ақаулықты қалыпқа келтіретін болады, – деп ақпарат таратты Махамбет аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі.

Міне, Атыраудағы жолда да, көпір­де де анықталған кемшіліктердің бір парасы осындай. Кемшіліктер жолды да, көпірді де салған бір мердігер­дің жұмы­сынан байқалып отыр. Бірақ көпірдің бүлінгенін табиғаттың құбылысына аудара салу ақылға қонымды бола ма?!

Әрине кемшіліктер түзетілері дау­сыз. Алайда жұрт жадынан қапе­лім­де ұмытыла қоюы қиын. Өйт­кені тұр­ғын­дар көңілінде енді жол мен көпірдің сапасына қатысты сенім­сіздік туындаса ше? Ал сенімге түскен селкеуді нөсер жаңбырмен жуып-шаю мүмкін емес.

 

Атырау облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Шайқының домбырасы

Өнер • Бүгін, 08:15

Театр алдындағы тарландар

Руханият • Бүгін, 08:13

Пандемия: Стивен стихиясы

Әлем • Бүгін, 07:51

Лу Шүн. Маржан сүзген жазушы

Әдебиет • Бүгін, 07:50

Тұтқын тағдыры

Руханият • Бүгін, 07:34

Жаз шықпай-ақ қурай бастады

Экология • Бүгін, 07:30

Экология бәрімізге ортақ

Экология • Бүгін, 07:27

Ойлап тапқан дүниесіне демеуші жоқ

Ең қысқа әңгіме • Бүгін, 07:25

Мыңнан астам жұмыс орны ашылады

Экономика • Бүгін, 06:45

Ұмтылғандар ұтады

Бизнес • Бүгін, 06:41

Фермерлердің көңілі әлі де күпті

Экономика • Бүгін, 06:39

Сахара үнінің саңлағы

Өнер • Бүгін, 06:37

Жер көп, жайылым жоқ

Қоғам • Бүгін, 06:35

Бетперде режімін бұзуға болмайды

Коронавирус • Бүгін, 06:32

Ұқсас жаңалықтар